Trao quyền cho thế hệ trẻ trong hành trình xanh hóa môi trường

Sự kiện không chỉ dừng lại ở một lễ phát động mang tính hình thức, mà đặt trọng tâm vào một hướng tiếp cận mới: Đưa trẻ em và thanh niên trở thành lực lượng trung tâm trong các hành động vì môi trường.

Tại đây, chương trình “Trẻ em và thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững” chính thức được khởi động, với kỳ vọng tạo ra một thế hệ chủ động, có năng lực và tiếng nói trong các vấn đề liên quan đến môi trường và khí hậu.

Theo bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, tác động của biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang hiện hữu rõ rệt trong đời sống trẻ em. Tỷ lệ lên tới 99,5% trẻ em chịu ảnh hưởng bởi các rủi ro khí hậu cho thấy mức độ bao trùm của vấn đề, không chỉ dừng ở sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến việc học tập và cơ hội phát triển. Trong bối cảnh đó, việc trao quyền để trẻ em tham gia vào quá trình bảo vệ môi trường được xem là giải pháp mang tính dài hạn, thay vì chỉ là đối tượng cần được bảo vệ.

Ở góc độ quản lý, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhìn nhận, những thách thức hiện nay không còn mang tính đơn lẻ. Áp lực từ nhu cầu phát triển kinh tế, đô thị hóa, cùng với diễn biến khó lường của biến đổi khí hậu đang khiến tài nguyên nước, môi trường và hệ sinh thái chịu sức ép ngày càng lớn. Các hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng về cả tần suất và cường độ, từ bão mạnh, mưa lớn đến hạn hán, xâm nhập mặn, đang trực tiếp tác động tới sản xuất và đời sống.

Trong bức tranh đó, nước, khí hậu và năng lượng tiếp tục được xác định là ba trụ cột then chốt, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và dựa trên dữ liệu. Việc nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, cũng như ứng dụng khoa học công nghệ được coi là điều kiện tiên quyết để giảm thiểu rủi ro và chủ động thích ứng.

Toàn cảnh Lễ phát động.

Không dừng ở thông điệp, sự kiện lần này đi kèm với những gợi mở cụ thể về hành động. Ở cấp độ vĩ mô, đó là xây dựng hệ thống dữ liệu tài nguyên – môi trường đồng bộ; lồng ghép nội dung thích ứng biến đổi khí hậu vào chiến lược phát triển; thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải. Ở cấp độ vi mô, đó là những thay đổi trong thói quen sinh hoạt như tiết kiệm năng lượng, hạn chế nhựa dùng một lần, sử dụng tài nguyên hiệu quả.

Đáng chú ý, sự tham gia của giới trẻ không còn mang tính phong trào mà đang dần trở thành một xu hướng có chiều sâu. Từ các hoạt động truyền thông, sáng kiến cải thiện chất lượng không khí đến các chiến dịch giảm rác thải, nhiều mô hình do thanh niên khởi xướng đã cho thấy khả năng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Tuy vậy, để duy trì và mở rộng các sáng kiến này, vẫn cần một hệ sinh thái hỗ trợ từ chính sách, giáo dục đến sự đồng hành của doanh nghiệp.

Trong khuôn khổ chương trình, các hoạt động như trưng bày tranh, cuộc thi sáng tạo, đi bộ vì môi trường hay trồng cây không chỉ mang tính hưởng ứng, mà còn đóng vai trò kết nối, khuyến khích cộng đồng – đặc biệt là người trẻ – chuyển từ nhận thức sang hành động.

Thông điệp được nhấn mạnh xuyên suốt: Bảo vệ môi trường không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Và trong hành trình đó, thế hệ trẻ không chỉ là người thụ hưởng tương lai, mà đang dần trở thành lực lượng kiến tạo tương lai.

Minh Lý