Thương mại điện tử mở lối cho đặc sản biển xứ Thanh

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của hạ tầng viễn thông và sự phổ biến của điện thoại thông minh, đời sống kinh tế, xã hội ở các vùng ven biển xứ Thanh đã có những chuyển biến rõ nét. Nếu trước đây, việc tiêu thụ hải sản chủ yếu phụ thuộc vào thương lái hoặc bán trực tiếp tại chợ địa phương, thì nay, thương mại điện tử và mạng xã hội đang mở ra một hướng đi mới, giúp người dân chủ động hơn trong tìm kiếm thị trường và đưa khách hàng tiếp cận gần hơn với đặc sản vùng biển.

Từ bãi biển đến “chợ mạng”

Gần 20 năm buôn bán hải sản, anh Ngô Sâm (36 tuổi, xã Tiên Trang, Thanh Hóa) quyết định rời chợ truyền thống, cùng vợ ở nhà bán hàng qua mạng. Sâm nói, gắn bó với nghề chạy chợ từ những năm 15 tuổi, quá vất vả nhưng thu nhập bấp bênh, nhiều lúc muốn nghỉ hẳn, tìm việc khác nhưng hình như nghề chọn người. “Có thời điểm làm ra nhiều nhưng không bán được, phải chấp nhận giá thấp. Mình làm nghề mà cứ trông vào bán ở chợ truyền thống thì rất bị động”, anh Sâm nhớ lại.

Bước ngoặt đến khi anh thử sức với việc bán hàng online. Ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ, từ cách chụp ảnh, đăng bài đến trả lời khách hàng, nhưng nhờ sự hỗ trợ của con cái và quá trình tự học hỏi, anh dần làm quen với môi trường số. “Không ngờ sản phẩm lại được khách ở xa đón nhận. Có ngày đơn về liên tục, làm không kịp”, anh Sâm chia sẻ.

Nhiều người dân vùng biển xứ Thanh đã tự tin, sử dụng điện thoại quay về những sản phẩm đặc trưng của biển, giới thiệu đến với khách hàng trên khắp cả nước. Ảnh: Ngô Nhung

Không chỉ thay đổi kênh bán hàng, anh Sâm còn điều chỉnh quy trình sản xuất theo hướng chuyên nghiệp hơn. Cá thu được lựa chọn kỹ lưỡng, nướng bằng than hoa để giữ trọn hương vị đặc trưng. Sau chế biến, sản phẩm được hút chân không, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và thuận tiện vận chuyển đi xa.

Nhờ đó, cá thu nướng Quang Nham dần khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Những đơn hàng từ Hà Nội, TP.HCM hay các tỉnh phía Bắc ngày càng nhiều, thậm chí có khách đặt số lượng lớn làm quà biếu. “Trước đây tôi chưa từng nghĩ sản phẩm quê mình lại có thể đi xa như vậy”, anh Sâm nói.

Thuần là người bán hàng truyền thống ở chợ, cả anh Sâm thừa nhận chưa chuẩn bị sẵn sàng để làm “ngư dân số” nên đến giờ nhiều kỹ năng vẫn chưa hoàn thiện. Xã hội “số” vốn rất phức tạp nên về lâu dài, anh cũng mong muốn được tham gia các lớp tập huấn bán hàng online một cách bài bản, chuyên nghiệp.

Những đơn hàng khách đặt đi các tỉnh và được anh Sâm đóng gói cẩn thận. Ảnh: Ngô Nhung

Không chỉ dừng lại ở việc bán hải sản tươi hoặc chế biến sẵn, nhiều hộ dân ven biển còn mở rộng sang mô hình dịch vụ ăn uống, kết hợp quảng bá trên nền tảng số để thu hút khách hàng.

Anh Sơn Hà, chủ nhà hàng buffet ở Sầm Sơn (Thanh Hóa), cho biết trước đây gia đình chủ yếu bán hải sản tại chợ, phụ thuộc nhiều vào lượng khách du lịch theo mùa, thu nhập vì thế không ổn định.

Nhận thấy xu hướng trải nghiệm ẩm thực ngày càng được ưa chuộng, anh Sơn Hà quyết định đầu tư mở nhà hàng buffet với đa dạng món ăn, đồng thời tận dụng mạng xã hội để quảng bá. Mỗi ngày, anh đều đăng tải hình ảnh, video về nguồn hải sản tươi sống vừa cập bến, quy trình chế biến sạch sẽ, cũng như không gian quán.

Dù đang chế biến hay đóng đơn, anh Sâm luôn dùng điện thoại quay lại hành trình đó. Ảnh: Ngô Nhung

“Khách hàng giờ không chỉ quan tâm món ăn mà còn muốn thấy được sự tươi ngon, cách mình làm ra sản phẩm. Mình đăng bài đều, có khi livestream, khách tin tưởng hơn”, anh Sơn Hà nói và cho biết những nội dung chân thực, gần gũi đã giúp nhà hàng tiếp cận lượng lớn khách hàng ở nhiều địa phương. Nhờ đó, lượng khách đến quán không chỉ duy trì ổn định quanh năm mà còn tăng mạnh vào dịp cuối tuần, lễ, tết.

Theo anh Sơn Hà, việc kết hợp giữa kinh doanh truyền thống và thương mại điện tử không chỉ mở rộng thị trường mà còn góp phần nâng cao giá trị hải sản địa phương. “Khi mình minh bạch thông tin, làm ăn bài bản, khách sẽ quay lại và giới thiệu thêm cho người khác”, anh Sơn Hà khẳng định.

Chính quyền đồng hành cùng người dân

Theo báo cáo mới đây về chỉ số thương mại điện tử Việt Nam do Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam công bố, Thanh Hóa hiện xếp thứ 14/63 tỉnh, thành, đặc biệt lọt Top 10 cả nước về chỉ số giao dịch doanh nghiệp với người tiêu dùng.

Hiện, thương mại điện tử (TMĐT) được xác định là trụ cột quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số kinh tế của Thanh Hóa. Bám sát định hướng trên, Thanh Hóa đã xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm phát triển hạ tầng số, logistics, khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt và đào tạo kỹ năng số cho doanh nghiệp và người dân.

Dù có ít lượt đăng ký, song chủ kênh Tiktok Sơn Hà vẫn luôn được nhiều lượt xem khi đăng video. Ảnh: Quốc Anh

Ngoài ra, Sở Công Thương Thanh Hóa đã phối hợp với các nền tảng như Voso, Postmart, Shopee, TikTok Shop tổ chức hàng chục khóa đào tạo chuyên sâu về TMĐT cho hơn 1.200 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã. Các chương trình đào tạo tập trung vào kỹ năng tạo gian hàng online, livestream bán hàng, xây dựng thương hiệu số, quản lý đơn hàng và vận hành logistics.

Theo đó, Đề án “Phát triển TMĐT tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030 đặt mục tiêu gồm: TMĐT chiếm 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa; 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa có giao dịch điện tử; 70% người dân sử dụng tài khoản thanh toán điện tử.

Từ những chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, cánh cửa thị trường đã rộng mở hơn bao giờ hết đối với người dân vùng biển xứ Thanh. Hải sản không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương mà đã vươn tới nhiều tỉnh, thành, mang theo cả hương vị và câu chuyện của vùng biển.

Ngô Nhung