Thủy sản Việt Nam kỳ vọng vượt mốc 12 tỷ USD

Tín hiệu phục hồi từ các ngành hàng chủ lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng 14-15% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều nhóm hàng chủ lực duy trì mức tăng trưởng khá, tạo động lực quan trọng cho toàn ngành.

Trong đó, tôm tiếp tục giữ vai trò mặt hàng xuất khẩu chủ lực với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 15%, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch toàn ngành. Đà tăng chủ yếu đến từ sự phục hồi nhu cầu tại một số thị trường châu Á, cùng mức tăng mạnh của tôm hùm và các sản phẩm tôm chế biến giá trị gia tăng.

Ao nuôi trồng thủy sản ở TP Cần Thơ. Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ

Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng 14 - 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Ảnh: HỒNG THẮM

Cá tra tiếp tục khẳng định vị thế ngành hàng trụ cột thứ hai khi đạt kim ngạch khoảng 734 triệu USD, tăng 19%. Trong bối cảnh người tiêu dùng tại nhiều quốc gia vẫn nhạy cảm với giá cả, nhóm cá thịt trắng có giá hợp lý như cá tra duy trì lợi thế cạnh tranh rõ nét. Dư địa tăng trưởng của mặt hàng này còn khá lớn tại Trung Quốc, ASEAN, Trung Đông và một số thị trường mới nổi.

Bên cạnh đó, nhóm mực, bạch tuộc cũng ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực với kim ngạch khoảng 234 triệu USD, tăng 17%, nhờ nhu cầu gia tăng tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc). Cua ghẹ và giáp xác khác đạt khoảng 126 triệu USD, tăng 21%; nhuyễn thể có vỏ đạt khoảng 102 triệu USD, tăng khoảng 26%.

Đáng chú ý, nhiều sản phẩm giá trị cao như tôm hùm, cá rô phi, điệp, hàu tiếp tục duy trì mức tăng trưởng khá, phản ánh xu hướng dịch chuyển sang các phân khúc chế biến sâu, giá trị gia tăng và tiêu dùng bền vững trên thị trường quốc tế.

Kỳ vọng vượt mốc 12 tỷ USD

VASEP dự báo, nếu các điểm nghẽn về thể chế, nguyên liệu và thị trường được tháo gỡ kịp thời, xuất khẩu thủy sản năm 2026 có thể đạt trên 12 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 8-10%.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, chuyển mạnh sang quản lý rủi ro và hậu kiểm. Đồng thời, cần rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến xuất khẩu hải sản sang EU và Hoa Kỳ, nhất là thủ tục cấp các loại giấy chứng nhận như C/C, P/S và CoA.

Ngoài ra, việc hoàn thiện khung pháp lý về an toàn thực phẩm, môi trường, thuế; hỗ trợ tín dụng; đầu tư hạ tầng nuôi trồng, khai thác; phát triển nguồn nguyên liệu ổn định và mở rộng thị trường xuất khẩu cũng được xem là những giải pháp cấp thiết.

Thủy sản Việt Nam có khả năng đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 2 con số trong năm 2026 nếu các điểm nghẽn cấp bách được giải quyết. Ảnh: HỒNG THẮM

Trong Công văn số 59/CV-VASEP, Tổng Thư ký VASEP Nguyễn Hoài Nam nhấn mạnh, năm 2026 là thời điểm mở đầu giai đoạn phát triển mới 2026-2030, đồng thời cũng là giai đoạn ngành thủy sản phải xử lý đồng thời nhiều điểm nghẽn về nguyên liệu, chi phí sản xuất, rào cản kỹ thuật và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Với vai trò là ngành xuất khẩu chủ lực, gắn với sinh kế của hàng triệu nông dân, ngư dân và người lao động, thủy sản Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, để duy trì đà phục hồi và hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, ngành rất cần sự đồng hành kịp thời từ các bộ, ngành, địa phương trong cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và tháo gỡ các rào cản thương mại quốc tế.

NGUYỄN HỒNG SÁNG