Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển mạnh từ cứu trợ tình thế sang chủ động phòng ngừa

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Hội Chữ thập đỏ chuyển từ cứu trợ tình thế sang phòng ngừa rủi ro, minh bạch nguồn lực và nâng cao khả năng tự cường của mỗi cộng đồng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

Sáng 28/7, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra với sự tham dự của 500 đại biểu chính thức, đại diện hơn 5,6 triệu cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và thanh thiếu niên Chữ thập đỏ cả nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Bày tỏ xúc động khi đón nhận cương vị Chủ tịch Danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đây là vinh dự, đồng thời là trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, Nhân dân và những người đang cần được chở che, sẻ chia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết sẽ cùng Bộ Chính trị, Ban Bí thư quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và hoàn thành tốt sứ mệnh nhân đạo.

Đánh giá nhiệm kỳ vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo.

Các hoạt động chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu, hiến máu, vận động hiến mô, ứng phó thiên tai, hỗ trợ sinh kế, chăm lo người nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương ngày càng thiết thực.

Trong nhiệm kỳ, tổng giá trị các hoạt động phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa và thích ứng với biến đổi khí hậu đạt trên 1.646 tỷ đồng, trợ giúp hơn 2,6 triệu lượt người. Hội cũng từng bước tăng cường công khai, minh bạch và mở rộng huy động nguồn lực xã hội.

CÔNG TÁC NHÂN ĐẠO PHẢI GẮN VỚI CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Đất nước đang thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Tuy nhiên, thước đo sâu xa nhất của phát triển vẫn là con người: người yếu thế có được bảo vệ, người gặp rủi ro có được nâng đỡ và mỗi người dân có cơ hội vươn lên hay không.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Thống Nhất - TTXVN

“Một Việt Nam hùng cường phải đồng thời là một Việt Nam nhân ái; một xã hội hiện đại phải biết sẻ chia; một quốc gia phát triển phải trân trọng và bảo vệ phẩm giá, sự an toàn của mỗi con người”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Công tác nhân đạo không thể chỉ dừng ở cứu trợ khi thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn xảy ra, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ cứu trợ sau thiệt hại sang cảnh báo sớm, hành động sớm; từ trao tặng đơn thuần sang hỗ trợ sinh kế, phục hồi năng lực và mở ra cơ hội phát triển.

Hoạt động nhân đạo cũng phải chuyển từ các chương trình riêng lẻ sang hệ sinh thái kết nối Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và người dân. Sự hỗ trợ không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn phải tạo điều kiện để họ tự vươn lên và ổn định cuộc sống lâu dài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật liên quan đến người yếu thế; đẩy mạnh giáo dục, đào tạo, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm bền vững và thúc đẩy hòa nhập cộng đồng.

Hội cần tham gia sâu hơn vào quản trị rủi ro dựa vào cộng đồng, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, lực lượng ứng phó tại chỗ, mạng lưới sơ cấp cứu và các mô hình cộng đồng an toàn.

Mỗi xã, phường, đặc khu cần từng bước có đội ngũ tình nguyện viên được huấn luyện, có phương án hỗ trợ kịp thời trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo và người dân tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Cứu trợ khẩn cấp phải gắn với phục hồi nhà ở, nước sạch, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý, khôi phục sinh kế và tái thiết cộng đồng. Sau cứu trợ ban đầu, Hội cần tiếp tục đồng hành để người dân thực sự ổn định cuộc sống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giữ cương vị Chủ tịch danh dự Hội Chữ thập đỏ Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Phan Phương - TTXVN

Cùng với ứng phó thiên tai, cần chuẩn bị tốt hơn trước các rủi ro y tế công cộng, tai nạn và khủng hoảng sức khỏe tinh thần; tăng số người được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu tại trường học, cơ quan, nhà máy và cộng đồng.

Hội phải tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối, trở thành địa chỉ tin cậy để người gặp khó khăn tìm đến, người có lòng nhân ái gửi gắm và các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng chung tay hành động.

Mọi hoạt động phải lấy con người làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu thực tế và lấy sự thay đổi trong cuộc sống của người được trợ giúp làm thước đo; ưu tiên những người cần trợ giúp nhất, tránh trùng lặp, dàn trải và hình thức.

MINH BẠCH NGUỒN LỰC, XÂY DỰNG HỘI CHUYÊN NGHIỆP, HIỆN ĐẠI

Xác định niềm tin là nguồn lực quý giá nhất của hoạt động nhân đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Hội đặt công khai, minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình ở vị trí trung tâm.

Mọi khoản đóng góp phải được tiếp nhận, quản lý và phân bổ đúng mục đích. Người đóng góp có quyền biết nguồn lực được sử dụng ở đâu, cho ai và mang lại kết quả gì; người được trợ giúp có quyền phản hồi về tính phù hợp, công bằng và kịp thời của sự hỗ trợ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Ảnh: Phan Phuơng – TTXVN

Hiệu quả nhân đạo không chỉ được đo bằng giá trị vận động, số suất quà hay số lượt người được trợ giúp, mà quan trọng hơn là sự thay đổi thực chất trong cuộc sống, khả năng phục hồi sinh kế và mức độ nguồn lực đến đúng người, đúng lúc, đúng nhu cầu.

Các cấp Hội cần tăng cường kiểm tra, kiểm toán, giám sát xã hội và công bố thông tin rõ ràng, có thể kiểm chứng; xử lý kịp thời sai sót và nghiêm túc tiếp nhận phản ánh chính đáng của Nhân dân.

Việc huy động nguồn lực phải được đổi mới theo hướng lâu dài, bền vững, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, cơ sở y tế, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức xã hội và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Doanh nghiệp cần được khuyến khích tham gia bằng tài chính, công nghệ, logistics, nhân lực, tri thức quản trị và năng lực chuyên môn; từng bước phát triển quỹ dự phòng rủi ro và cơ chế giải ngân sớm.

Hội cần khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nhân đạo thống nhất, kết nối phù hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống an sinh xã hội; ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bản đồ và nền tảng số để nhận diện nhu cầu, cảnh báo sớm, điều phối nguồn lực và đánh giá tác động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu chụp ảnh chung với Ban Chấp hành Hội Chữ thập đỏ Việt Nam khóa XII. Ảnh: Phan Phương - TTXVN

Chuyển đổi số phải giúp hoạt động của Hội nhanh hơn, minh bạch hơn, giảm thủ tục, chi phí trung gian và phục vụ người dân tốt hơn, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền riêng tư.

Về xây dựng tổ chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiện toàn Hội theo hướng tinh gọn, thực chất, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục tình trạng hành chính hóa, hình thức và xa cơ sở.

Đội ngũ cán bộ phải gần dân, hiểu dân, có khả năng phát hiện nhu cầu, vận động xã hội, điều phối nguồn lực và ứng phó tình huống khẩn cấp. Mạng lưới tình nguyện viên cần coi trọng chất lượng, kỹ năng và tính chuyên nghiệp; từng bước hình thành các đội chuyên môn về sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe, cứu hộ, hỗ trợ tâm lý, hậu cần, công nghệ và quản lý thảm họa.

Hội cũng cần mở rộng hợp tác, đào tạo nhân lực, huy động nguồn lực và tiếp nhận công nghệ tiên tiến. Việt Nam không chỉ tiếp nhận hỗ trợ nhân đạo mà cần từng bước nâng cao năng lực hỗ trợ các quốc gia khác khi xảy ra thiên tai, thảm họa và khủng hoảng nhân đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp ủy đảng tiếp tục quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối, đồng thời tôn trọng tính chủ động, tự nguyện, đặc thù của Hội, không hành chính hóa hoạt động nhân đạo.

Khẳng định lòng nhân ái chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng Hội Chữ thập đỏ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới, trở thành biểu tượng của niềm tin và sự sẻ chia, góp phần xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Hà Lê