Những cuộc gặp 'không dễ dàng' giữa Mỹ và đồng minh tại Davos

Trong cuộc họp báo ngày 20/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Mỹ có rất nhiều cuộc họp đã lên lịch về Greenland khi dự hội nghị thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Thụy Sĩ tuần này. Ông cũng bày tỏ nghi ngờ các quốc gia châu Âu sẽ hủy bỏ cam kết đầu tư vào Mỹ nhằm đáp trả việc Washington áp thuế quan đối với các đồng minh không ủng hộ việc Mỹ sở hữu Greenland.

“Tôi nghi ngờ điều đó. Hãy nhìn xem, họ rất cần thỏa thuận thương mại với chúng tôi. Họ đã đấu tranh rất quyết liệt để đạt được nó. Vì vậy, tôi nghi ngờ điều đó. Nhưng chúng ta hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Chúng ta có rất nhiều cuộc họp đã lên lịch về Greenland. Như các bạn đã biết, tôi chuẩn bị lên đường đến Davos. Tôi nghĩ mọi việc sẽ diễn ra khá tốt đẹp", ông Trump nói. Tổng thống Mỹ tuyên bố đã “không thể quay đầu” về mục tiêu kiểm soát Greenland, đồng thời không loại trừ khả năng chiếm hòn đảo Bắc Cực này bằng vũ lực.

Một con tàu di chuyển qua vùng biển đóng băng bên ngoài Nuuk, Greenland ngày 6/3/2025. Ảnh: AP

Tuy nhiên, thay vì lo ngại NATO tan rã khi Mỹ cố gắng “sở hữu Greenland”, Tổng thống Mỹ cho rằng, NATO đang rất mạnh và các bên sẽ đạt được một thỏa thuận “làm hài lòng cả đôi bên” về Greenland trong tương lai.

Dự kiến, cuộc gặp giữa Mỹ và đồng minh tại Davos về Greenland diễn ra “không mấy dễ dàng” trong bối cảnh châu Âu đang thể hiện rõ tình đoàn kết với Đan Mạch và đang chuẩn bị mọi khả năng đáp trả khi Mỹ áp thuế với các quốc gia phản đối. Người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas tuyên bố: “Tôi muốn nói rõ ràng. Các mối đe dọa về thuế quan sẽ không gây áp lực buộc Đan Mạch phải giao Greenland. Chúng chỉ có nguy cơ làm cho cả châu Âu và Mỹ nghèo hơn và làm suy yếu sự thịnh vượng chung của chúng ta. Chúng tôi không có ý định gây chiến, nhưng chúng tôi sẽ giữ vững lập trường của mình. Châu Âu có nhiều công cụ để bảo vệ lợi ích của mình".

Hiện Liên minh Châu Âu đang xem xét đáp trả một khi Mỹ áp thuế quan vào ngày 1/2 tới liên quan đến vấn đề Greenland. Khối này cũng có “Công cụ chống cưỡng bức” (ACI), một cơ chế này chưa từng được sử dụng, cho phép EU siết đầu tư, mua sắm công và bảo hộ sở hữu trí tuệ để ứng phó với Mỹ.

Trong khi đó, Thủ tướng Bỉ Bart de Wever xác nhận rằng Mỹ đã và đang vượt qua quá nhiều “lằn ranh đỏ”, đồng thời cảnh báo châu Âu đang đứng trước một lựa chọn mang tính bước ngoặt. Ông nhấn mạnh: “Tôi cho rằng châu Âu đang đứng trước ngã ba đường, nơi chúng ta buộc phải đưa ra quyết định. Cho đến nay, chúng ta đã cố gắng xoa dịu vị Tổng thống ở Nhà Trắng. Chúng ta đã nhượng bộ với hy vọng đổi lại sự ủng hộ của ông ấy đối với cuộc xung đột ở Ukraine. Hiện nay, chúng ta đang ở trong một vị thế hết sức khó khăn. Châu Âu phụ thuộc vào Mỹ, vì vậy chúng ta đã chọn cách nhượng bộ. Tuy nhiên, quá nhiều lằn ranh đỏ đang bị vượt qua, buộc chúng ta phải lựa chọn giữa lòng tự trọng của mình – làm một chư hầu hạnh phúc là một chuyện, còn làm một nô lệ khốn khổ lại là chuyện khác.”

Tại Davos, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho rằng, trật tự quốc tế đang dịch chuyển theo hướng đề cao sức mạnh, làm suy yếu các chuẩn mực quốc tế và cơ chế hợp tác đa phương, đồng thời nhấn mạnh châu Âu không thể chấp nhận “luật của kẻ mạnh”.

“Chúng tôi tin rằng thế giới cần nhiều tăng trưởng hơn và nhiều ổn định hơn, nhưng chúng tôi đề cao sự tôn trọng hơn là hành vi bắt nạt, đề cao khoa học hơn là những thuyết âm mưu, và đề cao pháp quyền hơn là sự tàn bạo”, nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh.

Đình Nam/VOV1 (tổng hợp)