Bộ GD&ĐT dự kiến 6 tiêu chuẩn đại học: Sinh viên được lợi gì?

Trong đó đề xuất áp dụng 6 tiêu chuẩn với 19 tiêu chí về chuẩn cơ sở giáo dục đại học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và quản trị tại các trường đại học.

Ảnh minh họa. Ảnh: VLU

Nhiều yêu cầu chặt chẽ hơn về giảng viên và cơ sở vật chất

Theo dự thảo, các trường đại học phải đáp ứng 6 nhóm tiêu chuẩn gồm: tổ chức và quản trị; đội ngũ giảng viên; cơ sở vật chất; tài chính; tuyển sinh và đào tạo; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ở nhóm tiêu chuẩn về giảng viên, Bộ GD&ĐT đề xuất tỷ lệ người học trên giảng viên không vượt quá 40. Tỷ lệ giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động trên giảng viên không thấp hơn 70%

Đồng thời, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ sẽ được nâng dần theo lộ trình đến năm 2030.

Điều này được kỳ vọng giúp sinh viên được học với đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao hơn, giảm tình trạng lớp học quá đông hoặc thiếu giảng viên cơ hữu.

Về cơ sở vật chất, dự thảo yêu cầu từ năm 2030 diện tích đất bình quân tối thiểu đạt 25m2/người học; diện tích sàn phục vụ đào tạo đạt tối thiểu 2,8m2/người học. Ít nhất 70% giảng viên được bố trí chỗ làm việc riêng.

Hệ thống thư viện, học liệu phải đáp ứng đầy đủ 100% chương trình đào tạo đang triển khai.

Đáng chú ý, 100% giảng viên và sinh viên phải được cấp tài khoản học tập số, đồng thời ít nhất 90% sinh viên phải phát sinh hoạt động học tập trên hệ thống số trong năm học.

Những quy định này được đánh giá sẽ thúc đẩy các trường đầu tư mạnh hơn cho thư viện, hạ tầng công nghệ và chuyển đổi số, giúp sinh viên tiếp cận tài nguyên học tập thuận lợi hơn.

Tiêu chuẩn về tài chính

Dự thảo quy định cơ sở giáo dục đại học duy trì được cân đối tài chính, hiệu quả hoạt động và khả năng phát triển bền vững.

Biên độ hoạt động, được xác định bằng chênh lệch thu chi trên tổng thu, tính trung bình 3 năm gần nhất không âm.

Cơ sở giáo dục đại học bảo đảm duy trì tăng trưởng tài chính ổn định, bền vững và đa dạng hóa nguồn thu phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển cơ sở giáo dục đại học. Tốc độ tăng trưởng bình quân không âm trong giai đoạn 03 năm liền kề.

Chất lượng đào tạo gắn với việc làm sau tốt nghiệp

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là việc đặt ra các chỉ số đầu ra cụ thể đối với hoạt động đào tạo.

Theo đó, tỷ lệ tốt nghiệp phải đạt tối thiểu 60%, tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn đạt ít nhất 40%. Bên cạnh đó, tỷ lệ người học hài lòng với chất lượng giảng dạy và trải nghiệm học tập phải đạt từ 70% trở lên.

Đặc biệt, dự thảo yêu cầu tỷ lệ sinh viên có việc làm phù hợp với chuyên môn, tự tạo việc làm hoặc học tiếp trình độ cao hơn trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp không được thấp hơn 70%.

Việc đưa tỷ lệ việc làm và mức độ hài lòng của sinh viên vào bộ tiêu chuẩn sẽ tạo áp lực để các trường chú trọng hơn đến chất lượng thực chất thay vì chỉ tập trung tuyển sinh. Các chương trình đào tạo cũng sẽ phải bám sát nhu cầu thị trường lao động để nâng cao khả năng cạnh tranh của người học sau khi ra trường.

Thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo

Dự thảo cũng đưa ra các yêu cầu về năng lực nghiên cứu khoa học. Các cơ sở giáo dục đại học có đào tạo tiến sĩ phải bảo đảm nguồn thu từ hoạt động khoa học và công nghệ, đồng thời duy trì số lượng công bố khoa học tối thiểu trên mỗi giảng viên.

Việc tăng cường các tiêu chí nghiên cứu được kỳ vọng sẽ giúp sinh viên có nhiều cơ hội tham gia đề tài khoa học, tiếp cận môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp và cập nhật các tri thức mới.

Lần đầu bổ sung chỉ số đặc thù cho một số lĩnh vực

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo lần đầu bổ sung các chỉ số đặc thù đối với các cơ sở giáo dục đại học đào tạo lĩnh vực Pháp luật, Sức khỏe và một số ngành đặc thù khác.

Theo Bộ GD&ĐT, ngoài việc đáp ứng 6 tiêu chuẩn và 19 tiêu chí chung, các trường thuộc các lĩnh vực này còn phải đáp ứng thêm các yêu cầu chuyên biệt tương ứng.

So với quy định hiện hành tại Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT, dự thảo mới không chỉ điều chỉnh hệ thống tiêu chí mà còn hướng tới việc đo lường hiệu quả hoạt động của trường đại học thông qua các chỉ số cụ thể, từ chất lượng giảng viên, điều kiện học tập đến khả năng có việc làm của sinh viên.

Bên cạnh đó, việc quản lý và đánh giá chất lượng đào tạo sẽ dựa nhiều hơn trên hệ thống dữ liệu số tập trung, giúp tăng tính minh bạch và hạn chế tình trạng chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng thực chất.

Nếu được thông qua, bộ chuẩn mới được kỳ vọng sẽ trở thành "thước đo" chất lượng giáo dục đại học, đồng thời tạo động lực để các trường nâng cao năng lực đào tạo, nghiên cứu và phục vụ người học khi cạnh tranh ngày càng lớn.

P.V