Tiết kiệm năng lượng: Lợi ích kép cho doanh nghiệp và hệ thống điện

Giảm áp lực cho hệ thống điện

Tiết kiệm năng lượng đang trở thành xu hướng tất yếu của các doanh nghiệp sản xuất trong bối cảnh chi phí năng lượng ngày càng gia tăng và yêu cầu phát triển xanh, giảm phát thải ngày càng rõ nét. Không chỉ góp phần giảm chi phí vận hành, nâng cao hiệu quả sản xuất, việc đầu tư các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả còn giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với nhu cầu điều hành hệ thống điện.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đào Duy Tùng, chuyên viên kỹ thuật điện, quản lý điện, Công ty Cổ phần Prime Vĩnh Phúc cho biết: “Doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái trên toàn bộ khu vực mái tôn của nhà máy. Những khu vực vẫn sử dụng mái ngói sẽ được triển khai sau khi chuyển đổi sang mái tôn, do tấm pin chỉ phù hợp lắp đặt trên bề mặt kim loại. Bên cạnh đó, công ty cũng đang nghiên cứu phương án đầu tư điện mặt trời mặt đất tại các khu đất trống trong giai đoạn tiếp theo”.

Tiết kiệm năng lượng giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ảnh: Thanh Tuấn

Theo ông Tùng, hệ thống điện mặt trời hiện có công suất lắp đặt 660 kWp, công suất phát cực đại đạt khoảng 602 kW, tương đương hơn 82% công suất thiết kế. Sau gần 2 năm vận hành, hệ thống duy trì hiệu suất ổn định và mang lại hiệu quả tích cực trong việc giảm chi phí điện năng cho nhà máy.

“Không chỉ đầu tư nguồn điện sạch, Prime Vĩnh Phúc còn đồng bộ nhiều giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Nhà máy tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên thông qua hệ thống tấm lấy sáng để giảm điện chiếu sáng. Toàn bộ điều hòa được thay thế bằng dòng Inverter, các động cơ công suất lớn đều được lắp biến tần để điều chỉnh tốc độ theo nhu cầu thực tế, thay vì vận hành cố định ở tần số 50 Hz”, đại diện Prime Vĩnh Phúc nhấn mạnh.

Ông Tùng thông tin, đối với hệ thống khí nén - một trong những phụ tải tiêu thụ điện lớn nhất, doanh nghiệp đã tối ưu áp suất vận hành từ khoảng 6,5 kg xuống còn 4,5 kg mà vẫn đáp ứng yêu cầu sản xuất. Giải pháp này giúp tiết kiệm khoảng 7% điện năng tiêu thụ của hệ thống máy nén khí.

Chia sẻ về công tác điều chỉnh phụ tải trong thời gian nắng nóng vừa qua, ông Tùng cho hay, khi nhận được thông báo từ ngành điện về việc phối hợp tiết giảm phụ tải trong các thời điểm cao điểm, công ty luôn chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

“Các thiết bị tiêu thụ điện lớn như máy nghiền được chuyển sang vận hành vào giờ thấp điểm; máy ép thủy lực được tạm dừng nếu lượng hàng tồn kho vẫn bảo đảm. Đồng thời nhiệt độ cài đặt của toàn bộ hệ thống điều hòa được nâng từ 26-28°C để giảm công suất tiêu thụ điện, góp phần cùng ngành điện bảo đảm vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện quốc gia”, đại diện Prime Vĩnh Phúc nói.

Theo ông Tùng, nhà máy đã chủ động xây dựng phương án điều chỉnh sản xuất để thích ứng với khung giờ cao điểm mới của hệ thống điện (từ 17h30 - 20h30). Đồng thời, doanh nghiệp sẽ tiếp tục dịch chuyển các phụ tải tiêu thụ điện lớn sang khung giờ thấp điểm nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Cụ thể, các thiết bị như máy nghiền sẽ được điều chỉnh thời gian vận hành sang ngoài giờ cao điểm thay vì hoạt động trong khung giờ buổi tối như trước đây. Đối với hệ thống lò hơi, doanh nghiệp cũng sẽ linh hoạt thay đổi thời điểm cấp hơi để phù hợp với kế hoạch sản xuất, qua đó hạn chế lượng điện tiêu thụ trong các khung giờ có nhu cầu cao.

Ông Đào Duy Tùng, chuyên viên kỹ thuật điện, quản lý điện, Công ty Cổ phần Prime Vĩnh Phúc. Ảnh: Thanh Tuấn

“Nhìn chung, nhà máy sẽ chủ động dịch chuyển một phần hoạt động sản xuất ra ngoài giờ cao điểm. Đây vừa là giải pháp tiết kiệm chi phí điện năng, vừa góp phần cùng ngành điện bảo đảm vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện trong những thời điểm phụ tải tăng cao”, ông Tùng cho biết thêm.

Không chỉ đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái, Prime Vĩnh Phúc xác định tiết kiệm năng lượng là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

Từ tối ưu hệ thống chiếu sáng, sử dụng thiết bị Inverter, lắp biến tần cho các động cơ công suất lớn, tối ưu áp suất khí nén đến chủ động điều chỉnh phụ tải và dịch chuyển sản xuất khỏi giờ cao điểm, doanh nghiệp đã hình thành một chuỗi giải pháp quản lý năng lượng đồng bộ.

Những giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, hướng tới mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển xanh.

Đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng

Trao đổi với phóng viên về vai trò của tiết kiệm năng lượng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh cho biết, vai trò của tiết kiệm năng lượng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đã được nêu rất rõ trong Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Có thể thấy, quản lý nhu cầu sử dụng năng lượng là một thách thức không chỉ đối với Việt Nam mà còn đối với tất cả các quốc gia trên thế giới.

“Chúng ta cần nhìn nhận một cách rõ ràng rằng, không có hệ thống điện của bất kỳ quốc gia nào có thể đáp ứng được nhu cầu sử dụng điện tăng liên tục và gần như không có giới hạn của người tiêu dùng. Bên cạnh đó, trong bối cảnh các lưới điện khu vực ngày càng kết nối chặt chẽ, câu chuyện cân đối giữa nhập khẩu và xuất khẩu điện cũng đặt ra nhiều yêu cầu trong công tác điều hành. Khi nào cần nhập khẩu, khi nào cần xuất khẩu để vừa bảo đảm các cam kết, vừa hài hòa lợi ích thương mại và tối ưu hiệu quả đầu tư là những bài toán không hề đơn giản”, ông Hà Đăng Sơn nhấn mạnh.

Ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh. Ảnh: Thanh Tuấn

Chính vì vậy, theo vị chuyên gia năng lượng, trước hết phải xác định sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả luôn là một nội dung đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực lên hệ thống điện mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm chi phí đầu tư và tăng tính bền vững của hệ thống năng lượng.

Đồng thời, theo ông Hà Đăng Sơn, cần thêm những cơ chế, chính sách để khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư vào các giải pháp tiết kiệm năng lượng.

“Qua các kết luận gần đây của Bộ Chính trị cũng như các định hướng của Chính phủ, có thể thấy rất rõ yêu cầu phải huy động tối đa nguồn lực xã hội để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Hà Đăng Sơn chỉ ra.

Thực tế, nguồn vốn đầu tư công chỉ có thể đáp ứng khoảng 20% nhu cầu đầu tư phát triển nguồn điện và lưới điện. Khoảng 80% còn lại phải đến từ khu vực tư nhân. Vì vậy, việc xây dựng các cơ chế, chính sách đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư là yêu cầu rất quan trọng.

Về chủ trương, Đảng và Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có nhiều nội dung liên quan đến thúc đẩy đầu tư của khu vực tư nhân vào lĩnh vực năng lượng. Tuy nhiên, trong thời gian tới, các cơ chế, chính sách cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

“Nếu chúng ta gỡ bỏ được những rào cản, những điểm chưa rõ ràng trong hệ thống pháp luật hiện hành thì sẽ tạo động lực rất lớn để khu vực tư nhân mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng nói chung và ngành điện nói riêng”, ông Hà Đăng Sơn đánh giá.

Bên cạnh doanh nghiệp, các cơ chế khuyến khích cũng cần hướng tới từng hộ gia đình. Chỉ thị 10/CT-TTg về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà đã nêu rất rõ yêu cầu khuyến khích người dân tham gia tích cực hơn vào việc bảo đảm an ninh cung ứng điện và an ninh năng lượng thông qua đầu tư các hệ thống điện tự dùng, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà và các hệ thống pin lưu trữ. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong toàn xã hội.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả được xem là "nguồn năng lượng đầu tiên", góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn và lưới điện, nâng cao khả năng vận hành an toàn của hệ thống điện.

Hòa Bình