Tổng thống Trump mắc kẹt giữa hai cuộc chiến

Tổng thống Donald Trump rơi vào tình thế khó xử khi tiếp đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Phòng Bầu dục ngày 28/7 (theo giờ Mỹ). Ảnh minh họa: Nhà Trắng

Trong cùng một ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đón hai nhà lãnh đạo có những mục tiêu gần như đối lập tại Nhà Trắng: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky mong muốn thúc đẩy hòa bình để chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 5 năm với Nga, trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lại tìm kiếm sự ủng hộ của Washington nhằm tiếp tục gia tăng sức ép quân sự đối với Iran.

Hai chuyến thăm diễn ra nhân dịp các nhà lãnh đạo tới Washington dự tang lễ Thượng nghị sĩ Lindsey Graham - một trong những chính trị gia Cộng hòa có ảnh hưởng lớn trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Ông Graham được biết đến là người ủng hộ mạnh mẽ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, đồng thời nhiều lần kêu gọi Mỹ và Israel có lập trường cứng rắn đối với Iran.

Việc tiếp đón hai đồng minh với những ưu tiên chiến lược khác nhau được đánh giá là đặt Tổng thống Donald Trump vào một phép thử khó khăn, trong bối cảnh cả cuộc xung đột tại Ukraine và căng thẳng với Iran đều đang ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện chính trị nước Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ukraine kỳ vọng mở ra cơ hội hòa bình

Khi trở lại Nhà Trắng, ông Donald Trump từng cam kết sẽ nhanh chóng chấm dứt xung đột Nga - Ukraine thông qua đối thoại trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, sau nhiều tháng nỗ lực, mục tiêu này vẫn chưa đạt được khi các cuộc đàm phán hòa bình liên tục rơi vào bế tắc.

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm Washington của Tổng thống Volodymyr Zelensky được xem là nỗ lực nhằm tận dụng thời điểm ông Trump đang chịu sức ép phải chứng minh hiệu quả trong chính sách đối ngoại.

Theo Telegraph, nhà lãnh đạo Ukraine mang theo một hồ sơ tình báo mà Kiev cho rằng có thể thay đổi cách nhìn của Washington về cuộc chiến. Hồ sơ này được cho là chứa các thông tin cho thấy Nga đã hỗ trợ Iran sử dụng năng lực vệ tinh để phục vụ các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông.

Nếu các thông tin này được phía Mỹ đánh giá là đáng tin cậy, Ukraine hy vọng Washington sẽ coi hai cuộc xung đột tại Đông Âu và Trung Đông là những mắt xích của cùng một thách thức an ninh, qua đó tạo cơ sở để Mỹ tiếp tục tăng cường hỗ trợ quân sự cho Kiev, gia tăng sức ép lên Moscow và mở ra triển vọng cho một tiến trình hòa bình.

Đối với Tổng thống Zelensky, chuyến đi cũng mang ý nghĩa chính trị trong nước. Sau quyết định thay đổi Bộ trưởng Quốc phòng gây nhiều tranh cãi và làm bùng phát các cuộc biểu tình tại Ukraine, việc xuất hiện cùng Tổng thống Trump và nếu có thể đạt được những cam kết hỗ trợ mới từ Mỹ sẽ góp phần củng cố vị thế của ông trước dư luận.

Israel muốn duy trì sức ép với Iran

Trái ngược với mong muốn thúc đẩy đàm phán hòa bình của Kiev, Thủ tướng Benjamin Netanyahu được cho là sẽ tập trung thuyết phục Tổng thống Trump duy trì lập trường cứng rắn đối với Iran.

Theo Telegraph, đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Mỹ và Israel phối hợp tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi đầu năm.

Ban đầu, Washington và Tel Aviv được cho là có chung quan điểm trong việc ngăn chặn chương trình hạt nhân của Tehran. Tuy nhiên, quan hệ giữa hai bên bắt đầu xuất hiện những khác biệt khi ông Trump chuyển hướng ưu tiên sang tìm kiếm một giải pháp ngoại giao.

Những bất đồng trở nên rõ nét hơn sau khi Tổng thống Mỹ công khai chỉ trích Thủ tướng Netanyahu hồi tháng 6 và thúc đẩy các cuộc tiếp xúc với Tehran mà không đặt Israel vào vị trí trung tâm.

Trong khi đó, Israel vẫn cho rằng việc nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn là con đường duy nhất để loại bỏ mối đe dọa từ chương trình hạt nhân và kho tên lửa đạn đạo của Iran.

Cuộc gặp cũng diễn ra trong bối cảnh ông Netanyahu cũng có những tính toán chính trị riêng khi đang đối mặt với áp lực từ cuộc bầu cử trong nước dự kiến diễn ra vào tháng 10. Một sự ủng hộ công khai từ Tổng thống Trump được cho là sẽ mang lại lợi thế đáng kể cho nhà lãnh đạo Israel.

Tổng thống Mỹ trước bài toán khó

Hai nhà lãnh đạo, hai mục tiêu trái ngược, nhưng đều cần sự ủng hộ của Nhà Trắng. Trong khi, đối với Tổng thống Donald Trump, các cuộc gặp lần này không chỉ là những cuộc trao đổi ngoại giao thông thường mà còn có thể định hình hướng đi của chính sách đối ngoại Mỹ trong thời gian tới.

Israel coi chương trình hạt nhân của Iran là ưu tiên an ninh hàng đầu, cử tri Mỹ lại quan tâm nhiều hơn đến tác động kinh tế của các cuộc xung đột. Một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt của thế giới trước khi xung đột bùng phát. Điều này có thể khiến giá năng lượng tăng cao và tạo thêm sức ép đối với nền kinh tế Mỹ.

Bên cạnh đó, cuộc chiến tại Ukraine cũng chưa có dấu hiệu kết thúc, trong khi dư luận Mỹ ngày càng chia rẽ về mức độ hỗ trợ dành cho Kiev.

Đối với Tổng thống Trump, việc đồng thời theo đuổi hai mục tiêu - chấm dứt xung đổ tại Ukraine và ngăn chặn xung đột leo thang tại Trung Đông - đang trở thành một thách thức lớn về cả đối nội lẫn đối ngoại.

Quyết định ưu tiên cho tiến trình hòa bình ở Ukraine hay tiếp tục đồng hành cùng Israel trong chiến lược đối phó Iran sẽ không chỉ ảnh hưởng đến cục diện của hai cuộc xung đột, mà còn tác động trực tiếp đến vị thế chính trị của ông trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ cuối năm nay.

Hồng Nhung