Tôn vinh áo dài - tôn vinh vẻ đẹp và trí tuệ phụ nữ Việt Nam

Những ngày này, và nhất là sáng nay 8-3, ở các phường xã, đặc khu của TPHCM, ai cũng có thể cảm nhận nguồn năng lượng tích cực khi chứng kiến hàng ngàn, chục ngàn người cùng đồng diễn áo dài, một hoạt động thuộc Lễ hội Áo dài TPHCM lần thứ 12. Truyền thống không hề tĩnh tại mà rất sống động.

Và không chỉ trong một lễ hội, áo dài từ lâu cũng đã trở thành trang phục vừa đậm nét văn hóa, vừa gần gũi trong đời sống hàng ngày. Từ công sở, trường học đến các hoạt động cộng đồng, áo dài và tình yêu với chiếc áo lan tỏa một cách tự nhiên và bền bỉ. Hình ảnh người phụ nữ trong tà áo dài từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự tự tin, tri thức và trách nhiệm xã hội.

Dù chưa có văn bản chính thức công nhận áo dài là quốc phục của Việt Nam, nhưng trong lòng mỗi người dân thì áo dài mang một ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Nghề may áo dài tuy chưa chính thức được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia song các nhà thiết kế, những người thợ may vô danh và những người sử dụng vẫn đang góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của áo dài. Đây là di sản của cả dân tộc, cả nam lẫn nữ, già lẫn trẻ, giàu hay nghèo, thành thị hay nông thôn.

Có quan điểm áo dài là để góp phần tôn vinh vẻ đẹp hình thể của phụ nữ Việt Nam. Thực tế, không chỉ là vẻ đẹp bên ngoài mà áo dài còn được xem là biểu tượng của cả trí tuệ, năng lực, phẩm chất của phụ nữ. Có rất nhiều phụ nữ tuy ngoại hình không đủ đẹp, nhưng vẫn tự tin đóng góp cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước trong tà áo dài. Các nữ chính khách, nhà khoa học, doanh nhân Việt Nam khi bước ra với thế giới để giao lưu, học hỏi, làm ăn, trang phục họ tự tin nhất, khẳng định nét riêng độc đáo nhất của người phụ nữ Việt Nam, chính là tà áo dài! Bộ áo dài của bà Nguyễn Thị Bình mặc trong ngày ký kết Hiệp định Paris (27-1-1973) đã như một biểu tượng vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam.

Vai trò của áo dài, vai trò của các nghệ nhân, đặc biệt là phụ nữ trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh đã được quan tâm, nghiên cứu, phân tích, đề cao và tôn vinh một cách hết sức trân trọng. Để áo dài không chỉ là biểu tượng văn hóa, rất cần sự liên kết giữa nhà thiết kế, làng nghề, doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và các nền tảng truyền thông để tạo chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Việc số hóa hoạt động quảng bá và phân phối, đưa áo dài lên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội toàn cầu cũng là một điểm đáng chú ý. Trong hành trình đó, Bảo tàng Áo dài (Sở VH-TT TPHCM) cũng đóng góp phần nhỏ nhoi vào hoạt động giáo dục dành cho mọi lứa tuổi, mọi giới như một “trường học đặc biệt” về áo dài. Bảo tàng mở cửa đón tiếp du khách quốc tế, các cá nhân và tổ chức hoạt động vì hòa bình, văn hóa… tranh thủ mọi cơ hội để góp phần giao lưu văn hóa giữa nhân dân các nước.

Áo dài kể câu chuyện về sự mềm mại nhưng mạnh mẽ, truyền thống nhưng hội nhập. Và giữa dòng chảy thời trang đương đại, có những thách thức mới trong việc “trẻ hóa” áo dài để chạm đến người trẻ hôm nay mà vẫn giữ trọn vẹn những giá trị cốt lõi vốn có của trang phục. Làm sao để khi trao cho thế hệ trẻ quyền được sáng tạo trên nền tảng di sản, nét trang trọng tự khắc được kế thừa một cách tự nhiên và bền vững nhất.

HUỲNH NGỌC VÂN - Giám đốc Bảo tàng Áo dài