Chung tay bảo vệ nước, khí hậu, không khí vì môi trường bền vững

Thách thức môi trường gia tăng

Tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh, nước, khí hậu và năng lượng là ba trụ cột có vai trò nền tảng đối với sự phát triển bền vững của mọi quốc gia. Đối với Việt Nam, tài nguyên nước và điều kiện khí tượng thủy văn không chỉ liên quan trực tiếp đến an ninh nguồn nước và an ninh lương thực, mà còn gắn chặt với sinh kế của hàng triệu người dân, sự ổn định của hệ sinh thái cũng như tăng trưởng kinh tế lâu dài.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành phát biểu tại lễ phát động. Ảnh: Trung Hiếu

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu diễn biến ngày càng phức tạp, công tác quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường đang đối mặt với nhiều áp lực lớn; nhu cầu khai thác và sử dụng nước không ngừng gia tăng cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế trong khi tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường vẫn diễn ra ở nhiều khu vực. Những yếu tố này đang làm suy giảm chất lượng và trữ lượng tài nguyên thiên nhiên, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sản xuất.

Quang cảnh buổi lễ phát động. Ảnh: Trung Hiếu

Đáng lo ngại, hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng cả về tần suất lẫn cường độ. Từ những cơn bão mạnh, mưa lớn kéo dài đến hạn hán, xâm nhập mặn hay sạt lở đất, tất cả đều đang tạo ra áp lực nặng nề lên hệ thống hạ tầng, nông nghiệp và sinh kế của người dân. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với Việt Nam trong việc nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn, chủ động ứng phó với thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quang cảnh buổi lễ phát động. Ảnh: Trung Hiếu

Trong năm 2026, các thông điệp toàn cầu tiếp tục nhấn mạnh vai trò của hành động tập thể. Ngày Nước Thế giới với chủ đề “Nước và Bình đẳng giới” đề cao vai trò của phụ nữ và trẻ em trong quản lý và bảo vệ tài nguyên nước. Ngày Khí tượng Thế giới mang thông điệp “Quan trắc hôm nay, bảo vệ ngày mai” khẳng định tầm quan trọng của khoa học và công nghệ trong dự báo và giảm thiểu rủi ro thiên tai. Trong khi đó, Giờ Trái đất 2026 tiếp tục kêu gọi cộng đồng sử dụng năng lượng tiết kiệm, thúc đẩy chuyển đổi xanh và giảm phát thải khí nhà kính.

Những thông điệp này không chỉ mang tính định hướng mà còn là lời nhắc nhở rõ ràng rằng bảo vệ môi trường không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi quốc gia và từng cá nhân.

Lan tỏa hành động vì môi trường

Một trong những điểm nhấn quan trọng của sự kiện là việc chính thức khởi động chương trình “Trẻ em và thanh niên hành động, vì không khí sạch và tương lai bền vững”. Đây là sáng kiến được triển khai với sự phối hợp giữa các cơ quan trong nước và UNICEF, nhằm nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực và thúc đẩy sự tham gia của thanh thiếu niên trong các hoạt động bảo vệ môi trường.

Bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF, phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Trung Hiếu

Theo bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, trẻ em đang là một trong những nhóm chịu tác động rõ rệt nhất từ ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Số liệu cho thấy có tới 99,5% trẻ em bị ảnh hưởng bởi các rủi ro liên quan đến khí hậu và môi trường ở các mức độ khác nhau. Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm gián đoạn việc học tập, hạn chế cơ hội phát triển toàn diện của trẻ.

Trao quyền cho trẻ em và thanh niên tham gia vào quá trình bảo vệ môi trường không chỉ là một giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài. Ảnh: Trung Hiếu

Trong bối cảnh đó, việc trao quyền cho trẻ em và thanh niên tham gia vào quá trình bảo vệ môi trường không chỉ là một giải pháp trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài. Thế hệ trẻ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn có thể trở thành lực lượng tiên phong trong thay đổi hành vi, lan tỏa nhận thức và thúc đẩy các sáng kiến vì môi trường trong cộng đồng.

Thực tế cho thấy, ngày càng có nhiều bạn trẻ tại Việt Nam chủ động tham gia hoạt động như tuyên truyền nâng cao nhận thức, đề xuất giải pháp cải thiện chất lượng không khí, giảm rác thải và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, để những nỗ lực này phát huy hiệu quả, cần có sự đồng hành từ các cơ quan quản lý, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việc xây dựng chính sách phù hợp, tạo môi trường thuận lợi và hỗ trợ sáng kiến của giới trẻ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và mở rộng các hành động tích cực.

Các đại biểu tham quan trưng bày tranh về bảo vệ nguồn nước. Ảnh: Trung Hiếu

Tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành kêu gọi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân cùng hành động vì môi trường thông qua những giải pháp cụ thể và thiết thực.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên và môi trường, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quan trắc, giám sát và dự báo được xem là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu. Các nội dung thích ứng với biến đổi khí hậu cần được lồng ghép sâu rộng vào chiến lược phát triển của từng ngành, từng địa phương.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là phải đẩy mạnh đổi mới công nghệ, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững. Cùng với các giải pháp ở tầm vĩ mô, mỗi người dân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường thông qua hành động nhỏ nhưng thiết thực hằng ngày. Việc tiết kiệm điện, tiết kiệm nước, hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần hay giảm phát thải từ sinh hoạt cá nhân đều góp phần tạo nên những thay đổi tích cực cho xã hội.

Trong khuôn khổ sự kiện, nhiều hoạt động hưởng ứng ý nghĩa cũng đã được tổ chức như trưng bày tranh về bảo vệ nguồn nước, phát động các cuộc thi sáng tạo môi trường, đi bộ “60 phút cho tương lai xanh” và trồng cây. Những hoạt động này không chỉ góp phần nâng cao nhận thức mà còn tạo động lực để cộng đồng tham gia tích cực hơn vào các hành động bảo vệ môi trường.

Quỳnh Dung