TP.HCM chỉ đạo khẩn về ngộ độc thực phẩm ở trường học

Suất ăn do học sinh tại TP.HCM chia sẻ. Ảnh: B.C.

Sở GD&ĐT TP.HCM vừa ban hành thông báo khẩn về việc tăng cường quản lý bữa ăn học đường và vệ sinh môi trường học đường tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn, nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, chủ động phòng ngừa ngộ độc, đồng thời nâng cao chất lượng dinh dưỡng và điều kiện sinh hoạt cho học sinh.

Cụ thể, sở yêu cầu khi xảy ra sự cố hoặc phát hiện nguy cơ ngộ độc thực phẩm, mất an toàn thực phẩm hay mất vệ sinh trường học, các cơ sở giáo dục được yêu cầu lập tức kích hoạt phương án ứng phó.

Nhà trường phải tổ chức sơ cứu, kịp thời chuyển học sinh đến cơ sở y tế, đồng thời giữ nguyên hiện trường, niêm phong và lưu giữ mẫu thức ăn, nguyên liệu liên quan; lập danh sách học sinh đã sử dụng bữa ăn và xác định rõ thời điểm ăn.

Cùng với đó, các đơn vị phải tạm dừng sử dụng lô thực phẩm và nhà cung cấp liên quan cho đến khi có kết luận chính thức của cơ quan chức năng; chủ động phối hợp trong công tác điều tra, lấy mẫu và truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Sở GD&ĐT đồng thời yêu cầu nhà trường báo cáo khẩn về Sở và UBND phường, xã, đặc khu trong vòng 60 phút kể từ khi phát hiện sự cố; thực hiện đầy đủ việc báo cáo, cung cấp hồ sơ, tài liệu khi cơ quan chức năng yêu cầu.

Suất ăn tại trường THPT Trưng Vương từng bị phản ánh không đủ dinh dưỡng.

Loạt quy định về công tác chế biến

Bên cạnh những chỉ đạo xử lý nếu xảy ra ngộ độc thực phẩm, Sở GD&ĐT còn đưa ra loạt yêu cầu về công tác chế biến, tổ chức bữa ăn trường học.

Theo đó, sở nhấn mạnh đối với bếp ăn tập thể, căng tin, nhà ăn, các cơ sở giáo dục phải bảo đảm đầy đủ điều kiện an toàn thực phẩm, vận hành theo nguyên tắc “một chiều”, phân định rõ khu sạch - khu bẩn, kiểm soát côn trùng và động vật gây hại, vệ sinh hàng ngày và ghi chép đầy đủ nhật ký.

Nhân viên trực tiếp chế biến, phục vụ ăn uống phải được khám sức khỏe định kỳ, tập huấn và xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm; thực hiện nghiêm quy định về vệ sinh cá nhân, trang phục bảo hộ và quy trình rửa tay, khử khuẩn.

Công tác lựa chọn và quản lý nhà cung cấp thực phẩm được yêu cầu thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch. Các trường chỉ ký hợp đồng với đơn vị đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 100% thực phẩm, nguyên liệu, gia vị đưa vào bếp phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, có thông tin truy xuất theo từng lô hàng, tuyệt đối không tiếp nhận thực phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc, hết hạn hoặc hư hỏng.

Hồ sơ pháp lý, hợp đồng, hóa đơn chứng từ, sổ kiểm thực, sổ lưu mẫu, nhật ký vệ sinh và biên bản kiểm tra cũng phải được lưu trữ đầy đủ theo quy định.

Bên cạnh đó, Sở GD&ĐT cũng yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm quy trình kiểm ba bước, lưu mẫu thức ăn và giám sát hàng ngày toàn bộ quy trình từ tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất và phục vụ.

Với suất ăn sẵn, hợp đồng phải quy định rõ điều kiện vận chuyển, thời gian giao nhận, nhiệt độ bảo quản và dụng cụ chứa đựng; mỗi bữa ăn đều phải có biên bản giao nhận. Khi phát hiện dấu hiệu không bảo đảm an toàn thực phẩm, nhà trường phải tạm dừng tiếp nhận, niêm phong, lưu giữ theo quy định và báo cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý.

Thông báo mới của Sở GD&ĐT TP.HCM cũng nêu rõ các yêu cầu riêng về dầu mỡ và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Cụ thể, dầu ăn sử dụng trong chế biến phải có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, được theo dõi trong quá trình nhập - xuất - sử dụng; tuyệt đối không dùng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, không pha trộn dầu cũ với dầu mới.

Các trường được nhấn mạnh không sử dụng hộp xốp để đựng thức ăn, đồ uống nóng, thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc thực phẩm chua; hạn chế túi nilon, không dùng bao bì nhựa tái chế, không rõ nguồn gốc; ưu tiên vật liệu an toàn như inox, sứ, thủy tinh hoặc bao bì đạt chuẩn “food grade”. Việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần trong bữa ăn học sinh cũng được yêu cầu hạn chế.

Nhân viên chuẩn bị suất ăn cho học sinh tại một trường học trên địa bàn phường Phú Lợi. Ảnh: Phường Phú Lợi.

Tổ chức bữa ăn phải đúng cách

Về tổ chức bữa ăn, các cơ sở giáo dục có bữa ăn tại trường, đặc biệt là bán trú, phải xây dựng thực đơn theo Hướng dẫn 3958/QĐ-BYT, bảo đảm phân bổ năng lượng hợp lý trong ngày, cân đối tỷ lệ các chất sinh năng lượng, đa dạng thực phẩm, không lặp thực đơn trong hai tuần.

Sở GD&ĐT lưu ý khẩu phần trong ngày cần được phân bổ hợp lý, cơ cấu các chất sinh năng lượng cũng phải bảo đảm cân đối, với tỷ lệ đạm từ 13-20%, chất béo 20-30% và bột đường 55-65%.

Thực đơn học đường được yêu cầu đa dạng, không lặp lại trong vòng 2 tuần, ưu tiên sử dụng thực phẩm theo mùa và nguồn cung tại địa phương. Về cấu trúc thực phẩm theo tuần, sở yêu cầu cần có cá, thủy hải sản từ 2-3 lần/tuần; đạm động vật 4-5 ngày/tuần, đồng thời bố trí đạm thực vật ít nhất hai lần/tuần để cân bằng dinh dưỡng.

Hướng dẫn cũng quy định rõ định lượng rau trong bữa chính, với học sinh tiểu học là từ 80-120 g mỗi em, học sinh THCS và THPT từ 100-150 g mỗi em.

Việc sử dụng muối, đường và chất béo không có lợi cần được kiểm soát chặt chẽ như sau: Học sinh tiểu học dùng muối dưới 4 g/ngày, học sinh THCS và THPT dưới 5 g/ngày, còn lượng đường lần lượt dưới 15 g/ngày và dưới 25 g/ngày, đồng thời hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa theo khuyến nghị của ngành y tế.

Bên cạnh đó, nhà trường phải bảo đảm đủ nước uống sạch cho học sinh theo lứa tuổi và điều kiện thời tiết, tối thiểu 500 ml/học sinh/buổi vào mùa hè và 300 ml/học sinh/buổi vào mùa đông.

Ngành giáo dục khuyến khích các cơ sở tham vấn chuyên môn dinh dưỡng trong quá trình xây dựng thực đơn, đồng thời gắn tổ chức bữa ăn học đường với các hoạt động thể lực phù hợp nhằm nâng cao thể chất và sức khỏe học sinh.

Theo đó, nhà vệ sinh phải đủ số lượng, sạch sẽ, thông thoáng, có đầy đủ nước sạch, xà phòng, giấy vệ sinh; tổ chức vệ sinh nhiều lần trong ngày theo từng cấp học, có sổ theo dõi cụ thể, thường xuyên bảo trì, xử lý kịp thời hư hỏng, không để phát sinh côn trùng gây hại.

Các cơ sở giáo dục cũng được yêu cầu tăng cường vệ sinh khuôn viên, lớp học, nhà ăn, căng tin, thu gom rác thải hàng ngày, bảo đảm hệ thống thoát nước thông suốt; đẩy mạnh truyền thông, phong trào xây dựng “Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn”, giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh chung cho học sinh, góp phần tạo môi trường học đường an toàn và lành mạnh.

Thái An