Tự do báo chí không thể đo đếm bằng những bảng xếp hạng sai trái, xa rời thực tế

Dẫn chứng sai lệch, luận điệu xuyên tạc

Đây là kịch bản quen thuộc mà RSF thực hiện nhằm đưa ra những nhận định hoàn toàn phiến diện, định kiến và quy chụp về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam. Từ bảng xếp hạng trên, tổ chức RSF đưa ra những luận điệu xuyên tạc về việc Việt Nam không có tự do ngôn luận, không có tự do báo chí, cho rằng vi phạm nhân quyền vì không có báo chí tư nhân.

Quang cảnh Hội báo toàn quốc năm 2025.

Căn cứ đánh giá, xếp hạng của RSF rất khôi hài. Riêng đối với Việt Nam, RSF không có một nghiên cứu chuyên sâu, cụ thể nào về tình hình báo chí. Đồng thời, tổ chức này cũng không sử dụng bất kỳ báo cáo nào của Chính phủ hay cơ quan chức năng của Việt Nam để đưa ra đánh giá.

Trái lại, việc RSF xếp loại tự do báo chí ở Việt Nam lại dựa vào những thông tin do số tổ chức, cá nhân phản động, thù địch, cơ hội chính trị, đối tượng có các hoạt động phạm tội, chống phá Việt Nam cung cấp. Do đó, thông tin trích dẫn không khách quan, sai thực tế về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam. Với những thông tin sai lệch, xuyên tạc về tự do báo chí tại Việt Nam tạo ra cái nhìn thiên lệch, thiếu thiện cảm của quốc tế về Việt Nam; có thể ảnh hưởng tiêu cực đến đánh giá của các tổ chức quốc tế, các quốc gia về vấn đề nhân quyền và trình độ phát triển xã hội Việt Nam.

Không những vậy, một số cơ quan truyền thông phương Tây thiếu thiện chí với Việt Nam như BBC, RFI, RFA... và các hội nhóm, cá nhân phản động lại được dịp “lên đồng” trên Youtube, Facebook. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng lại la lối, suy diễn, xuyên tạc tình hình trong nước, vu cáo ở Việt Nam không có tự do báo chí, các hoạt động báo chí bị “trói buộc”, “bịt miệng”. Họ suy diễn rằng, tự do báo chí là không bị quản lý, kiểm soát bởi bất kỳ lực lượng nào, thích viết gì thì viết, như thế mới là một xã hội có nhân quyền, mới có tự do báo chí…

Mục tiêu của chúng là vu cáo Việt Nam “mất dân chủ”, “không có tự do báo chí, ngôn luận”, “người dân bị o ép” trong khi pháp luật Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới đều có quy định rõ ràng về trách nhiệm, giới hạn của tự do ngôn luận nhằm bảo đảm trật tự, an ninh và lợi ích cộng đồng.

Một số đối tượng cơ hội chính trị, đối tượng chống đối còn núp bóng “báo chí độc lập”, "Câu lạc bộ nhà báo tự do", "Hội nhà báo độc lập", “nhà báo tự do”, “nhà báo độc lập”, sử dụng tài khoản cá nhân chuyên đăng tải thông tin xuyên tạc, kênh You tube hoặc Fanpage chia sẻ nội dung cắt ghép, suy diễn. Bằng sự đánh tráo khái niệm này khiến một số người hiểu nhầm, nhất là khi các thông tin sai lệch được thiết kế theo cách gây sốc, cảm tính, đánh vào tâm lý tò mò, thị hiếu của người sử dụng mạng xã hội.

Mặt khác, qua đó các thế lực xấu kích động, tuyển lựa, hỗ trợ các thành phần chống đối trong nước tiến hành những hoạt động công kích Đảng, Nhà nước, cơ quan công quyền dưới vỏ bọc “nhà báo độc lập”, “nhà báo tự do” nhằm phục vụ cho mục đích chống phá của mình. Các đối tượng trên còn cố tình tạo ra vô số kịch bản trên không gian mạng với chiêu trò "mượn gió bẻ măng" trên các diễn đàn quốc tế bằng cách gửi kiến nghị lên các tổ chức nhân quyền, lợi dụng việc Việt Nam xử lý các đối tượng vi phạm pháp luật được gắn mác “nhà báo tự do”, “nhà báo độc lập” để vu khống Việt Nam "siết chặt tự do ngôn luận" và "gia tăng đàn áp".

Thực chất thủ đoạn xuyên tạc tình hình nhân quyền, tự do báo chí, tự do ngôn luận của Việt Nam là chiêu trò cũ mèm. Đây là kịch bản thường xuyên được RSF và một số tổ chức nhân danh dân chủ, nhân quyền áp dụng, rêu rao để vu khống, chống phá Đảng, Nhà nước, tạo cớ can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Việc tổ chức RSF bóp méo sự thật về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam với dụng ý xấu chính là đang đi ngược lại với tôn chỉ của người làm báo: Tôn trọng sự thật, không được phép xuyên tạc, bóp méo sự thật.

Thành tựu của báo chí cách mạng Việt Nam - minh chứng phản bác các luận điệu xuyên tạc

Khởi đầu từ Báo Thanh Niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập, trong suốt chặng đường lịch sử hơn 100 năm qua, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển, ngày càng lớn mạnh.

Báo chí Việt Nam trung thành, sáng tạo, bản lĩnh, đổi mới, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ những tờ báo bí mật, sơ khai thời kỳ đầu đóng vai trò là “ngọn đuốc thức tỉnh dân tộc” đến cất lên tiếng nói phản biện xã hội, kiến tạo phát triển trong thời kỳ đổi mới, báo chí đang mạnh mẽ vươn mình, giữ vững bản sắc, bản lĩnh và tính chiến đấu với diện mạo của một nền báo chí cách mạng kiểu mới hiện đại trong thời kỳ chuyển đổi số, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng. Báo chí khẳng định vai trò là vũ khí chính trị, văn hóa, tư tưởng sắc bén, quan trọng với tôn chỉ tất cả phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, vì sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và đã có những đóng góp, cống hiến to lớn trong công cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc, thống nhất đất nước và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Thực tiễn đã chứng minh, trong suốt tiến trình phát triển của đất nước, việc bảo đảm tự do báo chí, tự do ngôn luận là mục tiêu nhất quán của Đảng, Nhà nước Việt Nam, được khẳng định và bảo đảm thực hiện thông qua Hiến pháp và các quy định của pháp luật, phù hợp với các quy định của quốc tế, được nhân dân đồng tình ủng hộ. Cụ thể tại Điều 25, Hiến pháp 2013 ghi rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.

Điều 13, Luật Báo chí quy định: Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí và để báo chí phát huy đúng vai trò của mình. Cũng theo Luật Báo chí, công dân được tham gia vào các quy trình sáng tạo, sản xuất sản phẩm báo chí, tiếp nhận báo chí, ngôn luận trên báo chí; các cơ quan báo chí có trách nhiệm bảo đảm công dân thực hiện quyền tự do báo chí theo quy định. Cơ quan báo chí và nhà báo được hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và được Nhà nước bảo hộ, không bị kiểm duyệt trước khi in, truyền dẫn và phát sóng; được tạo mọi điều kiện tốt nhất để hoạt động nghề nghiệp, không ai có quyền cản trở nhà báo khai thác và thể hiện thông tin theo đúng quy định của pháp luật.

Báo chí cách mạng không chỉ là tiếng nói của Đảng và nhân dân mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng, là trí tuệ thời đại và là niềm tự hào to lớn của nền văn hóa chính trị Việt Nam. Theo thời gian, báo chí cách mạng Việt Nam ngày càng phát triển hiện đại hơn, từ báo in, báo nói, báo hình đến báo điện tử đã phát triển cả về chất lượng và số lượng.

Theo Nghị quyết số 18-NQ/TW, tính đến 12/2025, cả nước có 778 cơ quan báo chí, gần 21.000 nhà báo được cấp thẻ trong cả lĩnh vực báo chí in, báo chí điện tử và phát thanh, truyền hình. Nhiều cơ quan báo chí đã hình thành mô hình báo - phát thanh - truyền hình, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả tuyên truyền. Nhiều nhà báo được Nhà nước tạo điều kiện đi học tập, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, tác nghiệp báo chí tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Không chỉ báo chí trong nước, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí quốc tế đến Việt Nam tác nghiệp và đưa tin. Nhiều hãng truyền thông quốc tế lớn trên thế giới đều đã có mặt và phát sóng trên các nền tảng số tại Việt Nam và được công chúng Việt Nam đón nhận dễ dàng, thuận tiện mà không có bất kỳ rào cản công nghệ hay pháp lý nào.

Báo chí trong nước và quốc tế tham gia tuyên truyền đậm nét các sự kiện chính trị của đất nước và sự kiện quốc tế quan trọng như các kỳ đại hội Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp; Hội nghị cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng - nơi hàng nghìn phóng viên từ hơn 40 quốc gia quy tụ, Hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ – Triều Tiên năm 2019 tại Hà Nội, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN và các Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM); Đại lễ Kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam – thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh 2/9; Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU); Đại lễ Vesak Liên hợp quốc, Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS)…

Hằng năm, chúng ta còn tạo điều kiện, hỗ trợ hàng trăm lượt phóng viên quốc tế từ nhiều hãng thông tấn, báo chí như: CNN, BBC, NHK, Reuters, AP, AFP, CNA, NBC News, CBS News… đến Việt Nam tác nghiệp trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch, kinh tế, giáo dục và đời sống xã hội.

Đặc biệt, trong thời gian Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19/01/2026 đến ngày 23/01/2026, tại Thủ đô Hà Nội đã có 597 phóng viên, kỹ thuật viên thuộc 113 cơ quan báo chí trong nước (so với 498 phóng viên trong nước tại Đại hội XIII); 79 phóng viên, trợ lý báo chí thuộc 43 hãng thông tấn báo chí nước ngoài, phóng viên Việt kiều, phóng viên các chính đảng, đảng tham chính đưa tin về Đại hội. Những minh chứng trên một lần nữa khẳng định quyền tự do báo chí ở Việt Nam luôn được tôn trọng, bảo đảm. Thực tế đó bác bỏ, phủ nhận những luận điệu xuyên tạc, sai trái của các thế lực thù địch về bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận ở Việt Nam.

Chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào về lịch sử hơn 100 năm đầy gian khó nhưng rực rỡ của báo chí cách mạng Việt Nam-một lịch sử trí tuệ được viết bằng mồ hôi, xương máu và cả sinh mệnh của những nhà báo-chiến sĩ. Với truyền thống vẻ vang đó, lớp lớp những người làm báo cách mạng giàu bản lĩnh, tâm huyết và trách nhiệm sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc sứ mệnh là “nguồn sáng tin cậy”, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin xã hội, lan tỏa giá trị chân-thiện-mỹ và chung sức cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Liêm Chính - Bình Nguyên