Tìm lời giải cho bài toán nhà ở trước thách thức biến đổi khí hậu

Ngày 24/6, Tổ chức Habitat for Humanity tại Việt Nam và Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng (DAFO) tổ chức hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm - Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế”.

Hội thảo thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu đến từ các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, khu vực tư nhân và giới học thuật. Đây là diễn đàn thúc đẩy đối thoại, học hỏi và hành động chung nhằm chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng quy mô các giải pháp nhà ở an toàn, bền vững, giá cả phải chăng và có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để bảo đảm quyền tiếp cận nhà ở

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, Đà Nẵng luôn kiên định quan điểm phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và không ngừng nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thời gian qua, Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình phát triển nhà ở xã hội; hỗ trợ nhà ở cho người có công, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời lồng ghép các mục tiêu phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển đô thị.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo chính quyền TP Đà Nẵng, nhu cầu về nhà ở tiếp tục tăng nhanh, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp của người lao động thu nhập thấp, công nhân, người nhập cư và các nhóm yếu thế vẫn còn nhiều hạn chế.

Hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm - Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và quốc tế” thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu đến từ các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, khu vực tư nhân và giới học thuật.

"Điều này đòi hỏi các địa phương phải có cách tiếp cận toàn diện hơn trong hoạch định chính sách nhà ở, từ quy hoạch không gian đô thị, phát triển quỹ đất, cơ chế tài chính nhà ở đến huy động nguồn lực xã hội và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển", Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh.

Lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng đánh giá cao sáng kiến của DAFO và Habitat for Humanity International trong việc kết nối các đối tác quốc tế, đặc biệt là Ngân hàng Thế giới (WB), UN-Habitat cùng nhiều chuyên gia trong và ngoài nước tham gia hội thảo. Những kinh nghiệm quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp thành phố nghiên cứu, vận dụng các mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Để phát triển nhà ở bao trùm trong thời gian tới, chính quyền TP Đà Nẵng xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như phát triển mạnh mô hình nhà ở cho thuê, nhất là tại các khu công nghiệp và khu công nghệ cao; đa dạng hóa các nguồn vốn ưu đãi; đẩy mạnh truyền thông để người thu nhập thấp tiếp cận các chương trình hỗ trợ; phát triển mô hình nhà ở an toàn trước thiên tai gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.

Đáng chú ý, thành phố tiếp tục khuyến khích xây dựng và cải tạo nhà ở theo tiêu chuẩn "3 cứng" gồm nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng, kết hợp sàn tránh lũ nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai.

Chung tay phát triển nhà ở thích ứng với biến đổi khí hậu

Các chuyên gia tham dự hội thảo thống nhất rằng, nhà ở không chỉ là nơi cư trú mà còn là nền tảng bảo đảm sinh kế, sức khỏe và sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Bà Elizabeth Satow, Phó Chủ tịch phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Habitat for Humanity, cho rằng nhà ở cần được nhìn nhận như một hệ thống hoàn chỉnh, được hỗ trợ đồng bộ bởi chính sách, thị trường, đầu tư và hạ tầng.

Mưa bão, ngập lụt diễn biến ngày càng cực đoan đặt ra bài toán phát triển nhà ở an toàn, bền vững cho Đà Nẵng và các tỉnh miền Trung.

"Bản thân các gia đình có thể chủ động tiết kiệm và đầu tư, nhưng nếu việc tiếp cận đất đai còn hạn chế, nguồn tài chính khó tiếp cận hoặc chi phí vật liệu xây dựng vượt quá khả năng chi trả thì những nỗ lực đó vẫn rất mong manh. Chúng ta cần cùng nhau xây dựng các hệ thống giúp mọi người đều có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, đầy đủ và phù hợp với khả năng chi trả", bà Elizabeth Satow chia sẻ.

Theo các chuyên gia, biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức lớn đối với lĩnh vực nhà ở. Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai. Chỉ riêng năm 2024, hơn 300.000 căn nhà bị ảnh hưởng bởi thiên tai, trong đó có bão Yagi, cho thấy yêu cầu cấp thiết phải phát triển các mô hình nhà ở có khả năng chống chịu tốt hơn.

Chủ tịch Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng (DAFO) Nguyễn Ngọc Bình cho rằng kinh nghiệm của Việt Nam trong thích ứng với biến đổi khí hậu có thể trở thành bài học tham khảo cho nhiều quốc gia trong khu vực.

Ông Bình kỳ vọng hội thảo sẽ góp phần mở rộng hợp tác quốc tế, huy động thêm các nguồn lực đầu tư và thúc đẩy các sáng kiến đổi mới nhằm nhân rộng mô hình nhà ở giá phù hợp, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở theo hướng bao trùm, bền vững, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận nơi ở an toàn, phù hợp với khả năng chi trả và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những tác động ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu.

Dịp này, Habitat for Humanity Việt Nam và Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị TP Đà Nẵng (DAFO) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác đến năm 2028, hướng tới mục tiêu huy động khoảng 1,2 triệu USD để triển khai các chương trình về nhà ở an toàn, nước sạch, vệ sinh môi trường và phát triển cộng đồng trên địa bàn thành phố.

Sau 25 năm hoạt động tại Việt Nam, Habitat for Humanity đã hỗ trợ xây mới hoặc cải tạo hơn 36.000 căn nhà, đồng thời giúp hàng nghìn hộ gia đình tiếp cận nguồn tài chính nhà ở, nâng cao kiến thức xây dựng nhà ở an toàn và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hoài Thu