Tình yêu dành cho Việt Nam vẫn mãi vẹn nguyên: Đạo diễn Thụy Điển

Mỗi dịp tháng Tư, khi nhìn lại Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch do Chính phủ và nhân dân Việt Nam trao tặng, nhà quay phim, đạo diễn Thụy Điển Bo Öhlén lại nhớ về năm 1975 – thời điểm ông ghi lại những thước phim quý giá về phong trào ủng hộ Việt Nam thống nhất tại Stockholm.

Ông hồi tưởng khoảnh khắc hàng nghìn người dân Thụy Điển xuống đường, sẻ chia niềm vui cùng nhân dân Việt Nam trong ngày đất nước trọn niềm vui. Với ông, đó không chỉ là một sự kiện lịch sử, mà còn là biểu tượng của tình cảm thủy chung mà cả một thế hệ thanh niên Thụy Điển dành cho Việt Nam, góp phần bồi đắp nhịp cầu hữu nghị giữa hai dân tộc.

Nhà quay phim, đạo diễn người Thụy Điển Bo Öhlén. Ảnh chụp năm 1975.

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, Thống nhất đất nước (30-4-1975 – 30-4-2026), những thước phim tư liệu quý giá mang tên "Victory Vietnam" (Chiến thắng của Việt Nam) do ông và phía Thụy Điển đã trao tặng cho Viện Phim Việt Nam từ năm ngoái, nay tiếp tục được nhắc lại như một biểu tượng của tình hữu nghị vượt biên giới.

Trước những thước phim do chính mình ghi lại nửa thế kỷ trước, đạo diễn Bo Öhlén vẫn không giấu nổi sự xúc động. Ông thổ lộ việc trao tặng bộ phim không chỉ là một hoạt động bàn giao tư liệu lịch sử, mà còn là cách gửi gắm tình cảm của một thế hệ người dân Thụy Điển tới nhân dân Việt Nam.

Đại sứ Trần Văn Tuấn trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho đạo diễn điện ảnh Bo Öhlén tháng 9-2025. Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển

“Ngày đó chắc chắn là một ngày vĩ đại đối với Việt Nam, nhưng cũng là một ngày vô cùng quan trọng đối với hàng chục nghìn thanh niên Thụy Điển - những người đã sát cánh ủng hộ cuộc đấu tranh của các bạn”, nhà quay phim, đạo diễn Bo Öhlén bồi hồi nhớ lại.

“Tôi rất hạnh phúc khi bộ phim được giới thiệu rộng rãi tới khán giả Việt Nam, qua đó truyền tải cảm xúc về tình anh em thân thiết giữa hai nước chúng ta”, ông bày tỏ với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội.

Ký ức trở về, tình yêu còn đó

Các bạn Thụy Điển giơ cao biểu ngữ ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Ảnh từ bộ phim Victory Vietnam

Ngược dòng thời gian về ngày 30-4-1975, ngay khi nghe tin Sài Gòn được giải phóng, hàng nghìn người dân Thụy Điển đã tự phát đổ ra đường, giơ cao biểu ngữ ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, hát vang những bài ca hòa bình và chia sẻ niềm hạnh phúc vỡ òa cùng nhân dân Việt Nam ở cách xa nửa vòng trái đất.

Bo Öhlén khi ấy là một nhà quay phim trẻ đầy nhiệt huyết. Ông đã cầm máy quay xuống đường phố Stockholm để ghi lại bầu không khí sôi động có một không hai đó.

Và bộ phim “Chiến thắng của Việt Nam”, dài 30 phút, ra đời. Không lâu sau, bộ phim được gửi sang Việt Nam. Đó là bản duy nhất và Bo Öhlén không còn bản sao nào để xem lại.

Mãi đến mùa thu năm ngoái, một tệp dữ liệu bất ngờ được tìm thấy tại Thư viện Quốc gia Thụy Điển. Khi những hình ảnh đầu tiên hiện lên, ông biết rằng kho báu ký ức của mình đã thực sự trở về. Ông mô tả khoảnh khắc tìm thấy phim là “vô cùng xúc động” và ấn tượng sâu sắc trước cách mọi người năm xưa thể hiện niềm vui chiến thắng một cách cởi mở và chân thành.

Dù đã đi qua phần lớn cuộc đời, đối với nhà quay phim kỳ cựu này, khoảnh khắc xem lại bộ phim sau hàng chục năm thất lạc là một hành trình cảm xúc mãnh liệt.

Theo ông, chiến thắng của Việt Nam khi đó không chỉ là sự kiện chính trị mà còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho thanh niên Thụy Điển. Ông nhấn mạnh dù khoảng cách địa lý xa xôi nhưng hai dân tộc đã tìm thấy tiếng nói chung ở khát vọng tự do cháy bỏng.

Thông qua những thước phim sống động về đoàn người diễu hành và những bài phát biểu đầy tâm huyết, bộ phim tài liệu đã nêu bật tinh thần đoàn kết quốc tế, khẳng định nhân dân Việt Nam không hề đơn độc trong cuộc chiến chính nghĩa của mình.

Với Bo Öhlén, sự trở về của bộ phim là hành trình của một tình yêu vì chính nghĩa và sự đồng cảm với người dân Việt Nam của cả một thế hệ thanh niên Thụy Điển và đặc biệt là cá nhân ông - đó là sự trở về của ký ức và tình yêu dành cho nhân dân Việt Nam một lần nữa được khơi dậy sau nửa thế kỷ.

Thanh niên Thụy Điển tràn xuống đường phố Stockholm bày tỏ sự ủng hộ đối với nhân dân Việt Nam. Ảnh từ bộ phim Victory Vietnam

Ở khía cạnh song phương, Việt Nam và Thụy Điển cũng có bề dày hợp tác về bảo tồn tư liệu điện ảnh. Từ những năm 1980, với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác Phát triển Quốc tế Thụy Điển (SIDA), quốc gia Bắc Âu này đã giúp Việt Nam xây dựng hệ thống kho lưu trữ phim hiện đại tại Hà Nội.

Trả lời phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi nhận xét bộ phim chính là lăng kính phản chiếu lòng dũng cảm, sự kiên cường của dân tộc Việt Nam và những giá trị nhân văn cao đẹp nối kết hai dân tộc. Bộ phim là minh chứng phản ánh tình hữu nghị sâu sắc mà hai quốc gia đã cùng sẻ chia trong những thời khắc quan trọng của lịch sử.

Vị Đại sứ cũng bày tỏ hy vọng bộ phim sẽ trở thành nguồn cảm hứng cho các thế hệ tương lai, giúp họ luôn ghi nhớ những bài học từ quá khứ để cùng hướng tới một tương lai xây dựng trên sự tôn trọng, thấu hiểu và cùng hợp tác. Ông nhấn mạnh rằng mối liên kết chung bền chặt giữa hai dân tộc chính là nền tảng vững chắc để xây dựng quan hệ đối tác trong hiện tại và tương lai.

Hơn cả một tư liệu lịch sử, “Chiến thắng của Việt Nam” của Bo Öhlén giờ đây là di sản tinh thần quý giá, một lời nhắc nhở cho thế hệ mai sau về giá trị của hòa bình, độc lập và tình hữu nghị sắt son giữa Việt Nam và Thụy Điển - quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam từ năm 1969. Theo Bộ Ngoại giao, Thụy Điển cũng là nước phương Tây có phong trào ủng hộ Việt Nam mạnh mẽ và sớm nhất trong thời kỳ chiến tranh (từ năm 1965).

Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết bộ phim sẽ được trân trọng giữ gìn như một phần di sản văn hóa, để tình yêu dành cho Việt Nam của Bo Öhlén và nhân dân Thụy Điển sẽ mãi mãi vẹn nguyên cùng thời gian.

Kiều Thoan Thu