Từ 'chứng chỉ' đến 'thực chiến'

Nhiều năm qua, văn hóa "chuộng bằng cấp" đã bám rễ sâu vào công tác cán bộ, tạo nên một hệ lụy đáng ngại là học chỉ để lấy chứng chỉ, làm đẹp hồ sơ bổ nhiệm thay vì để nâng cao năng lực thực hành. Lối đào tạo nặng về lý thuyết suông này đã tạo ra một bộ phận cán bộ tinh thông nghị quyết trên mặt giấy nhưng lại lúng túng, bị động trước những biến động phức tạp của đời sống thực tế. Hệ quả tất yếu là nghịch lý "thừa người quen việc cũ nhưng thiếu người làm việc mới". Thực tế cho thấy, chất lượng đội ngũ ở nhiều địa phương vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, vẫn còn tình trạng ngại tư duy, ngại đổi mới và đặc biệt là ngại chịu trách nhiệm.

Để phá vỡ điểm nghẽn này, đồng chí Tổng Bí thư lưu ý cần nâng cấp công tác đào tạo, bồi dưỡng từ "học để đủ chứng chỉ" sang "huấn luyện theo bài toán thực tiễn" và phải thực sự "thạo việc". Cán bộ cơ sở hiện nay đang đảm nhiệm khối lượng công việc ngày càng lớn và phức tạp, từ chuyển đổi số đến cải cách hành chính. Vì vậy, họ không thể chỉ là những người thực thi công vụ máy móc hay chấp hành mệnh lệnh hành chính từ cấp trên một cách thụ động. Thay vào đó, cán bộ phải là những người lăn lộn với thực tiễn, "đứng" vững trên mảnh đất địa phương mình để tìm ra những cách thức phù hợp nhất, hiệu quả nhất nhằm đưa chính sách vào cuộc sống. Chỉ khi cán bộ thạo việc, cụ thể hóa chủ trương bằng những mô hình thiết thực, nhân dân mới thực sự được hưởng ấm no, hạnh phúc.

Sự đổi mới này đòi hỏi một cuộc chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong tư duy quản trị cán bộ hiện đại. Không thể tiếp tục duy trì lối học cuốn chiếu lấy lệ, mà phải chuyển mạnh sang bồi dưỡng theo chức danh, theo vấn đề và huấn luyện dựa trên những tình huống thực tế nảy sinh tại địa phương. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, điều quan trọng nhất đối với cán bộ cơ sở là khả năng xử lý các vấn đề cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội. Việc bồi dưỡng cần tăng cường tính tương tác, phát huy vai trò hướng dẫn, "cầm tay chỉ việc" của những cán bộ giàu kinh nghiệm thực tiễn để thế hệ kế cận vững vàng hơn trước những thách thức mới.

Đặc biệt, sự đổi mới về đào tạo chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm với một cơ chế sử dụng và đánh giá cán bộ công khai, minh bạch. Nguyên tắc "đúng người - đúng việc - đúng địa bàn" phải được đặt lên hàng đầu, đoạn tuyệt hẳn với tư duy bố trí cán bộ để "ổn định tổ chức" theo nghĩa cơ học đơn thuần. Việc áp dụng cơ chế thử thách có thời hạn đối với các vị trí trọng yếu và tăng cường luân chuyển ngang chính là bộ lọc khách quan nhất để loại bỏ những người ngồi nhầm chỗ, đồng thời kịp thời phát hiện và trọng dụng những người có năng lực thực sự. Song song đó, cần tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực để bảo đảm sự công bằng trong công tác cán bộ.

Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở tinh nhuệ là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực quản trị quốc gia. Đó không chỉ là sự thay đổi về phương pháp hay quy trình, mà là sự trở về với bản chất văn hóa cốt lõi của người cán bộ: Tận tâm, thực chất, vì nhân dân phục vụ. Khi chúng ta tạo được môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và được bảo vệ đúng mức, tinh thần chủ động sẽ được khơi dậy mạnh mẽ. Đó chính là nền tảng vững chắc để các chủ trương, chính sách "đơm hoa kết trái", mang lại sự phát triển bền vững cho địa phương và đất nước.

Xây Dựng