Triệu chứng điển hình của ung thư mũi xoang, bạn đã biết chưa?

Chính vì vậy, nhiều người chủ quan, chỉ đến bệnh viện khi khối u đã phát triển lớn và gây biến chứng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo có ý nghĩa rất quan trọng, giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và cải thiện tiên lượng cho người bệnh.

1. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ung thư mũi xoang

Ung thư mũi xoang là tình trạng các tế bào ác tính phát triển tại hốc mũi hoặc các xoang cạnh mũi như xoang hàm, xoang sàng, xoang trán và xoang bướm. Đây là bệnh lý được xếp thứ ba trong nhóm ung thư vùng đầu - mặt - cổ, sau ung thư vòm họng và ung thư hạ họng - thanh quản. Khối u có thể xuất hiện ở khoang mũi, xoang hàm hoặc xương hàm trên, sau đó lan rộng sang các cấu trúc lân cận như ổ mắt, nền sọ hoặc các hạch vùng cổ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây ung thư mũi xoang vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Hút thuốc lá

Thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu của nhiều bệnh ung thư vùng tai mũi họng, trong đó có ung thư mũi xoang. Các chất độc trong khói thuốc gây tổn thương niêm mạc mũi, tạo điều kiện cho các tế bào bất thường phát triển thành ung thư. Người hút thuốc lá chủ động hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động đều có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Tiếp xúc với hóa chất và bụi nghề nghiệp

Những người làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với bụi gỗ, bụi vải, bụi da, bụi kim loại hoặc các hóa chất như niken, crom, radium và formaldehyde có nguy cơ mắc ung thư mũi xoang cao hơn người bình thường. Do đó, việc sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động là rất cần thiết.

Nhiễm virus

Một số nghiên cứu ghi nhận virus Epstein-Barr (EBV) và virus HPV có thể liên quan đến quá trình hình thành ung thư vùng mũi xoang ở một số trường hợp.

2. Triệu chứng điển hình của ung thư mũi xoang

Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ở giai đoạn đầu thường không đặc hiệu và rất giống với các bệnh lý viêm mũi, viêm xoang thông thường. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy khó chịu kéo dài nhưng điều trị nội khoa không cải thiện.

Nghẹt mũi kéo dài, đây là dấu hiệu thường gặp nhất. Khác với cảm cúm thông thường, tình trạng nghẹt mũi trong ung thư mũi xoang thường chỉ xuất hiện ở một bên, kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng và không đáp ứng với các thuốc điều trị viêm mũi hoặc viêm xoang.
Chảy dịch mũi bất thường, người bệnh có thể bị chảy nước mũi kéo dài, dịch chảy từ mũi xuống họng hoặc xuất hiện dịch mủ có mùi hôi. Một số trường hợp có thể lẫn máu hoặc chảy máu mũi tái diễn.
Đau vùng mặt, khối u phát triển có thể gây đau âm ỉ vùng mũi, má, trán hoặc quanh hốc mắt. Ban đầu, cơn đau thường nhẹ nhưng sẽ tăng dần theo thời gian và có thể lan lên đầu, tai hoặc vùng thái dương.
Đau đầu kéo dài, đau đầu là triệu chứng dễ bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng chỉ là biểu hiện của viêm xoang. Tuy nhiên, nếu đau đầu kéo dài, dùng thuốc không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn thì cần được thăm khám chuyên khoa để tìm nguyên nhân.
Giảm hoặc mất khứu giác, khối u phát triển trong hốc mũi có thể cản trở luồng không khí và làm tổn thương vùng khứu giác, khiến người bệnh giảm khả năng ngửi hoặc mất khứu giác hoàn toàn.
Chảy nước mắt và giảm thị lực, khi khối u lan đến vùng hốc mắt, người bệnh có thể bị chảy nước mắt liên tục, nhìn mờ, song thị hoặc giảm thị lực. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh đã tiến triển và cần được điều trị sớm.
Sưng mặt và đau răng, ở giai đoạn muộn, khối u có thể xâm lấn xương hàm trên, gây sưng một bên mặt, đau vùng má, đau răng, lung lay răng hoặc khó há miệng. Những triệu chứng này dễ bị nhầm với bệnh lý răng hàm mặt nếu không được khám đầy đủ.

Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật lấy khối u. Ảnh: BV

3. Khi nào cần đi khám?

Người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

Nghẹt mũi một bên kéo dài trên 3 tuần.
Chảy máu mũi tái diễn hoặc dịch mũi có lẫn máu.
Đau vùng mặt, đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân.
Giảm hoặc mất khứu giác.
Chảy nước mắt kéo dài.
Sưng vùng mặt hoặc đau răng không tìm được nguyên nhân.
Bác sĩ có thể chỉ định nội soi mũi xoang, chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ (MRI) hoặc sinh thiết để xác định bản chất của khối u.

4. Chủ động phòng ngừa bệnh

Mặc dù chưa có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối, mỗi người có thể giảm nguy cơ mắc ung thư mũi xoang bằng cách không hút thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ khi làm việc trong môi trường nhiều bụi và hóa chất, đồng thời điều trị triệt để các bệnh lý viêm mũi xoang mạn tính.

Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe định kỳ và thăm khám sớm khi có các triệu chứng bất thường vùng mũi xoang sẽ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

BS. Nguyễn Văn Dũng