Tổng Giám đốc WTO: Trật tự thế giới đã thay đổi căn bản, cần thúc đẩy cải cách hệ thống thương mại

Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala phát biểu trong lễ khai mạc cuộc họp cấp bộ trưởng lần thứ 14 của WTO tại Yaounde, Cameroon, ngày 26 tháng 3 năm 2026. Ảnh: Reuters

Bà Ngozi Okonjo-Iweala nhấn mạnh: “Trật tự thế giới và hệ thống đa phương như chúng ta từng biết đã thay đổi không thể đảo ngược. Chúng ta sẽ không thể quay trở lại như trước... Cần hướng tới tương lai”.

Theo người đứng đầu WTO, dù khoảng 72% thương mại toàn cầu hiện vẫn diễn ra theo các quy tắc của tổ chức này, hệ thống thương mại quốc tế đang đối mặt với nhiều bất định, trong đó có tác động từ căng thẳng tại Trung Đông và các chính sách thuế quan của Mỹ đối với nhiều nền kinh tế.

Bà Ngozi Okonjo-Iweala cũng chỉ ra một loạt thách thức lớn đối với WTO, bao gồm tình trạng đình trệ của cơ chế giải quyết tranh chấp và những hạn chế về minh bạch trong việc thông báo trợ cấp. Theo bà, đến năm 2025 mới chỉ có 64 thành viên thực hiện nghĩa vụ thông báo trợ cấp, trong khi 102 thành viên chưa thực hiện.

Bên ngoài tòa nhà tổ chức Hội nghị Bộ trưởng WTO lần thứ 14. Ảnh: Reuters

Tổng Giám đốc WTO cảnh báo rằng, việc thiếu minh bạch làm suy giảm lòng tin, từ đó làm gia tăng nghi ngờ về tính công bằng và cạnh tranh, tạo ra “vòng luẩn quẩn” cản trở các nước đạt được đồng thuận về các quy tắc mới cũng như chương trình cải cách.

Ủy viên phụ trách thương mại của Ủy ban châu Âu Maros Sefcovic kêu gọi tiến hành cải cách “nghiêm túc” nhằm giải quyết các vấn đề như cạnh tranh không công bằng và dư thừa công suất. Bộ trưởng Thương mại Cameroon Luc Magloire Mbarga Atangana cho rằng, cần cải cách để giúp WTO đủ khả năng ứng phó các thách thức mới và khôi phục niềm tin vào hệ thống thương mại đa phương.

Hội nghị Bộ trưởng WTO – cơ quan ra quyết định cao nhất của tổ chức - thường được tổ chức hai năm một lần. Tuy nhiên, hai năm sau hội nghị gần nhất tại thành phố Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), các nước thành viên vẫn chưa đạt tiến triển đáng kể trong nhiều vấn đề then chốt như trợ giá thủy sản và buôn bán nông sản.

Hội nghị kéo dài 4 ngày, quy tụ các Bộ trưởng Thương mại từ nhiều quốc gia thành viên WTO nhằm tìm cách thúc đẩy cải cách tổ chức trong bối cảnh đàm phán trì trệ, chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và những chia rẽ địa chính trị.

Vân Bình

Nguồn: Reuters.