Mua bán vàng từ 5 triệu đồng không được trả tiền mặt

Mua bán vàng từ 5 triệu đồng không được trả tiền mặt. Ảnh: Phú Quý

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP ngày 16/10/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong Nghị định số 390/2026/NĐ-CP nằm ở quy định về phương thức thanh toán khi mua, bán vàng.

Cụ thể, Khoản 10 Điều 4 yêu cầu các giao dịch vàng đạt giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên phải sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định pháp luật như: chuyển khoản, quét mã QR, sử dụng thẻ ngân hàng hoặc ví điện tử...

Trước khi có thay đổi này, Nghị định số 232/2025/NĐ-CP quy định ngưỡng giao dịch phải thanh toán qua tài khoản là từ 20 triệu đồng trong ngày. Như vậy, mức giá trị giao dịch thuộc diện bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đã được điều chỉnh giảm 15 triệu đồng, tương đương giảm 75%.

Không chỉ điều chỉnh phương thức thanh toán, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP còn bãi bỏ các quy định về hoạt động sản xuất, gia công và mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ được quy định tại Nghị định số 24/2012/NĐ-CP.

Theo quy định mới, giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp trước ngày 16/10/2026 không còn được sử dụng làm điều kiện bắt buộc để tổ chức, cá nhân tiến hành hoạt động sản xuất trong lĩnh vực này.

Với những hồ sơ xin cấp mới hoặc đề nghị sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đã gửi đến cơ quan chức năng nhưng chưa được xử lý khi nghị định có hiệu lực, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ dừng giải quyết và thông báo cho bên nộp hồ sơ. Khoản phí, lệ phí đã nộp, nếu có, được xử lý theo quy định hiện hành về phí, lệ phí.

Trong khi đó, các giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vàng, giấy phép tạm nhập vàng nguyên liệu để tái xuất sản phẩm và hạn mức xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu được cấp hoặc xác định trước ngày 16/10 vẫn được duy trì theo nội dung và thời hạn đã ghi nhận. Ngoại lệ là những trường hợp thuộc diện điều chỉnh hoặc thu hồi theo quy định pháp luật.

Sau thời điểm nghị định số 390/2026/NĐ-CP, việc cấp mới, sửa đổi, bổ sung và gia hạn các giấy phép, hạn mức này sẽ được thực hiện theo cơ chế quy định tại nghị định mới.

Đối với hoạt động nhập khẩu vàng nguyên liệu, nghị định mới quy định doanh nghiệp sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp phép nhập khẩu. Lượng vàng được phép nhập phải tương ứng với nhu cầu thực hiện hợp đồng và kế hoạch xuất khẩu sản phẩm.

Riêng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét theo từng năm. Cơ sở để xem xét bao gồm năng lực sản xuất, khả năng thực hiện hợp đồng gia công và hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Song song với điều kiện về nhập khẩu, doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống thông tin phục vụ quản lý vàng nguyên liệu.

Theo đó, hệ thống này cần ghi nhận chính xác, đầy đủ các dữ liệu liên quan đến xuất nhập khẩu, mua bán, sử dụng và lượng vàng tồn kho. Thông tin phải được kết nối và cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo yêu cầu của quy định pháp luật.

Đồng thời, Nghị định số 390/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nhiệm vụ cho các cơ quan quản lý nhà nước nhằm tăng cường giám sát thị trường vàng.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chịu trách nhiệm thanh tra, kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng và hoạt động xuất nhập khẩu vàng. Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia đối với vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng; quản lý, kiểm tra chất lượng và đo lường đối với vàng lưu thông trên thị trường.

Lan Anh