TP. Hồ Chí Minh: Thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học

TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Đề án thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ

TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Đề án thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, với kỳ vọng tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường, việc ban hành Đề án mới chỉ là bước khởi đầu. Để Đề án được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ – cơ quan chủ trì triển khai Đề án – cùng các sở, ngành liên quan chủ động phối hợp, tăng cường tham gia vào quá trình nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ. Qua đó, tạo điều kiện để các sản phẩm khoa học – công nghệ sớm được thương mại hóa, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế – xã hội.

Bên cạnh đó, trong quá trình triển khai, cơ quan chủ trì cần chú trọng đơn giản hóa các thủ tục hành chính, bảo đảm thuận lợi cho các tổ chức, đơn vị tham gia thí điểm, tránh phát sinh các rào cản không cần thiết.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh Lâm Đình Thắng, tỷ lệ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước hiện nay chỉ đạt khoảng 5%. Trong khi đó, khoảng 37% kết quả nghiên cứu đã sẵn sàng chuyển giao nhưng vẫn chưa được đưa vào thực tiễn, chủ yếu do vướng mắc về cơ chế định giá, thủ tục giao quyền cũng như tâm lý e ngại rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.

Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh

Bên cạnh đó, mối liên kết giữa nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp vẫn chưa đủ chặt chẽ, thiếu các cơ chế đủ mạnh để doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu, cùng chia sẻ rủi ro và đồng hành trong quá trình phát triển sản phẩm.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, nếu những tồn tại này không được tháo gỡ kịp thời sẽ làm chậm quá trình chuyển hóa tri thức khoa học thành giá trị kinh tế – xã hội, đồng thời làm giảm hiệu quả đầu tư của Nhà nước cho khoa học và công nghệ.

Đề án lần này thể hiện quyết tâm của TP. Hồ Chí Minh trong việc khuyến khích và bảo vệ cán bộ, nhà khoa học, doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; đồng thời sẵn sàng thí điểm các cơ chế mới để tháo gỡ những điểm nghẽn trong thương mại hóa khoa học – công nghệ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường cho biết để có thể ban hành và triển khai Đề án là cả một quá trình chuẩn bị lâu dài. Nhiều thế hệ lãnh đạo của Sở Khoa học và Công nghệ cũng như UBND thành phố đã nghiên cứu, chuẩn bị cho việc thí điểm cơ chế này.

Trong giai đoạn thí điểm từ năm 2026 – 2028, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hỗ trợ thương mại hóa thành công tối thiểu 10 sản phẩm khoa học và công nghệ

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, TP. Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai Đề án với hệ thống viện, trường có năng lực nghiên cứu khoa học lớn cùng cộng đồng doanh nghiệp năng động, sáng tạo. Bên cạnh đó, Thành ủy, HĐND và UBND thành phố luôn quan tâm, tạo điều kiện thúc đẩy các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong giai đoạn thí điểm từ năm 2026 – 2028, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hỗ trợ thương mại hóa thành công tối thiểu 10 sản phẩm khoa học và công nghệ. Tỷ lệ tài sản trí tuệ hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước được thương mại hóa dự kiến đạt khoảng 8 – 10%.

Đồng thời, thành phố cũng đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 mối liên kết hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao và ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Song song đó, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ trung gian như định giá tài sản trí tuệ, tư vấn chuyển giao công nghệ, kết nối thị trường và đào tạo nguồn nhân lực, qua đó thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, đưa các kết quả khoa học nhanh chóng đi vào đời sống và sản xuất.

Thạc Hiếu