TP Hồ Chí Minh: Nhiều ngành hàng bị ảnh hưởng bởi chiến sự Trung Đông

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh Tăng Hữu Phong phát biểu tại buổi họp báo.

Tại buổi họp báo, một trong những nội dung được quan tâm là việc căng thẳng ở khu vực Trung Đông đã tác động thế nào đến các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố?

Theo thông tin được chia sẻ, thành phố Hồ Chí Minh hiện có 66 khu chế xuất (KCX), khu công nghiệp (KCN) có quyết định thành lập với diện tích hơn 27.270ha; trong đó, có 58 KCX, KCN đang hoạt động, 4.689 dự án đang hoạt động, trên 300 dự án thuộc doanh nghiệp trong KCX đang hoạt động. Trong năm 2025, tổng doanh thu của các doanh nghiệp ước đạt 80 tỷ USD, trong đó, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 48,4 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu 36,6 tỷ USD; kim ngạch xuất nhập khẩu qua các nước vùng Trung Đông chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ (khoảng 3% - 5% tổng số kim ngạch xuất nhập khẩu).

Chiến sự tại Trung Đông khiến chi phí vận chuyển và lưu kho tăng cao do hàng hóa sản xuất xong nhưng không thể xuất đi do hãng tàu hủy chuyến khiến kho bãi tại các bến cảng bị quá tải, phát sinh thêm chi phí quản lý và bảo quản.

Qua khảo sát nhanh và nắm tình hình xuất khẩu của các doanh nghiệp trong các KCX và KCN tại thành phố Hồ Chí Minh, căng thẳng chính trị ở khu vực Trung Đông trong những ngày qua đã ảnh hưởng đến các doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh và lĩnh vực khác nhau. Cụ thể, chuỗi cung ứng linh kiện, nguyên - nhiên vật liệu và thị trường tiêu thụ khu vực Trung Đông bị hạn chế. Các doanh nghiệp nhập khẩu từ châu Âu (EU) qua tuyến Biển Đỏ đang đối mặt tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên liệu sản xuất, mất thêm nhiều thời gian (khoảng 3-4 tuần) do phải đi vòng Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) và tăng chi phí.

Một số ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng như: ngành điện tử và linh kiện thiếu hụt chip và linh kiện bán dẫn nhập khẩu từ EU; giá thành sản phẩm tăng do phí vận chuyển hàng không thay thế bị đẩy lên cao. Ngành may mặc và giày da đối mặt với nguy cơ bị hủy đơn hàng mùa hè từ đối tác EU do không bảo đảm thời gian giao hàng. Với ngành hóa chất, giá nguyên liệu đầu vào (hạt nhựa, dung môi, phụ gia) tăng theo giá dầu thế giới.

Ngành thực phẩm và thủy hải sản (đặc biệt là hàng tươi sống và đông lạnh), do không phận khu vực bị hạn chế, các chuyến bay vận tải bị hủy hoặc thay đổi lộ trình, làm tăng cước phí hàng không và gây rủi ro hư hỏng hàng. Việc thuê container lạnh trở nên rất khó khăn và chi phí tăng cao, các mặt hàng như tôm, cá tra xuất đi EU hoặc các nước Trung Đông (Jordan, UAE) đang bị “mắc kẹt” tại các cảng trung chuyển.

Còn ngành chế biến nông sản xuất khẩu có thị trường xuất khẩu sang khu vực Trung Đông và Bắc Phi, việc thanh toán quốc tế qua các ngân hàng tại khu vực này bị gián đoạn, chi phí logistics tăng "phi mã" do xung đột. Đối với xăng dầu và hóa chất, phân bón là nhóm nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất, với giá cả tăng, nguồn cung khan hiếm, đã trực tiếp làm tăng phụ phí nhiên liệu vận tải. Ngành chế biến gỗ và sản phẩm trang trí nội thất từ gỗ hiện tại ảnh hưởng chưa nhiều nhưng dự kiến trong trung và dài hạn sẽ bị tác động nhiều hơn.

Riêng ngành logistics, chi phí vận chuyển và lưu kho tăng cao do hàng hóa sản xuất xong, nhưng không thể xuất đi do hãng tàu hủy chuyến khiến kho bãi tại các bến cảng bị quá tải, phát sinh thêm chi phí quản lý và bảo quản. Ngoài cước vận tải, các doanh nghiệp đang phải gánh thêm “phụ phí rủi ro chiến tranh” và “phụ phí chuyển hướng hành trình”; tình trạng thiếu container rỗng do tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) dẫn đến tình trạng khan hiếm container rỗng tại các cảng thành phố Hồ Chí Minh để đóng hàng xuất khẩu.

Để khắc phục những khó khăn của doanh nghiệp, Ban Quản lý khu công nghiệp và chế xuất thành phố Hồ Chí Minh sẽ tạo điều kiện thuận lợi và giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực, nhất là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hóa như: cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài, tham mưu xác nhận tình trạng doanh nghiệp trong việc xem xét cấp thẻ ABTC cho thương nhân…

Tân Tiến