Viêm mũi xoang mùa mưa: Đừng chủ quan với những cơn nghẹt mũi kéo dài

Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, bệnh không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

1. Vì sao mùa mưa dễ mắc viêm mũi xoang?

Viêm mũi xoang là tình trạng niêm mạc mũi và các xoang cạnh mũi bị viêm do nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong mùa mưa, độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn, nấm mốc và các tác nhân gây dị ứng phát triển mạnh, làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Theo thống kê có khoảng 90% trường hợp viêm mũi xoang cấp khởi phát sau nhiễm virus đường hô hấp trên. Phần lớn các trường hợp này có thể tự khỏi hoặc đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Tuy nhiên, khoảng 2% bệnh nhân có thể tiến triển thành viêm mũi xoang bội nhiễm do vi khuẩn nếu không được chăm sóc và điều trị đúng.

Ngoài virus, vi khuẩn cũng là nguyên nhân quan trọng gây viêm mũi xoang. Nhiều loại vi khuẩn vốn tồn tại thường trú trong hốc mũi nhưng sẽ phát triển mạnh khi sức đề kháng suy giảm hoặc khi niêm mạc mũi bị tổn thương, từ đó gây viêm nhiễm.

Triệu chứng của viêm mũi xoang khá đa dạng, người bệnh thường có cảm giác nghẹt mũi, chảy nước mũi

Bên cạnh đó, một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Thời tiết thất thường chênh lệch giữa nóng- lạnh, độ ẩm cao kéo dài.
Dị ứng với phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc hoặc lông động vật.
Ô nhiễm không khí, khói thuốc lá.
Cấu trúc bất thường của hốc mũi như vẹo vách ngăn, polyp mũi.
Người mắc viêm mũi dị ứng, hen phế quản hoặc có hệ miễn dịch suy giảm.

2. Dấu hiệu nhận biết viêm mũi xoang

Triệu chứng của viêm mũi xoang khá đa dạng, tùy thuộc vào mức độ viêm và thời gian mắc bệnh. Người bệnh thường có cảm giác nghẹt mũi, chảy nước mũi hoặc dịch mũi đặc màu vàng, xanh. Đau hoặc căng tức vùng mặt, đặc biệt quanh trán, hai má hoặc hốc mắt, là triệu chứng điển hình của bệnh. Cơn đau thường tăng lên khi cúi đầu hoặc thay đổi tư thế.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể xuất hiện các biểu hiện như:

Giảm hoặc mất khả năng ngửi.
Đau đầu kéo dài.
Ho, đặc biệt về đêm do dịch mũi chảy xuống họng.
Đau họng, hôi miệng.
Sốt, mệt mỏi trong những trường hợp viêm cấp.
Nếu các triệu chứng kéo dài trên 12 tuần, bệnh có thể đã chuyển sang giai đoạn viêm mũi xoang mạn tính và cần được điều trị chuyên sâu.

3. Biến chứng nguy hiểm nếu điều trị không đúng

Nhiều người có tâm lý chủ quan khi bị nghẹt mũi hoặc đau đầu, tự ý mua thuốc điều trị hoặc lạm dụng thuốc nhỏ mũi co mạch. Điều này không chỉ khiến bệnh kéo dài mà còn làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng.

Viêm mũi xoang kéo dài có thể gây viêm họng mạn tính, viêm thanh quản, viêm phế quản hoặc làm nặng thêm bệnh hen phế quản. Trong một số trường hợp, vi khuẩn từ các xoang có thể lan sang hốc mắt gây viêm mô tế bào quanh mắt, giảm thị lực, thậm chí ảnh hưởng đến thần kinh thị giác.

Nặng hơn, nhiễm trùng có thể lan vào nội sọ, gây viêm màng não, áp xe não hoặc huyết khối xoang tĩnh mạch. Đây là những biến chứng hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

4. Điều trị đúng để hạn chế tái phát

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ viêm mũi xoang, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám. Bác sĩ sẽ khám nội soi mũi xoang và có thể chỉ định chụp CT xoang trong những trường hợp cần thiết nhằm đánh giá mức độ tổn thương, xác định nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Tùy từng trường hợp, điều trị có thể bao gồm:

Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý.
Thuốc giảm viêm, thuốc chống dị ứng hoặc thuốc xịt mũi theo chỉ định.
Kháng sinh khi có bằng chứng nhiễm khuẩn.
Phẫu thuật nội soi xoang nếu điều trị nội khoa không hiệu quả hoặc có bất thường giải phẫu.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc nhỏ mũi kéo dài vì có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc và gây nhiều tác dụng không mong muốn.

5. Chủ động phòng bệnh trong mùa mưa

Để giảm nguy cơ mắc viêm mũi xoang, các chuyên gia khuyến cáo mỗi người cần chủ động bảo vệ sức khỏe đường hô hấp bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.

Nếu ngủ máy lạnh cần giữ ấm vùng cổ, mũi và ngực. Vệ sinh mũi hằng ngày bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch bụi bẩn, dịch tiết và các tác nhân gây bệnh. Đồng thời, cần đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm; hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi mịn và các chất kích thích.

Ngoài ra, cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, uống đủ nước và duy trì tập luyện thể dục đều đặn sẽ góp phần nâng cao sức đề kháng của cơ thể. Đối với những người có tiền sử viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang mạn tính, cần tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để kiểm soát bệnh và hạn chế tái phát.

Tóm lại: viêm mũi xoang là bệnh lý thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng. Khi xuất hiện tình trạng nghẹt mũi, chảy mũi kéo dài, đau vùng mặt hoặc giảm khứu giác, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

BS. Lê Văn Sơn