Trình Quốc hội đề xuất giảm 30% thuế cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhỏ

Chính sách được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực để khu vực kinh doanh quy mô nhỏ tái đầu tư, mở rộng sản xuất.

Ngày 21/8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án Nghị quyết về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với cá nhân và doanh nghiệp. Theo đề xuất, chính sách giảm 30% số thuế phải nộp được áp dụng trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách hơn 6.700 tỷ đồng, nhưng được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực để khu vực kinh doanh quy mô nhỏ tái đầu tư, mở rộng sản xuất.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh khu vực hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn đối mặt nhiều khó khăn, sức chống chịu hạn chế và khó tích lũy nguồn lực để tái đầu tư. Kết quả khảo sát của VCCI, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân cùng dữ liệu quản lý thuế cho thấy dù các chính sách hỗ trợ đã được triển khai, khu vực này vẫn cần thêm giải pháp về thuế.

Trước đó, từ đầu năm 2026, nhiều chính sách hỗ trợ đã được thực hiện. Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế TNCN; doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế TNDN. Chính sách cũng bao gồm việc đưa các sắc thuế xăng dầu về 0% và gia hạn thời hạn nộp một số khoản thuế, tiền sử dụng đất.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, một vấn đề khác được cộng đồng kinh doanh quan tâm là phương pháp tính thuế. Hiện mức doanh thu dưới 3 tỷ đồng có thể áp dụng phương pháp đơn giản theo thuế suất nhân doanh thu, trong khi doanh thu trên 3 tỷ đồng phải tính theo phương pháp doanh thu trừ chi phí, kéo theo yêu cầu cao hơn về sổ sách, kế toán và quản trị. Nhiều ý kiến đề nghị mở rộng phương pháp tính đơn giản này lên ngưỡng 10 tỷ đồng để giảm chi phí tuân thủ.

Theo tính toán của Chính phủ, việc giảm 30% thuế sẽ khiến ngân sách giảm thu khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và 3.510 tỷ đồng trong năm 2027, tổng cộng khoảng 6.701 tỷ đồng.

Chính phủ cho rằng đây là khoản giảm thu trong ngắn hạn nhưng có thể trở thành nguồn lực cho tăng trưởng trong dài hạn. Thay vì nộp vào ngân sách, một phần nguồn lực sẽ được giữ lại tại doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh để mua sắm, tái đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập và qua đó tạo thêm nguồn thu ngân sách trong tương lai.

Chính sách cũng được xác định là một trong những giải pháp cụ thể hóa các chủ trương mới về phát triển kinh tế tư nhân và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030.

Cơ quan thẩm tra của Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành nghị quyết, đánh giá chính sách có thể góp phần tháo gỡ khó khăn cho các đối tượng kinh doanh quy mô nhỏ. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý cần kiểm soát nguy cơ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh chia tách, chuyển doanh thu nhằm đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng để được hưởng ưu đãi.

Một vấn đề khác được đặt ra là tính công bằng của chính sách. Theo cơ quan thẩm tra, trường hợp một doanh nghiệp có doanh thu vừa vượt 10 tỷ đồng có thể mất toàn bộ ưu đãi, tạo ra khoảng cách chính sách lớn so với doanh nghiệp có doanh thu thấp hơn ngưỡng không nhiều. Vì vậy, nhiều ý kiến đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý, thay vì áp dụng theo cách “được hưởng hoặc mất toàn bộ” khi vượt ngưỡng.

Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua nghị quyết ngay tại kỳ họp này, với mục tiêu chính sách có hiệu lực trong quý III/2026. Nếu được thông qua, việc giảm thuế được kỳ vọng tạo thêm dòng tiền cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ ngay trong những tháng cuối năm, hỗ trợ hoạt động mua sắm, sản xuất và tái đầu tư, qua đó góp phần duy trì động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Diệu Đan