TOS-1A mạnh ở đâu và yếu ở điểm nào?

TOS-1A là một hệ thống hỏa lực khá khác biệt trong biên chế Nga. Xe mang phóng BM-1 sử dụng khung gầm xe tăng T-72A, mang 24 ống phóng cỡ 220 mm và sử dụng rocket không điều khiển với đầu đạn nhiệt áp.

Hệ thống có tầm bắn từ 400-600 mét đến 6 km, trong khi thời gian từ lúc dừng xe đến khi có thể khai hỏa vào mục tiêu quan sát được là 90 giây.

Ưu điểm rõ nhất của TOS-1A là hỏa lực. 24 rocket có thể được phóng trong một loạt, tạo tác động tập trung trên khu vực mục tiêu.

Đầu đạn nhiệt áp giúp hệ thống phù hợp với nhiệm vụ hỗ trợ lực lượng mặt đất trước những vị trí phòng thủ và công sự. Nhà sản xuất Nga cũng xác định TOS-1A được thiết kế để hỗ trợ bộ binh và xe tăng trong cả tác chiến tiến công lẫn phòng ngự.

Khung gầm bánh xích cũng là một lợi thế. TOS-1A có thể cơ động trên địa hình phức tạp và được bảo vệ tốt hơn các giàn phóng đặt trên xe tải.

Thiết kế này đặc biệt quan trọng vì hệ thống được sử dụng ở cự ly tương đối gần khu vực chiến đấu.

Tuy nhiên, chính vai trò đó tạo ra những điểm yếu đáng kể. Tầm bắn tối đa 6 km thấp hơn nhiều hệ thống pháo phản lực tầm xa. Điều này buộc TOS-1A phải tiến gần tuyến tiếp xúc hơn, làm tăng nguy cơ bị phát hiện và tập kích.

Một phân tích của Lục quân Mỹ cho rằng sự phổ biến của UAV đã khiến những phương tiện lớn như TOS-1A dễ bị phát hiện, theo dõi và phối hợp tập kích bằng pháo binh.

Kích thước lớn cũng khiến hệ thống khó che giấu hơn. Khả năng bảo vệ của khung gầm xe tăng không đồng nghĩa TOS-1A có thể chịu được mọi loại hỏa lực. Các đánh giá chiến trường Ukraine ghi nhận hệ thống vẫn dễ bị tổn thương trước pháo binh và một số vũ khí chống tăng.

Vì vậy, TOS-1A không phải một vũ khí toàn năng. Nó mạnh khi được cung cấp thông tin mục tiêu chính xác, có lực lượng bảo vệ và được sử dụng đúng vai trò.

Nhưng khi thiếu trinh sát, ngụy trang hoặc bảo vệ, tầm bắn ngắn và kích thước lớn có thể biến chính ưu thế hỏa lực của ‘Mặt trời thiêu đốt’ thành điểm yếu trên chiến trường hiện đại.

Việt Hùng