Mua bán vàng từ 5 triệu đồng bắt buộc chuyển khoản

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP ngày 16/10/2026, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, vốn đã được sửa đổi bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.

Điểm nhấn đáng chú ý đầu tiên của văn bản mới là việc siết chặt phương thức giao dịch tại khoản 10 Điều 4.

Cụ thể, khi phát sinh giao dịch mua hoặc bán vàng đạt giá trị từ 5 triệu đồng trở lên trong một ngày, khách hàng bắt buộc phải thực hiện thanh toán bằng các phương tiện không dùng tiền mặt theo đúng quy định hiện hành của pháp luật.

Từ ngày 16/10/2026, mọi giao dịch mua, bán vàng từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt theo Nghị định số 390/2026/NĐ-CP.

Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong các dòng tiền giao dịch kim khí quý, đồng thời hạn chế rủi ro và hỗ trợ công tác quản lý tài chính toàn diện trên thị trường.

Song song với việc kiểm soát dòng tiền giao dịch, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP cũng tạo ra bước ngoặt lớn về thủ tục hành chính khi chính thức bãi bỏ toàn bộ các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Văn bản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/10/2026, đồng nghĩa với việc Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước cấp trước đó sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để tổ chức, cá nhân triển khai hoạt động này.

Đối với các hồ sơ đề nghị cấp, sửa đổi hoặc bổ sung giấy chứng nhận đã nộp trước ngày nghị định có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết, cơ quan quản lý sẽ chấm dứt việc xử lý và thông báo trực tiếp cho các chủ thể nộp hồ sơ, trong khi các loại phí, lệ phí đã nộp sẽ được xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với các giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng, giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm cùng các hạn mức đã được cấp trước thời điểm nghị định có hiệu lực, các chủ thể tiếp tục được thực hiện theo nội dung và thời hạn ghi nhận, trừ trường hợp bị điều chỉnh hoặc thu hồi theo quy định pháp luật.

Việc cấp mới, sửa đổi, bổ sung hay gia hạn sau ngày nghị định có hiệu lực sẽ được tuân thủ nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn mới.

Hằng năm, Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài dựa trên năng lực sản xuất, tình hình thực hiện hợp đồng gia công, xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ và báo cáo xuất khẩu của năm liền trước.

Các doanh nghiệp này phải đáp ứng đủ hai điều kiện gồm việc thành lập theo pháp luật Việt Nam có đăng ký hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phù hợp với hợp đồng thực tế.

Cùng với việc tái cấu trúc các điều kiện kinh doanh, khung khổ pháp lý mới cũng phân định rõ ràng trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước chịu trách nhiệm thực hiện thanh tra, kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất vàng miếng, kinh doanh mua bán vàng miếng, hoạt động xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu, cũng như việc chấp hành các quy định về cấp phép, hạn mức, báo cáo và sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan để xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; đồng thời kiểm tra, quản lý đo lường, chất lượng sản phẩm trong sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và thực hiện kiểm định phương tiện đo lường của các doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Về chế độ thông tin và báo cáo, các doanh nghiệp cùng các ngân hàng thương mại hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vàng buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt việc báo cáo tình hình sản xuất, mua bán vàng miếng, hoạt động xuất nhập khẩu, tình hình sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu.

Các đơn vị cũng phải báo cáo cụ thể về việc thực hiện hợp đồng gia công, hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ đối với các trường hợp được cấp phép nhập khẩu nguyên liệu, cũng như tình hình bán vàng nguyên liệu nhập khẩu theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền.

Việc Nghị định số 390/2026/NĐ-CP chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 16/10/2026 đánh dấu một bước chuyển dịch quan trọng trong công tác quản lý thị trường vàng, vừa tháo gỡ các thủ tục hành chính chồng chéo, vừa siết chặt kỷ luật giao dịch và nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Trang Nguyễn