TP Hồ Chí Minh tập trung nâng chất lượng giáo dục trong năm học mới

Ổn định hệ thống, bảo đảm điều kiện dạy học

Sau sáp nhập, yêu cầu đặt ra với giáo dục phổ thông TP Hồ Chí Minh trong năm học 2026 - 2027 không chỉ là duy trì sự ổn định mà còn phải từng bước nâng cao chất lượng, thu hẹp sự khác biệt giữa các địa bàn. Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh Nguyễn Bảo Quốc, ngành cần phát huy thế mạnh của từng khu vực, đồng thời tăng cường chia sẻ nguồn lực, hỗ trợ chuyên môn để tạo sự thống nhất trong toàn hệ thống.

Học sinh TP Hồ Chí Minh trong một hoạt động sinh hoạt hè tại trường.

Để thực hiện mục tiêu này, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố tập trung chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới; bảo đảm hoạt động chuyên môn ổn định trong bối cảnh có nhiều thay đổi về tổ chức; tiếp tục nâng cao chất lượng thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai theo hướng thực chất và đổi mới quản trị nhà trường.

Cùng với đó là rà soát các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, trong đó có trường chuẩn quốc gia, dạy học 2 buổi/ngày, phổ cập giáo dục và cơ sở vật chất.

Trong các điều kiện bảo đảm chất lượng, việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tiếp tục được thành phố chú trọng mở rộng. Năm học 2025 - 2026, tỷ lệ trường thực hiện 2 buổi/ngày đạt 83,01% ở tiểu học, 71,78% ở THCS và 92,65% ở THPT; năm học 2026 - 2027, các tỷ lệ này dự kiến tăng lên lần lượt 83,3%, 74% và 94,2%.

Tình trạng thiếu giáo viên ở một số môn như Tin học, Công nghệ, Mỹ thuật, Âm nhạc vẫn là vấn đề cần được tiếp tục giải quyết; việc chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo giữa các trường chưa đồng đều.

Cơ sở vật chất cũng là nội dung được ngành Giáo dục và Đào tạo tập trung chuẩn bị. Trong kế hoạch “150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học phục vụ năm học 2026 - 2027”, tính đến ngày 11/8, thành phố đã hoàn thành 43/53 dự án, đưa vào sử dụng 829/1.044 phòng học, trong đó có 653 phòng học tăng thêm. 10 dự án còn lại đã hoàn thành trên 80%, dự kiến đưa vào sử dụng trước khai giảng năm học mới.

Tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị trường, lớp và đội ngũ giáo viên cho năm học 2026 - 2027, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh Nguyễn Phước Lộc yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung cao độ, chủ động xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc, bảo đảm đầy đủ điều kiện về trường lớp, cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ giáo viên để tổ chức khai giảng, dạy và học an toàn, ổn định.

Bên cạnh việc giải quyết nhu cầu trước mắt, Thành phố cũng đặt yêu cầu chủ động hơn trong quy hoạch mạng lưới trường lớp. Các địa phương cần rà soát nhu cầu theo từng cấp học, từng địa bàn, gắn với quy mô dân số, tốc độ tăng dân số cơ học, phát triển đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, khu nhà ở và dự báo nhu cầu học tập trong những năm tới.

Theo ông Nguyễn Phước Lộc, cần xác định rõ địa bàn thiếu trường, thiếu phòng học, danh mục dự án ưu tiên và lộ trình đầu tư, tránh tình trạng bị động, chạy theo nhu cầu phát sinh. Với những khu vực có tốc độ tăng dân số cơ học cao, cần xây dựng phương án riêng, gắn quy hoạch quỹ đất giáo dục, đầu tư trường lớp và bố trí đội ngũ giáo viên.

Về đội ngũ, do Thành phố đang thực hiện sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tạm ngưng ban hành kế hoạch tuyển dụng viên chức năm học 2026 - 2027 nhằm tránh tình trạng dôi dư nhân sự sau sắp xếp. Sau khi phương án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập được phê duyệt, Sở sẽ rà soát và thực hiện tuyển dụng phù hợp.

Đối với các môn còn khó tuyển như Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Tin học, Công nghệ, Thành phố sẽ chủ động triển khai các cơ chế về tiêu chuẩn trình độ, hợp đồng, thỉnh giảng và sử dụng nhà giáo sau tuổi nghỉ hưu; đồng thời nghiên cứu giải pháp thu hút, sử dụng hiệu quả đội ngũ, đáp ứng nhu cầu thực tế.

Bên cạnh các điều kiện về trường lớp và đội ngũ, yêu cầu bảo đảm an toàn trường học, an toàn thực phẩm và chăm sóc y tế học đường cũng được đặt ra ngay từ đầu năm học.

Tập trung cho giáo dục thực chất

Cùng với việc bảo đảm các điều kiện dạy học, năm học 2026 - 2027 cũng đặt ra yêu cầu dành nhiều hơn thời gian và nguồn lực cho chuyên môn, giảm những hoạt động mang tính hình thức để tập trung nâng chất lượng giáo dục thực chất.

Phụ huynh và học sinh mua sắm dụng cụ học tập chuẩn bị cho năm học mới 2026 - 2027.

Những kết quả đạt được trong năm học 2025 - 2026 là cơ sở để ngành Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh tiếp tục đặt yêu cầu cao hơn về chất lượng trong năm học mới. Tại kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT, học sinh thành phố đạt 288 giải, trong đó có 13 học sinh được chọn vào vòng tuyển chọn Olympic quốc tế. Tại kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, TP Hồ Chí Minh đứng thứ 2 cả nước về điểm trung bình môn Toán và thứ 3 về điểm trung bình môn Tiếng Anh.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành cần nhìn thẳng vào những mặt còn hạn chế, nhất là chất lượng giáo dục mũi nhọn và sự chênh lệch giữa các địa bàn, môn học; từ đó có giải pháp chuyên môn cụ thể để tiếp tục nâng chất lượng giáo dục.

Một trong những điều chỉnh đáng chú ý là TP Hồ Chí Minh dự kiến rà soát, giảm khoảng 50% các cuộc thi, hội thi. Một số hoạt động có thể chuyển sang hình thức sân chơi nhẹ nhàng hoặc tổ chức xen kẽ; kỳ thi học sinh giỏi lớp 9 dự kiến chuyển sang hình thức Olympic, trong khi kỳ thi Olympic dành cho học sinh lớp 10 cũng dự kiến được điều chỉnh, theo hướng chỉ tổ chức cho học sinh lớp 11. Danh sách cụ thể các cuộc thi, hội thi được tinh giản sẽ được Sở Giáo dục và Đào tạo công bố sau khi có quyết định chính thức.

Việc tinh giản nhằm dành thêm thời gian, nguồn lực cho hoạt động dạy học, phát triển năng lực học sinh và các hoạt động chuyên môn có giá trị lâu dài. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát nhấn mạnh yêu cầu giảm tính hình thức, hướng tới môi trường giáo dục đề cao sự trung thực và chất lượng thực chất.

Cùng với đó, quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị nhà trường. Theo ông Nguyễn Tấn Phát, cần chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị, đồng thời quan tâm ổn định tâm thế đội ngũ nhà giáo trong quá trình thay đổi.

Ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố sẽ chú trọng bồi dưỡng năng lực quản trị cho cán bộ quản lý, không chỉ ở cấp hiệu trưởng, phó hiệu trưởng mà cả đội ngũ tổ trưởng chuyên môn. Các đơn vị có chất lượng đội ngũ chưa đáp ứng yêu cầu cần chủ động đề xuất để được bồi dưỡng, hỗ trợ; đồng thời tăng cường chia sẻ giáo viên cốt cán, học liệu, ngân hàng câu hỏi và các mô hình chuyên môn hiệu quả giữa các trường.

Từ việc bảo đảm trường lớp, đội ngũ và cơ sở vật chất đến đổi mới quản trị, tinh giản hoạt động và tăng cường hỗ trợ chuyên môn, giáo dục phổ thông TP Hồ Chí Minh bước vào năm học 2026 - 2027 với yêu cầu vừa bảo đảm ổn định sau sắp xếp, vừa nâng cao chất lượng theo hướng thực chất, đồng đều hơn giữa các khu vực, tạo môi trường học tập an toàn và điều kiện phát triển tốt hơn cho học sinh.

Bài, ảnh: Hương Trần/Báo Tin tức và Dân tộc