Tổng thống Mỹ Trump và 'chương đen tối' Greenland phủ bóng WEF Davos

Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ để đến Davos dự WEF 2026. (Ảnh: AP)

Nhà lãnh đạo Mỹ dự kiến sẽ lấn át diễn đàn thường niên, nơi giới tinh hoa toàn cầu thảo luận các xu hướng kinh tế.

Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 20/1, Tổng thống Mỹ Trump cho biết sẽ có các cuộc trao đổi về Greenland bên lề Davos, và ông tỏ ra lạc quan sẽ đạt được thỏa thuận.

“Tôi nghĩ chúng ta sẽ tìm ra một giải pháp khiến Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) rất hài lòng và chúng tôi cũng rất hài lòng. Nhưng chúng tôi cần điều đó vì mục đích an ninh. Chúng tôi cần vì an ninh quốc gia”, ông nói.

Khi được hỏi sẵn sàng đi xa đến mức nào để giành được Greenland, ông Trump trả lời đầy ẩn ý: “Rồi các bạn sẽ biết”.

Trong những ngày trước chuyến đi Davos, Tổng thống Trump liên tục khẳng định “chúng tôi cần Greenland” như một tiền đồn an ninh ở Bắc cực để đối phó với Nga và Trung Quốc, đồng thời đe dọa tăng thuế với hàng hóa của các nước châu Âu phản đối ông.

Được tiếp thêm tự tin sau chiến dịch đột kích Venezuela để bắt vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro và giành quyền kiểm soát dầu mỏ của nước này, Tổng thống Trump còn nói đến khả năng hành động với một số nước khác, như Iran. Ông cũng không loại trừ khả năng sử dụng quân đội Mỹ để chiếm Greenland, nơi Mỹ đang có một căn cứ quân sự.

Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết, động thái của ông Trump với Greenland gắn với mong muốn để lại “di sản”, bằng cách mở rộng lãnh thổ Mỹ lần đầu tiên kể từ năm 1959, khi hai vùng lãnh thổ Alaska và Hawaii trở thành các bang thứ 49 và 50 của Mỹ dưới thời Tổng thống Cộng hòa Dwight Eisenhower.

Các lãnh đạo NATO cảnh báo hành động của ông Trump với Greenland có thể gây đảo lộn liên minh. Ông Trump cũng từng gắn vấn đề Greenland với chuyện ông không được trao giải Nobel Hòa bình.

Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí đã công bố nội dung một tin nhắn riêng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong đó ông Macron mời ông Trump và các lãnh đạo G7 khác tới Paris sau Davos, nhưng ông Trump từ chối.

“Hỡi bạn tôi, chúng ta hoàn toàn đồng thuận về Syria. Chúng ta có thể làm được những điều lớn lao ở Iran. Tôi không hiểu ông đang làm gì với Greenland”, ông Macron viết trong tin nhắn.

Chương đen tối

Lãnh đạo Đan Mạch và Greenland đã đưa ra nhiều phương án để tăng cường hiện diện của Mỹ trên hòn đảo chiến lược này, nhưng vẫn không thể thuyết phục Tổng thống Mỹ Trump từ bỏ ý muốn giành quyền kiểm soát. Ngày 20/1, ông đăng trên mạng xã hội bức hình ảnh chỉnh sửa cho thấy ông cắm cờ Mỹ ở Greenland.

Trước áp lực ngày càng gia tăng, Đan Mạch đã điều thêm binh sĩ tới Greenland để tăng cường phòng thủ cho vùng lãnh thổ tự trị. Ngày 20/1, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen tuyên bố Copenhagen sẽ không đàm phán về “chủ quyền, bản sắc, biên giới và dân chủ”.

Phát biểu trước Quốc hội Đan Mạch, bà Frederiksen nói rằng những lời đe dọa của ông Trump về tiếp quản Greenland một “chương đen tối”, nhưng cam kết châu Âu sẽ kiên định lập trường trước lời đe dọa áp thuế.

“Với tư cách châu Âu, nếu ai đó khơi mào một cuộc chiến thương mại chống lại chúng ta… dĩ nhiên chúng ta phải đáp trả. Chúng ta buộc phải làm vậy”, bà nói.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông sẽ tìm cách gặp ông Trump trong ngày 21/1, đồng thời nhấn mạnh không ai mong muốn tranh chấp thương mại, nhưng “nếu chúng tôi phải đối mặt với các mức thuế mà chúng tôi cho là vô lý, chúng tôi đủ khả năng đáp trả”.

Ông Trump sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Davos trong ngày 21/1, dự kiến sẽ nhấn mạnh những thành tựu kinh tế trong nước, dù các cuộc thăm dò cho thấy phần lớn người Mỹ không hài lòng với cách ông điều hành kinh tế.

“Một loạt sáng kiến nhằm giảm chi phí nhà ở sẽ được Tổng thống Trump công bố, đồng thời nêu bật chương trình kinh tế đã đưa Mỹ dẫn đầu thế giới về tăng trưởng, nhấn mạnh rằng Mỹ và châu Âu cần gạt bỏ tình trạng trì trệ kinh tế cũng như những chính sách gây ra điều đó”, một quan chức Nhà Trắng cho biết.

Trong thời gian ở Davos, ông Trump dự kiến có các cuộc gặp riêng với lãnh đạo Thụy Sĩ, Ba Lan và Ai Cập.

Ngày 22/1, Tổng thống Mỹ Trump sẽ chủ trì một buổi lễ kỷ niệm Hội đồng Hòa bình mà chính quyền của ông thành lập nhằm tái thiết Dải Gaza.

Ông sẽ trở về Washington vào cuối ngày 22/1.

Bình Giang