TP.HCM thúc đẩy chuyển đổi số để giảm tai nạn lao động

Ngày 25/6, Sở Nội vụ TP.HCM tổ chức tọa đàm chuyên đề về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) trong ứng dụng công nghệ chuyển đổi số với sự tham dự của gần 150 đại biểu đến từ các sở, ngành, doanh nghiệp, tổ chức chuyên môn và người lao động trên địa bàn thành phố.

Đây là một trong những hoạt động nằm trong chuỗi chương trình hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026, nhằm thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ vào công tác quản lý, giám sát và phòng ngừa tai nạn lao động trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.

Ông Trần Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM phát biểu khai mạc.

Ngã cao, điện giật và máy móc là nguyên nhân gây tai nạn chủ yếu

Phát biểu khai mạc, ông Trần Quốc Khánh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM cho biết thành phố hiện có hơn 300.000 doanh nghiệp, khoảng 500.000 cơ sở sản xuất kinh doanh với lực lượng lao động lên tới 7,6 triệu người. Quy mô sản xuất lớn cùng tốc độ phát triển nhanh đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác đảm bảo an toàn lao động.

Theo ông Khánh, việc ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại và các quy trình sản xuất mới đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm xuất hiện những rủi ro mới trong vận hành, quản lý và kiểm soát an toàn cho người lao động.

"Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu nguy cơ không được nhận diện đầy đủ, quy trình không được tuân thủ hoặc người lao động chưa được hướng dẫn phù hợp", ông Khánh nhấn mạnh.

Lãnh đạo Sở Nội vụ TP.HCM cũng cho rằng nhiều vụ tai nạn lao động thời gian qua xuất phát từ ba nguyên nhân chính gồm thiết bị không bảo đảm an toàn, người lao động chưa được huấn luyện đầy đủ và sự thiếu quan tâm, nhắc nhở thường xuyên từ doanh nghiệp.

Thông tin tại tọa đàm, ông Nguyễn Tấn Lợi, Phó Chánh Thanh tra Sở Nội vụ TP.HCM cho biết trong năm 2025, trên địa bàn thành phố xảy ra 2.356 vụ tai nạn lao động với 2.024 người bị nạn, trong đó có 110 trường hợp tử vong.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận 64 vụ tai nạn lao động, trong đó có 52 vụ xảy ra trong quá trình làm việc.

TP.HCM đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác an toàn, vệ sinh lao động, góp phần nhận diện sớm rủi ro, giảm tai nạn và xây dựng văn hóa an toàn tại doanh nghiệp.

Qua phân tích, ba nhóm nguyên nhân chính gây tai nạn lao động gồm ngã cao, vật hoặc máy đè và điện giật, chiếm tới 84,6% tổng số vụ việc. Trong lĩnh vực xây dựng, ngã cao vẫn là nguyên nhân phổ biến nhất, chủ yếu liên quan đến việc thiếu lan can bảo vệ, không sử dụng dây an toàn hoặc thiếu giám sát tại hiện trường.

Theo ông Lợi, phần lớn các vụ tai nạn hoàn toàn có thể được phòng ngừa nếu doanh nghiệp thực hiện tốt việc nhận diện nguy cơ, huấn luyện người lao động, kiểm soát thiết bị và tăng cường giám sát tại nơi làm việc.

"An toàn lao động không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yếu tố quyết định năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp", ông Lợi nhấn mạnh.

Ông cũng đề xuất đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp công nghệ số như cơ sở dữ liệu quản lý tập trung, camera AI, cảm biến cảnh báo nguy cơ, thực tế ảo (VR) và nhật ký điện tử nhằm hỗ trợ nhận diện sớm các nguy cơ mất an toàn.

Doanh nghiệp xây dựng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số

Tại tọa đàm, đại diện Công ty CP Xây dựng Coteccons đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý an toàn lao động gắn với chuyển đổi số.

Ông Lê Nguyên Vũ, Quản lý An toàn Coteccons cho biết doanh nghiệp theo đuổi triết lý "An toàn của người lao động là hạnh phúc của chúng tôi", trong đó mục tiêu cao nhất là xây dựng môi trường làm việc không tai nạn (Zero Harm).

Ông Lê Nguyên Vũ, Quản lý An toàn Coteccons chia sẻ về phương án đảm bảo an toàn lao động tại đơn vị.

Theo ông Vũ, an toàn được Coteccons đưa vào ngay từ giai đoạn đấu thầu dự án, bao gồm chi phí cho hệ thống bảo hộ, nhà vệ sinh, lán trại, bếp ăn và các chương trình đào tạo.

Doanh nghiệp cũng triển khai hàng loạt giải pháp chuyển đổi số như đào tạo trực tuyến, ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) trong huấn luyện an toàn, hệ thống nhận diện khuôn mặt Face ID để kiểm soát người ra vào công trường, quản lý dữ liệu đào tạo và giám sát hiện trường bằng nền tảng số.

Tại một số dự án lớn, ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) được sử dụng để mô phỏng các tình huống mất an toàn, giúp công nhân trực tiếp trải nghiệm, nhận diện và xử lý nguy cơ trước khi bước vào môi trường làm việc thực tế.

Ngoài ra, các công cụ số như Google Forms, SharePoint, OneDrive hay mô hình thông tin công trình (BIM) cũng được áp dụng nhằm quản lý hồ sơ, kiểm soát thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và giảm thiểu rủi ro trong thi công.

Theo đại diện Coteccons, chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn mà có thể được triển khai từ các công cụ đơn giản, phù hợp với quy mô và nguồn lực của từng doanh nghiệp.

Chuyển đổi số được kỳ vọng góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn và bền vững hơn tại TP.HCM.

Các chuyên gia tham dự tọa đàm thống nhất rằng chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội mới cho công tác ATVSLĐ, từ nhận diện nguy cơ, giám sát tuân thủ đến cảnh báo sớm các tình huống có thể dẫn đến tai nạn.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kết hợp với ý thức chấp hành của doanh nghiệp và người lao động.

Theo Sở Nội vụ TP.HCM, Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 đang tiếp tục được triển khai rộng khắp tại 168 phường, xã, đặc khu với nhiều hoạt động tuyên truyền, hội thảo chuyên đề, kiểm tra giám sát và chăm lo cho người lao động có hoàn cảnh khó khăn.

Thông qua các chương trình này, thành phố hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững, lấy con người làm trung tâm và từng bước hình thành văn hóa an toàn trong mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Quang Bảo

Mỹ Quỳnh