Từ ngày 16/10: Gao dịch mua, bán vàng từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt

Nghị định đồng thời sửa đổi nhiều quy định về xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu và bãi bỏ các quy định về điều kiện sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Từ 16/10/2026, mua, bán vàng từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt. (Ảnh: VGP)

Giao dịch vàng từ 5 triệu đồng phải thanh toán không dùng tiền mặt

Ngày 16/10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ký ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 3/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 390/2026/NĐ-CP là quy định về phương thức thanh toán trong giao dịch mua, bán vàng.

Cụ thể, khoản 10 Điều 4 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung theo hướng: Khi thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên, khách hàng phải sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của pháp luật về thanh toán không dùng tiền mặt.

Quy định này được áp dụng từ ngày 16/10/2026, góp phần tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch vàng, đồng thời phục vụ công tác quản lý hoạt động kinh doanh vàng theo quy định của pháp luật.

Sửa đổi quy định về xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu

Nghị định số 390/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 14 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Theo quy định mới, doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với nước ngoài được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để thực hiện hợp đồng và xuất khẩu sản phẩm gia công. Nhu cầu nhập khẩu phải phù hợp với hợp đồng gia công đã ký kết.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hằng năm, Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu căn cứ vào năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ và báo cáo tình hình xuất khẩu của năm trước, nếu có.

Để được xem xét cấp phép, doanh nghiệp phải được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ; đồng thời, nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu phải phù hợp với hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu sản phẩm.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định việc xuất khẩu, nhập khẩu một số loại vàng được thực hiện theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, pháp luật về hải quan và các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Các loại vàng thuộc nhóm này gồm vàng nguyên liệu dưới dạng bột, dung dịch, vẩy hàn, muối vàng, dây, ống và các loại vàng trang sức dưới dạng bán thành phẩm; vàng sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị y tế và dụng cụ y tế.

Đối với hoạt động quản lý vàng nguyên liệu nhập khẩu, quy định mới cũng bổ sung yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin nhằm xử lý, lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu về xuất khẩu, nhập khẩu, mua, bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu; dữ liệu giao dịch mua, bán vàng nguyên liệu. Các doanh nghiệp có trách nhiệm kết nối, cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Nghị định đồng thời quy định việc bán vàng nguyên liệu nhập khẩu cho doanh nghiệp có đăng ký hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng

Về trách nhiệm quản lý nhà nước, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động kinh doanh vàng.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra đối với hoạt động sản xuất vàng miếng; kinh doanh mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, vàng nguyên liệu; việc chấp hành các quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo, mua, bán, sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu và các hoạt động kinh doanh vàng thuộc phạm vi quy định tại khoản 9 Điều 4 của Nghị định.

Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; kiểm tra, quản lý đo lường, chất lượng đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong sản xuất, nhập khẩu, lưu thông trên thị trường; kiểm định phương tiện đo lường của các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Về chế độ báo cáo, các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh vàng phải thực hiện báo cáo tình hình sản xuất, mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng; mua, bán, sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Đối với các trường hợp được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để thực hiện hợp đồng gia công hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ, doanh nghiệp còn phải báo cáo tình hình thực hiện hợp đồng và việc bán vàng nguyên liệu nhập khẩu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền.

Bãi bỏ quy định về điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ

Một nội dung đáng chú ý khác là Nghị định số 390/2026/NĐ-CP bãi bỏ toàn bộ các quy định về hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Theo đó, Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước cấp trước ngày Nghị định có hiệu lực không còn là điều kiện để tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Đối với hồ sơ đề nghị cấp, sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã nộp trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết, Ngân hàng Nhà nước sẽ chấm dứt việc giải quyết và thông báo cho tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ. Phí, lệ phí đã nộp, nếu có, được xử lý theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí.

Trong khi đó, các giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng; giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm; hạn mức xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu đã được Ngân hàng Nhà nước cấp hoặc xác định trước ngày Nghị định có hiệu lực vẫn tiếp tục được thực hiện theo nội dung, thời hạn ghi tại giấy phép, hạn mức, trừ trường hợp bị điều chỉnh hoặc thu hồi theo quy định pháp luật.

Việc cấp mới, sửa đổi, bổ sung, gia hạn các giấy phép và hạn mức này sau ngày Nghị định có hiệu lực sẽ được thực hiện theo quy định mới.

Nghị định số 390/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 16/10/2026.

Chu Phương