Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Nhận diện thách thức để TP.HCM vươn tầm

Chiều 27-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác Trung ương đến thăm và làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM.

Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận được sự quan tâm đặc biệt trong bối cảnh TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc nhiều chương trình lớn về hạ tầng, cải cách thể chế và phát triển kinh tế đô thị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác Trung ương đến thăm và làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM. Ảnh: LÊ THOA

Nhận diện đúng các vấn đề để TP.HCM phát triển xứng tầm

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết đây là lần thứ 5 ông làm việc với TP.HCM kể từ khi chuẩn bị sáp nhập TP.HCM mới. “Điều này cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với TP.HCM” – Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Ông nói năm 2026 là thời điểm rất đặc biệt, rất quan trọng - năm đầu tiên tập trung triển khai Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 và các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP.HCM lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 với không gian phát triển mới mang tầm khu vực, quốc tế, đồng thời kỷ niệm 50 năm TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định buổi làm việc rất cần thiết, có ý nghĩa không chỉ điểm lại những gì đã làm được, mà quan trọng hơn là nhận diện đúng những vấn đề, thách thức, yêu cầu mới, từ đó xác định con đường, cách làm, quyết sách để TP.HCM tiếp tục vươn lên, xứng đáng với vai trò đầu tàu tăng trưởng, đặc biệt là kinh tế tri thức của cả nước và khu vực.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, 50 năm qua, đặc biệt gần 40 năm đổi mới, TP.HCM phát triển trên ba trụ cột là mở cửa, khu vực kinh tế tư nhân năng động và vai trò trung tâm kinh tế - thương mại quốc gia. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào sự thật, ông nói các động lực này đang suy giảm rõ rệt, có nguy cơ tụt hậu, đây là thách thức rất lớn đối với TP.

Trong nước, tuy TP.HCM dẫn đầu về quy mô, đóng góp 14% dân số, 23,6% GDP, 31% ngân sách quốc gia nhưng không còn vượt trội về thu nhập bình quân đầu người. Một số địa phương khác đã vươn lên mạnh mẽ về công nghệ, về thu hút đầu tư, tốc độ tăng trưởng, làm giảm vai trò đầu tàu của TP.

Ông nhìn nhận trước đây, Hà Nội và TP.HCM luôn dẫn đầu nhưng hiện nay một số địa phương khác đã có tốc độ tăng trưởng cao.

Trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khoảng cách giữa TP.HCM và các đô thị lớn không những không thu hẹp mà còn có xu hướng giãn ra. Đặc biệt là về năng suất, chất lượng, thể chế và vai trò trung tâm tài chính. TP.HCM đang trong trạng thái quá độ kéo dài, không còn là nền kinh tế chi phí thấp nhưng chưa trở thành nền kinh tế giá trị cao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng các TP láng giềng hiện có quy mô tương tự TP, nếu không thoát ra được sẽ dẫn đến suy giảm, làm giảm tốc độ phát triển của TP rất nhiều. Chúng ta không thỏa mãn với những gì đã đạt được, yêu cầu trong nước cũng rất lớn nhưng so sánh với các đô thị xung quanh thì thấy rất đáng lo.

Hiện nay, bối cảnh địa kinh tế toàn cầu thay đổi sâu sắc, đang định hình lại trật tự thế giới và các động lực phát triển, chúng ta không thể đứng ngoài. Bối cảnh TP.HCM có nhiều thay đổi sau sáp nhập, trở thành siêu đô thị mang tầm toàn cầu, trong khi nhiều quy định đặc thù trước đây không còn phù hợp. Khát vọng phát triển của TP.HCM cao hơn, muốn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, đặt ra nhiều câu hỏi cần phải có câu trả lời, cách thức trả lời.

"Phải có nghị quyết mới xứng tầm quy mô như thế nào, TP phát triển theo mô hình nào để đáp ứng nhu cầu phát triển quốc gia. Trung ương và cả nước đang kỳ vọng vào sự phát triển của TP" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu vấn đề.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: LÊ THOA

Làm rõ các yếu tố để TP.HCM tăng trưởng hai con số

Từ đó, ông nhấn mạnh năm nội dung mà TP.HCM cần tập trung làm rõ. Một là triển khai các nghị quyết của Đại hội XIV, các nghị quyết của Trung ương 2, các nghị quyết của Bộ Chính trị, những động lực phát triển, tăng trưởng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ I.

Trung ương yêu cầu tất cả cấp ủy phải quyết tâm biến các nghị quyết thành chương trình hành động cụ thể như cần làm những việc gì, ai làm, ai chịu trách nhiệm, thời gian hoàn thành. Kết quả cuối cùng đạt được là gì...? Phải có thời gian, lộ trình, bước đi và người chịu trách nhiệm, qua đó đánh giá công tác cán bộ, hoạt động của bộ máy. Chương trình hành động rất quan trọng, đòi hỏi TP phải có quy hoạch phù hợp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói năm nay kỷ niệm 50 năm TP mang tên Bác nhưng 50 năm nữa sẽ như thế nào. Đặc biệt hiện nay TP muốn phát triển với những mục tiêu lớn thì chương trình hành động phải đi kèm ra sao, hạ tầng như thế nào, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đô thị phát triển ra sao, các trục phát triển cần đạt được là gì. Hạ tầng giao thông, hạ tầng năng lượng và các loại hạ tầng khác phải được xác định rõ.

Doanh nghiệp tư nhân phát triển thế nào, khoa học - công nghệ ra sao. Nếu khoa học - công nghệ phát triển thì năng lượng có đáp ứng đủ hay cần hỗ trợ. Quy hoạch mới còn phải kết nối vùng Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ với vai trò dẫn dắt rất quan trọng...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết khi ông đi từ TP.HCM lên Tây Ninh, về Bình Dương trước đây thì thấy quy mô rất lớn. Vậy trọng tâm là các đô thị xung quanh trong bán kính 30-50 km cần phát triển như thế nào để giãn áp lực cho đô thị lõi.

Theo ông, hiện rất cần các tuyến đường cao tốc, đường sắt cao tốc, đường sắt đô thị. Đồng Nai với TP Biên Hòa cách TP.HCM khoảng 30 km, sân bay Long Thành, cùng với Tây Ninh, Long An trước đây, các địa phương đều phát triển với hướng ra biển.

"Hay nói cách khác, quy hoạch 10 năm, 20 năm, 50 năm tới của TP sẽ như thế nào, cần công bố để người dân, doanh nghiệp biết. Chính quy hoạch đó cũng là cơ sở giải quyết thủ tục hành chính" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói và nêu rõ đừng chỉ xây dựng quy hoạch trên giấy, trên mô hình, trên báo cáo mà phải làm sao để các doanh nghiệp, các nhà đầu tư nhìn vào đó thấy được tương lai của TP để họ đầu tư.

Vấn đề thứ hai là việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân cấp, phân quyền, gắn với việc sử dụng cán bộ. Theo ông, bộ máy công chức, viên chức của TP rất lớn. Trung ương đã phân cấp rồi nhưng phân cấp như thế nào để bộ máy vận hành tốt hơn, hiệu quả hơn thì cần có đánh giá cụ thể, còn gì cần rút kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn.

Ba là làm rõ các động lực, trụ cột tăng trưởng hai con số trong năm 2026. "Chúng ta không còn tranh luận có đạt hai con số hay không mà phải xác định rõ yếu tố nào giúp đạt được mục tiêu này, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ phát triển ra sao, khoa học - công nghệ đóng vai trò như thế nào?"- ông nói và nhấn mạnh nếu không có khoa học - công nghệ thì không thể đạt được.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang trao đổi với đại biểu. Ảnh: LÊ THOA

Bốn là công tác an sinh xã hội. Hôm nay gặp gỡ công nhân, tôi rất xúc động. TP hơn 10 triệu dân, phát triển nhưng phải nâng cao đời sống nhân dân. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống người dân, không ai bị bỏ lại phía sau, không để phân hóa giàu - nghèo.

Công tác văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục cần được quan tâm đúng mức. TP đã làm được nhiều việc, rất đáng hoan nghênh.

Năm là giải quyết các dự án tồn đọng. Năm 2026, nếu không xử lý dứt điểm các dự án này sẽ không đáp ứng được mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đồng thời, cần tổng hợp các kiến nghị của TP với Trung ương và các bộ, ngành.

LÊ THOA