Triển vọng ngành chứng khoán năm 2026: Tín nhiệm ổn định, rộng cửa đón dòng vốn ngoại từ câu chuyện nâng hạng

Nền tảng vốn vững chắc tạo dư địa bứt phá

Ngành chứng khoán bước vào năm 2026 với vị thế tài chính được củng cố mạnh mẽ sau giai đoạn 2023-2025. Kết thúc năm 2025, lợi nhuận sau thuế toàn ngành ghi nhận mức tăng 67%, đạt 39.600 tỷ đồng. Quy mô tổng tài sản vượt mốc 900.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 48% nhờ sự đóng góp đồng đều từ các nghiệp vụ tự doanh, cho vay ký quỹ và môi giới.

Điểm sáng lớn nhất nằm ở bộ đệm vốn khi tổng vốn chủ sở hữu toàn ngành tăng 40%, vươn lên mức 398.900 tỷ đồng. Các công ty chứng khoán đều duy trì tỷ lệ an toàn vốn (CAR) trên ngưỡng quy định 180%, đặc biệt nhóm 5 công ty dẫn đầu sở hữu mức CAR từ 500% đến 900%. Nền tảng này tạo ra dư địa lớn để các doanh nghiệp tiếp tục mở rộng quy mô cho vay ký quỹ và phát triển danh mục đầu tư trong năm nay. Tận dụng cơ hội này, nhiều đơn vị đã đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận ở mức hai con số và lên kế hoạch tăng vốn với tổng quy mô ước tính gần 100.000 tỷ đồng.

Động lực từ nâng hạng thị trường và mở rộng hệ sinh thái

Năm 2026 được định vị là cột mốc quan trọng với sự kiện FTSE chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, có hiệu lực từ tháng 9/2026. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ kích hoạt dòng vốn ngoại, bao gồm cả các quỹ đầu tư thụ động và chủ động, chảy mạnh vào thị trường. Quá trình này không chỉ thúc đẩy thanh khoản mà còn tạo lực đẩy cho các hoạt động chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO), mở ra cơ hội tiếp tục được MSCI nâng hạng trong tương lai.

Cùng với đó, hành lang pháp lý đang được hoàn thiện đồng bộ, từ Luật đến các Nghị định và Thông tư, giúp nâng cao chuẩn mực minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Khung pháp lý mới cũng cho phép các công ty chứng khoán đa dạng hóa sản phẩm, từng bước tham gia vào các lĩnh vực mới mẻ như sàn tài sản mã hóa, sàn vàng phái sinh và Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Phân hóa tín nhiệm và bài toán quản trị rủi ro

Dù bức tranh chung rất lạc quan, S&I Ratings cũng chỉ ra những rủi ro cần kiểm soát để duy trì mức tín nhiệm tích cực. Ngành chứng khoán vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến của thị trường chung, với 47% lợi nhuận đến từ tự doanh và 39,2% từ cho vay ký quỹ. Dư nợ cho vay ký quỹ hiện đạt 401.000 tỷ đồng, tương đương 3,9% vốn hóa thị trường, đi kèm với cơ cấu nguồn vốn chủ yếu là nợ ngắn hạn (chiếm 96%).

Cơ cấu này đòi hỏi các công ty phải nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đặc biệt khi chi phí vốn và biến động tỷ giá có thể tạo ra áp lực tài chính nhất định. Sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường cũng sẽ dẫn đến sự phân hóa tín nhiệm rõ rệt. Nhóm các công ty chứng khoán hàng đầu có lợi thế về vốn, hạ tầng công nghệ và tập khách hàng lớn sẽ được hưởng lợi nhiều nhất, duy trì triển vọng Tích cực. Ở chiều ngược lại, nhóm công ty quy mô nhỏ, sử dụng đòn bẩy cao hoặc thiếu sự đa dạng trong mảng kinh doanh sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức để giữ vững thị phần.

Khánh Linh