'Trải thảm đỏ' đón nhân lực y tế chất lượng cao: Bước đột phá từ Nghị quyết số 72-NQ/TW

“Đòn bẩy” thu hút nhân lực y tế chất lượng cao

Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã nêu rõ: “Quan tâm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng, cân đối, đủ phẩm chất đạo đức, năng lực, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và sự hài lòng của người dân; có chính sách ưu đãi, đãi ngộ đặc biệt trong suốt quá trình từ đào tạo, tuyển dụng, sử dụng, phát huy năng lực, thế mạnh của đội ngũ cán bộ y tế…”.

Số liệu thống kê cho thấy, ngành y tế thiếu khoảng 23.800 nhân lực y tế dự phòng, trong đó, số lượng bác sĩ y học dự phòng thiếu hơn 8.000 người; cử nhân y tế công cộng thiếu gần 4.000 người. Trong giai đoạn từ 2021 - 2030, hệ thống y tế cần bổ sung khoảng 173.400 bác sĩ và 313.900 điều dưỡng. Các nghiên cứu cũng cho thấy, nhiều tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên hiện nay chỉ có từ 5 -7 bác sĩ/10.000 dân.

Các bác sĩ BV Ung bướu Hà Nội thực hiện nội soi chẩn đoán ung thư đường tiêu hóa bằng công nghệ phóng đại kết hợp tăng cường hình ảnh. Ảnh: BVCC

Đánh giá về nguồn nhân lực y tế tại các cơ sở y tế, TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho hay, hiện nay, hệ thống y tế đang thiếu cả về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực. Tại Hà Nội, mật độ bác sĩ/vạn dân cơ bản cũng đảm bảo nhưng vẫn tập trung ở các bệnh viện (BV) lớn, tuyến trung ương. Còn tại những BV khu vực, đặc biệt là y tế cơ sở thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao (tuyến cuối) như phẫu thuật thần kinh, tim mạch, ung bướu, y học hạt nhân…

Hiện nay, ngành y tế đang phải đối diện với những thách thức trong việc thu hút và giữ chân nhân lực y tế. Thực tế cho thấy, tại các BV công lập, thu nhập của các nhân viên y tế không tương xứng với cường độ lao động và rủi ro nghề nghiệp; áp lực công việc lớn; thiếu hụt trang thiết bị, thuốc men, gây khó khăn trong công việc. Vì vậy, các y bác sĩ có xu hướng chuyển dịch từ y tế công lập sang tư nhân do môi trường làm việc tốt hơn.

Từ ngày 1-1-2026, chế độ tiền lương và phụ cấp đối với nhân viên y tế chính thức được cải thiện thông qua Nghị quyết số 261/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt. Nhiều nhóm đối tượng được xếp lương khởi điểm cao hơn, phụ cấp ưu đãi nghề tăng mạnh. Trong đó, có trường hợp được hưởng mức 100%, góp phần cải thiện thu nhập và thu hút nhân lực cho ngành y tế. Ngoài ra, các bác sĩ y học dự phòng khi được tuyển dụng sẽ được hưởng lương bậc 2. Nghị quyết ra đời đã tạo điều kiện cho y tế cơ sở có nền tảng tốt hơn. Trong đó, nhân viên y tế yên tâm hơn vì được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước.

Tại Kỳ họp thứ 31, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI đã ban hành Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND ngày 27-1-2026 về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng. Nghị quyết tạo hành lang pháp lý mới nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển Thủ đô trong giai đoạn tới. Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND cũng đã nêu rõ, giáo sư được hỗ trợ một lần tương đương 1.000 lần mức lương tối thiểu vùng I/người; phó giáo sư tương đương 800 lần mức lương tối thiểu vùng I/người. Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cấp II và tương đương 500 lần mức lương tối thiểu vùng I/người… Đây là một cú hích rất lớn trong việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho y tế Thủ đô.

Để nghị quyết đi vào cuộc sống

Theo TS Nguyễn Trọng Diện, chính sách thu hút nhân tài đã được Hà Nội triển khai nhiều năm qua nhưng năm 2026, thành phố đã có những đột phá trong hỗ trợ kinh phí, hỗ trợ cho cả người thân y, bác sĩ. Đặc biệt, các bác sĩ, chuyên gia giỏi về thành phố làm việc có thể được hỗ trợ với số tiền lên tới 5,3 tỷ đồng. Hiện nay, Hà Nội cũng đang đẩy mạnh định hướng phát triển y tế gắn liền với du lịch, nhằm kiến tạo Thủ đô thành điểm đến chăm sóc sức khỏe chất lượng cao hàng đầu khu vực. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, thành phố tập trung vào các chiến lược then chốt. Trong đó, Sở Y tế Hà Nội sẽ xây dựng các cơ chế chính sách để HĐND thành phố tiếp tục tạo điều kiện có nguồn kinh phí, tạo cơ chế "đặt hàng" các chuyên gia hàng đầu và thu hút nhân tài.

Bác sĩ BV Đa khoa Đức Giang khám, chữa bệnh cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Mặt khác, Thủ đô cũng đang xây dựng cơ chế sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao dùng chung; kết nối và sử dụng linh hoạt mạng lưới chuyên gia từ các BV trung ương, bộ ngành, viện nghiên cứu và đại học y dược. Nguồn chất xám này không chỉ tập trung ở tuyến cuối mà còn được luân chuyển, hỗ trợ trực tiếp để nâng tầm y tế cơ sở và các BV đa khoa khu vực. Nhằm tạo sự đồng bộ, hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, Hà Nội sẽ xây dựng cơ chế chính sách, sẵn sàng chi ngân sách để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, hỗ trợ phát triển y tế Thủ đô.

“Đây là những chính sách đột phá nhưng để nghị quyết đi vào cuộc sống cần có hướng dẫn cụ thể, sự vào cuộc, phối hợp giữa các sở, ban, ngành, đặc biệt là các đơn vị sử dụng nhân tài đó; đồng thời huy động mọi nguồn lực, ngân sách xã hội hóa để thu hút, giữ nhân tài”, PGS.TS Đỗ Đình Tùng, Giám đốc BV Đa khoa Đức Giang cho hay.

Nhiều chuyên gia y tế cũng cho rằng, môi trường làm việc được xem là yếu tố then chốt, quan trọng nhất giúp các bác sĩ trẻ nâng cao, phát triển tốt chuyên môn với mức thu nhập ổn định. Đó là môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và một lộ trình phát triển rõ ràng cho từng cá nhân. Đại biểu Trần Thị Nhị Hà (đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội) cho rằng, với bác sĩ từ khu vực ngoài Nhà nước thu hút về công tác tại tuyến y tế cơ sở, cần được tính thâm niên và xếp bậc lương tương đương như bác sĩ làm việc trong khu vực nhà nước. Bác sĩ được xem xét đặc cách tuyển dụng vào viên chức tại các trạm y tế (không phải qua thi tuyển) nếu đã có chứng chỉ hoặc giấy phép hành nghề. Về phụ cấp ưu đãi nghề, đại biểu đề nghị áp dụng mức 100% cho bác sĩ trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế xã và cơ sở y tế dự phòng; đối với các vị trí chuyên môn y tế khác được hưởng tối thiểu 70%.

Để phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, theo TS Nguyễn Trọng Diện, ngành y tế cần có những cơ chế, hoàn thiện về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, vật tư, thuốc; môi trường làm việc an toàn, tạo điều kiện cho bác sĩ được học tập, nghiên cứu… Hệ thống y tế cần chủ động chuyển đổi số và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào mô hình BV thông minh nhằm hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật. Đây chính là chìa khóa để tinh gọn bộ máy hành chính, tạo điều kiện cho đội ngũ y bác sĩ tập trung tối đa thời gian vào việc nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, các địa phương cần có thêm các chính sách hỗ trợ về nhà ở, chăm sóc sức khỏe gia đình để giữ chân nhân lực y tế.

Thanh Bình