Thủy quân lục chiến Mỹ đưa phi đội F-35B vào hoạt động sau 52 năm sử dụng Harrier

Thủy quân lục chiến Mỹ ngày 9/10/2026 chính thức đưa Phi đội máy bay chiến đấu tấn công VMFA-231 vào hoạt động với tiêm kích F-35B Lightning II tại Căn cứ Không quân Thủy quân lục chiến Cherry Point, bang North Carolina. Động thái này hoàn tất quá trình chuyển đổi khỏi máy bay AV-8B Harrier II sau 52 năm khai thác dòng máy bay cất hạ cánh thẳng đứng và đường băng ngắn.

VMFA-231 trở thành phi đội F-35B thứ 10 của Thủy quân lục chiến Mỹ, hướng tới mục tiêu hình thành 12 phi đội loại này. Đơn vị thuộc Nhóm máy bay Thủy quân lục chiến số 14, Không đoàn máy bay Thủy quân lục chiến số 2 và Lực lượng Viễn chinh Thủy quân lục chiến II. Trung tá Spencer S. Waters đảm nhiệm cương vị chỉ huy phi đội.

Phi đội VMFA-231

Được thành lập ngày 8/2/1919, VMFA-231 là một trong những đơn vị bay lâu đời nhất của Thủy quân lục chiến Mỹ. Phi đội từng tham gia các chiến dịch tại Nicaragua, Guadalcanal, Chiến tranh vùng Vịnh, Iraq và Afghanistan. Năm 1973, đơn vị quay trở lại hoạt động với máy bay AV-8A Harrier, sau đó chuyển sang AV-8B Harrier II trong thập niên 1980.

Trong thời gian phục vụ, Harrier chủ yếu đảm nhiệm nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực tầm gần và tiến công mặt đất từ tàu đổ bộ, sân bay dã chiến hoặc các vị trí tiền phương. Máy bay có khả năng cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng, cho phép lực lượng Thủy quân lục chiến triển khai không quân gần khu vực tác chiến mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào các căn cứ lớn.

Tiêm kích F-35B

F-35B mở rộng đáng kể phạm vi nhiệm vụ của phi đội. Máy bay được trang bị động cơ Pratt & Whitney F135-PW-600, tạo lực đẩy khoảng 191 kN khi sử dụng buồng đốt tăng lực, đạt tốc độ tối đa Mach 1,6 và có bán kính chiến đấu được công bố vượt 833 km. Trong khi đó, AV-8B có tốc độ tối đa khoảng Mach 0,9 và sử dụng động cơ Rolls-Royce Pegasus với lực đẩy khoảng 106 kN.

Điểm khác biệt quan trọng không chỉ nằm ở tốc độ và tầm hoạt động. F-35B được thiết kế với đặc tính tàng hình, khoang vũ khí bên trong và hệ thống cảm biến tích hợp. Radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-81, hệ thống quan sát hồng ngoại phân tán AN/AAQ-37 và hệ thống tác chiến điện tử AN/ASQ-239 giúp máy bay phát hiện, theo dõi và đối phó các mối đe dọa trên không.

Tiêm kích F-35B

Nhờ tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM, F-35B có thể tấn công mục tiêu ngoài tầm nhìn bằng các phương thức tác chiến mà Harrier không được trang bị tương đương. Máy bay cũng có thể mang vũ khí trong thân để giảm phản xạ radar, hỗ trợ tiến công các mục tiêu được bảo vệ bằng hệ thống phòng không hiện đại.

Tuy nhiên, việc đưa F-35B vào hoạt động không đồng nghĩa phi đội lập tức đạt đầy đủ năng lực chiến đấu ban đầu. VMFA-231 dự kiến bắt đầu đợt huấn luyện triển khai vào cuối tháng 10/2026, trong khi thời điểm đạt năng lực tác chiến ban đầu vẫn phụ thuộc vào số lượng máy bay, phi công đủ chuẩn, nhân lực kỹ thuật và quá trình chứng nhận nhiệm vụ.

F-35B cũng đòi hỏi quy trình bảo dưỡng chuyên biệt, sửa chữa lớp phủ tàng hình, hỗ trợ dữ liệu nhiệm vụ và nguồn phụ tùng ổn định. Những yêu cầu này đặc biệt quan trọng khi máy bay hoạt động từ tàu đổ bộ và các sân bay dã chiến. Hiệu quả của quá trình chuyển đổi vì vậy sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu, chứ không chỉ ở những tính năng vượt trội của nền tảng mới

Theo Army Recognition

Việt Hùng