Tiếp thêm động lực cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Sản xuất tại một doanh nghiệp tư nhân ở phường Trảng Dài.

Nếu được thông qua, chính sách sẽ tạo thêm dư địa tài chính cho nhóm kinh doanh quy mô nhỏ, đồng thời tiếp nối hướng hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới.

Giữ lại nguồn lực cho doanh nghiệp

Điểm đáng chú ý của đề xuất lần này là mức giảm được tính trực tiếp trên số thuế phải nộp. Hộ, cá nhân kinh doanh cư trú có tổng doanh thu năm đến 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. DN có tổng doanh thu năm đến 10 tỷ đồng cũng được đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập DN phải nộp trong 2 năm này.

Bộ Tài chính cho rằng chính sách nhằm hỗ trợ trực tiếp các đối tượng trong giai đoạn hiện nay, giúp giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất; đồng thời tăng thu nhập khả dụng, thúc đẩy tiêu dùng và tích lũy, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Đáng chú ý, đây không phải là một chính sách hỗ trợ tách rời. Thời gian qua, Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp về thuế, phí và thủ tục để giảm chi phí cho người dân, DN. Đề xuất mới tiếp tục đặt khu vực hộ kinh doanh, DN siêu nhỏ vào trọng tâm, trong bối cảnh đây là nhóm có sức chống chịu tài chính hạn chế nhưng lại chiếm số lượng rất lớn trong nền kinh tế.

Với một DN, hộ kinh doanh có doanh thu vài tỷ đồng, số tiền thuế được giảm không quá lớn nếu nhìn riêng từng trường hợp. Nhưng khi cộng lại, nguồn lực được giữ lại sẽ tạo thêm dòng tiền cho nền kinh tế. DN có thể dùng khoản tiền này để mua nguyên liệu, duy trì lao động, trả chi phí vận hành, đầu tư thiết bị hoặc mở rộng thị trường.

Theo ông B.T.T, chủ một cửa hàng thời trang ở phường Tân Triều, các cơ sở kinh doanh có rất nhiều khoản chi phí phục vụ kinh doanh nhưng không đủ điều kiện được tính vào chi phí khấu trừ, khiến thu nhập tính thuế cao hơn thực tế. Nếu nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ yên tâm hơn.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Huynh, Giám đốc Công ty TNHH Tam Long Hưng Phát (phường Biên Hòa) cho rằng: Đối với DN nhỏ, siêu nhỏ hiện nay, thị trường đang là vấn đề cấp thiết. Do đó, phần nguồn lực được giữ lại sẽ giúp các DN bổ sung vốn lưu động, duy trì việc làm, cải thiện thu nhập cho người lao động, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh hơn.

Tiếp sức để doanh nghiệp “lớn lên"

Góc nhìn quan trọng hơn của đề xuất giảm thuế là đặt nó trong mạch chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, đồng thời đặt mục tiêu tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để khu vực này phát triển nhanh, bền vững.

Muốn khu vực tư nhân lớn mạnh, không thể chỉ trông chờ vào một số ít DN quy mô lớn. Nền kinh tế cần một lớp DN nhỏ đông đảo, có khả năng tích lũy, đổi mới và từng bước mở rộng. Chính nhóm DN nhỏ và vừa là một phần quan trọng của lớp nền đó.

Khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy: Gần 59,3% hộ và cá nhân kinh doanh vẫn gặp khó khăn do chi phí đầu vào tăng cao và biến động, trong khi hơn 43,8% gặp trở ngại về thị trường tiêu thụ. Bên cạnh đó, 32,6% đối tượng tham gia khảo sát cho biết đang thiếu hụt nguồn lực về vốn và nhân sự. Đây cũng là tình trạng tương tự đối với các DN quy mô siêu nhỏ.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, thách thức trọng tâm trong giai đoạn hiện nay dần chuyển từ khuyến khích thành lập mới sang việc hỗ trợ DN trụ vững, tích lũy và vươn tầm. Mặc dù tỷ lệ gia nhập thị trường vẫn ở mức cao, tình trạng rút lui cũng tăng mạnh và phần lớn các DN hiện hữu chưa sẵn sàng cho kế hoạch mở rộng. Do đó, chính sách hỗ trợ không nên chỉ đếm số DN thành lập mới, mà phải đo lường và cải thiện khả năng tồn tại, tích lũy và tăng trưởng sau gia nhập.

Việc giảm 30% thuế trong 2 năm có thể được xem là một “khoảng đệm” để DN tiếp tục tích lũy trong giai đoạn còn nhiều sức ép về chi phí, thị trường và vốn. Quan trọng là chính sách không làm thay DN, mà để DN có thêm nguồn lực tự quyết định cách sử dụng.

Theo các chuyên gia, các chính sách của Việt Nam hiện nay đang dần chuyển từ hỗ trợ tình thế sang tạo lập môi trường để kinh tế tư nhân tự phát triển. Khi chi phí thuế giảm, DN có thêm điều kiện đầu tư cho năng suất. Khi thủ tục được đơn giản hóa, thời gian dành cho kinh doanh được tăng lên. Khi khả năng tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường được cải thiện, khoản hỗ trợ về thuế mới có cơ hội phát huy đầy đủ tác dụng.

Mặc dù vậy, cũng cần nhìn nhận chính sách giảm thuế là giải pháp hỗ trợ có thời hạn, không thể thay thế các chính sách về vốn, mặt bằng, công nghệ, lao động và thị trường. Nếu môi trường kinh doanh còn nhiều chi phí, DN có thể sử dụng khoản thuế được giảm chủ yếu để bù đắp khó khăn trước mắt thay vì đầu tư cho tăng trưởng.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, chính sách dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6,7 ngàn tỷ đồng trong 2 năm. Ðây là phần nguồn lực nhà nước chấp nhận để lại cho khu vực sản xuất, kinh doanh trong ngắn hạn với kỳ vọng tạo thêm sức bật cho tăng trưởng.

Vương Thế