Trời rét đậm, nhiều người nhập viện vì đột ngột méo miệng, lệch mặt

Nhiều người đột ngột bị méo miệng, lệch mặt

Méo miệng giữa mùa rét, bệnh lý không thể chủ quan

Đột ngột méo miệng, cơ mặt cứng đơ, không cười được, mắt trái không nhắm kín, cháu P.N.C. (11 tuổi, Hà Nội) được gia đình đưa vào Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám. Các bác sĩ chẩn đoán cháu bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên do nhiễm lạnh.

Theo lời kể của gia đình, trước khi nhập viện một ngày, trong lúc đi học cháu cởi áo khoác và chỉ mặc áo mỏng suốt cả ngày trong thời tiết rét đậm. Bác sĩ CKI Lê Nguyên Long – Phụ trách Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng cho biết, sau một tuần điều trị bằng thuốc kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, vận động cơ mặt của cháu đã cải thiện rõ rệt.

Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn tuổi cũng là đối tượng dễ mắc bệnh khi trời lạnh. Ông N.V.N. (58 tuổi, Hà Nội) sau vài ngày trời trở rét xuất hiện đau họng, sưng đau tai trái và được chẩn đoán viêm tai giữa. Sau 3 ngày điều trị không đỡ, ông bắt đầu méo miệng, nói khó, mắt không nhắm kín.

Hiện tượng méo mặt vì thời tiết lạnh xuất hiện ở nhiều độ tuổi

Lo ngại đột quỵ, gia đình đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não giúp loại trừ tổn thương mạch máu não. Các bác sĩ xác định ông bị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên bên trái do biến chứng viêm tai giữa cấp tính, kèm liệt dây thanh âm. Sau điều trị tích cực, tình trạng của ông cải thiện rõ sau 10 ngày.

Tương tự, bà B.T.T. (83 tuổi, Hà Nội) cũng nhập viện trong tình trạng miệng méo sang trái, mắt phải không nhắm kín và được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.

Đừng nhầm với đột quỵ

Theo BSCKI Lê Nguyên Long, dây thần kinh số VII (dây thần kinh mặt) chi phối vận động các cơ mặt, tham gia dẫn truyền vị giác, tiết nước mắt và nước bọt. Do đi qua ống xương hẹp ở xương thái dương, dây thần kinh này rất nhạy cảm và dễ bị phù nề.

Khi vùng đầu – mặt – cổ tiếp xúc lạnh đột ngột, mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ, kích hoạt phản ứng viêm dẫn đến phù nề và chèn ép dây thần kinh, làm rối loạn dẫn truyền xung động đến cơ mặt. Thời tiết lạnh cũng tạo điều kiện cho các loại virus, đặc biệt là herpes simplex type 1 (HSV-1) tái hoạt, khiến tình trạng viêm và phù nề nặng hơn, gây liệt mặt khởi phát đột ngột.

Người bệnh thường xuất hiện triệu chứng nhanh, có thể ngay khi thức dậy đã thấy méo miệng, cười lệch, nói khó, chảy nước miếng hoặc nước mắt bên liệt, nhắm mắt không kín, kèm đau âm ỉ sau tai. Các biểu hiện tiến triển trong vài giờ đến một, hai ngày nhưng không gây rối loạn ý thức.

Bác sĩ châm cứu cho bệnh nhân bị méo mặt, liệt dây thần kinh 7

Bác sĩ Long lưu ý, liệt mặt do nhiễm lạnh thường không kèm yếu tay chân, tê nửa người hay rối loạn ngôn ngữ trung ương như đột quỵ. Tuy nhiên, do biểu hiện méo miệng khá giống nhau nên nhiều người dễ nhầm lẫn, dẫn tới nhập viện muộn hoặc xử trí sai cách.

"Thời điểm vàng trong điều trị liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là 72 giờ đầu. Điều trị sớm giúp giảm phù nề, bảo vệ bao myelin và tăng khả năng hồi phục hoàn toàn chức năng vận động cơ mặt", bác sĩ Long nhấn mạnh.

Để phòng bệnh trong mùa lạnh, người dân cần giữ ấm vùng đầu, mặt, cổ khi ra ngoài; tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt, nhất là khi ngủ; không tắm khuya, không xối nước lạnh hoặc nước nóng đột ngột lên đầu, mặt; điều trị triệt để các bệnh tai – mũi – họng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, lệch mặt, mắt không nhắm kín, cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa để được thăm khám, loại trừ đột quỵ và điều trị kịp thời. Người bệnh cũng cần bảo vệ mắt bên liệt, kết hợp điều trị thuốc với vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và các phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp; không tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Thành Nam