Từ một điếu thuốc giải khuây, đến nỗi lo bệnh phổi!

Chỉ từ một điếu thuốc để giải khuây trong những ngày chăm vợ điều trị bệnh tại bệnh viện, ông N.V.H. (52 tuổi, xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) dần lệ thuộc vào thuốc lá suốt nhiều năm. Đến khi xuất hiện những cơn ho kéo dài, sức khỏe giảm sút, ông đi khám và phát hiện tổn thương phổi.

Nhiều người khi chăm sóc người thân tại các cơ sở y tế vẫn hút thuốc lá.

Theo lời kể của ông H., nhiều năm trước, cuộc sống gia đình rơi vào giai đoạn khó khăn khi vợ mắc bệnh nặng phải điều trị dài ngày tại bệnh viện.

Những ngày tháng túc trực chăm sóc người thân khiến ông thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi. Trong những lúc chờ đợi ngoài hành lang bệnh viện hay ghé quán nước, thấy mọi người trò chuyện, hút thuốc, ông cũng thử một vài hơi. Ban đầu, ông chỉ nghĩ hút một điếu để bớt buồn, giảm căng thẳng. Thế nhưng về sau, thói quen hút thuốc vẫn theo ông trở về cuộc sống thường nhật. Mỗi buổi sáng cần một điếu thuốc để tỉnh táo, lúc nghỉ giải lao phải có thuốc, gặp bạn bè cũng hút, sau bữa cơm lại châm thêm một điếu.

“Tôi cứ nghĩ hút vài điếu thì không sao, hết đợt chăm vợ sẽ bỏ được thế nhưng rồi từ một điếu mỗi ngày thành vài điếu, sau đó cả bao thuốc lúc nào không biết. Ban đầu mình nghĩ sẽ làm chủ được thuốc lá, nhưng thực ra chính thuốc lá đang điều khiển mình" - ông H. chia sẻ.

Giờ đây, ông H. bắt đầu xuất hiện những cơn ho kéo dài, ho nhiều vào sáng sớm, khạc đờm, dễ mệt mỏi khi lao động và thường xuyên hụt hơi khi đi cầu thang. Ban đầu ông cho rằng đó chỉ là biểu hiện của tuổi tác hoặc cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, các triệu chứng ngày càng nặng hơn khiến ông quyết định đến khám tại BVĐK tỉnh. Qua thăm khám, chụp cắt lớp và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện ông có tổn thương ở phổi, các chức năng hô hấp cũng suy giảm đáng kể. Hiện ông đang được các bác sĩ theo dõi, điều trị tích cực và tiếp tục thực hiện các xét nghiệm để đánh giá đầy đủ tình trạng bệnh.

Hút thuốc lá lâu ngày sẽ gây ra những tổn thương cho phổi.

Theo các bác sĩ, trường hợp của ông H. không phải cá biệt. Thực tế, nhiều người hút thuốc đều bắt đầu từ tâm lý tò mò, giao tiếp xã hội, giải tỏa căng thẳng hoặc bắt chước bạn bè. Điều đáng nói là nicotine trong thuốc lá gây nghiện rất mạnh, khiến người hút nhanh chóng hình thành sự lệ thuộc cả về thể chất lẫn tâm lý.

Theo ông Nguyễn Đức Quảng - Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nên nhiều bệnh lý hô hấp nguy hiểm. Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó, có hàng trăm chất độc hại và hàng chục chất đã được chứng minh có khả năng gây ung thư. Người hút thuốc lâu năm có nguy cơ rất cao mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), ung thư phổi, viêm phế quản mạn, khí phế thũng cũng như nhiều bệnh lý tim mạch khác.

COPD là căn bệnh phổ biến do thuốc lá gây ra.

“COPD là căn bệnh diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Ban đầu người bệnh chỉ ho, khạc đờm nhẹ nên thường chủ quan. Khi xuất hiện khó thở rõ rệt thì chức năng phổi đã suy giảm đáng kể và không thể phục hồi hoàn toàn. Đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân COPD tại bệnh viện đều có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm. Đây là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất đối với căn bệnh này” – Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh Nguyễn Đức Quảng nhấn mạnh.

Không chỉ người trực tiếp hút thuốc, những người thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động cũng có nguy cơ mắc nhiều bệnh lý về hô hấp, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Đối với ung thư phổi, hiện vẫn là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao. Phần lớn người bệnh phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn vì các triệu chứng ban đầu khá mờ nhạt. Điều đáng mừng là nếu người hút thuốc bỏ thuốc càng sớm thì nguy cơ mắc nhiều bệnh sẽ giảm đáng kể theo thời gian.

Hút thuốc lá gây nguy cơ ung thư phổi. Ảnh: Một bệnh nhân bị ung thư phổi đang phải xạ trị tại BVĐK tỉnh.

Để phòng tránh những hậu quả do thuốc lá gây ra, mỗi người cần nói không với điếu thuốc ngay từ lần đầu tiên. Người đang hút thuốc cần chủ động xây dựng kế hoạch cai thuốc, tìm kiếm sự hỗ trợ của cơ sở y tế, người thân và cộng đồng. Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại gia đình, nơi làm việc, trường học và các địa điểm công cộng sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả người hút và những người xung quanh.

Câu chuyện của ông N.V.H. là lời nhắc nhở rằng không ai bắt đầu hút thuốc với mong muốn trở thành người nghiện. Thế nhưng chỉ từ một lần thử để "giải khuây", "đỡ căng thẳng" hay "cho vui", nhiều người đã đánh đổi bằng nhiều năm lệ thuộc nicotine và nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm. Đừng để điếu thuốc đầu tiên trở thành khởi đầu của những tháng ngày điều trị bệnh, bởi cách tốt nhất để bảo vệ lá phổi là không hút thuốc và từ bỏ thuốc lá ngay hôm nay.

Quang Thắng