Cảnh báo tình trạng sử dụng Windows, Office 'lậu' tràn lan

Khởi tố vụ án xâm phạm quyền tác giả phần mềm máy tính:

Đây được xem là một trong những vụ việc điển hình cho thấy tình trạng sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền vẫn đang diễn ra phổ biến, gây thiệt hại lớn cho các chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin.

Theo Cơ quan Công an, thời gian qua, các sản phẩm phần mềm có bản quyền, đặc biệt là hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office, bị sử dụng trái phép dưới nhiều hình thức. Nhiều đối tượng lợi dụng website, diễn đàn công nghệ, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử để quảng cáo, mua bán các phiên bản phần mềm không có bản quyền, đồng thời cung cấp các công cụ kích hoạt trái phép như crack, key lậu hoặc activator nhằm vô hiệu hóa cơ chế bảo vệ bản quyền của nhà sản xuất.

Cơ quan Công an đọc lệnh khám xét khẩn cấp nơi ở và nơi làm việc của Nguyễn Thị Thanh Huyền, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ

Quá trình điều tra, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam do Nguyễn Thị Thanh Huyền làm Giám đốc đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp và đơn vị trên địa bàn tỉnh. Kết quả kiểm tra cho thấy các thiết bị này được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows và phần mềm Microsoft Office có dấu hiệu sử dụng các công cụ kích hoạt bản quyền trái phép.

Mở rộng xác minh tại một cơ sở giáo dục trên địa bàn, cơ quan chức năng tiếp tục phát hiện thêm 350 máy tính có dấu hiệu vi phạm tương tự. Toàn bộ số máy tính này được xác định do Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution cung cấp.

Theo cơ quan điều tra, giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office hiện dao động từ khoảng 4 đến 9 triệu đồng cho mỗi máy tính. Với hàng trăm thiết bị được phát hiện có dấu hiệu sử dụng phần mềm không bản quyền, thiệt hại trực tiếp đối với các chủ thể quyền được ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng.

Cơ quan Công an tiến hành thu thập tài liệu, chứng cứ liên quan tại Công ty TNHH MTV giải pháp công nghệ Tek-Solution. Ảnh: Công an tỉnh Phú Thọ

Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, việc sử dụng phần mềm kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh mạng. Các phần mềm "crack" hoặc "key" lậu thường đi kèm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho tin tặc xâm nhập hệ thống, đánh cắp dữ liệu hoặc thực hiện các cuộc tấn công mạng nhằm vào cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.

Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật.

Trao đổi về vụ việc, luật sư Đinh Thị Nguyên, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng đây không đơn thuần là hành vi vi phạm hành chính về sở hữu trí tuệ mà có thể bị xử lý hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Theo luật sư Đinh Thị Nguyên, Điều 225 Bộ luật Hình sự quy định người nào cố ý sao chép, phân phối tác phẩm hoặc chương trình máy tính nhằm mục đích thương mại, thu lợi bất chính hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả đạt ngưỡng luật định thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với pháp nhân thương mại, mức xử phạt có thể lên tới nhiều tỷ đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động trong một thời gian nhất định.

"Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, việc tôn trọng bản quyền phần mềm không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm an toàn thông tin và uy tín của doanh nghiệp. Nhiều đơn vị vẫn cho rằng sử dụng phần mềm lậu giúp tiết kiệm chi phí, nhưng thực tế có thể phải đối mặt với những rủi ro pháp lý và thiệt hại lớn hơn rất nhiều", luật sư Đinh Thị Nguyên nhận định.

Các chuyên gia công nghệ cũng cho rằng vụ án là lời cảnh báo đối với các doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và tổ chức đang sử dụng phần mềm máy tính không có bản quyền. Việc kiểm tra, rà soát và hợp thức hóa các phần mềm đang sử dụng là yêu cầu cần thiết nhằm tránh những hệ lụy pháp lý cũng như bảo đảm an toàn cho hệ thống dữ liệu.

Vũ Linh