Thủ tướng Canada thăm Trung Quốc: Nền tảng cho quan hệ đối tác chiến lược

Sự kiện này là bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực ổn định và “thiết lập lại” quan hệ Bắc Kinh - Ottawa sau nhiều năm căng thẳng, đặt nền tảng cho một quan hệ đối tác chiến lược toàn diện hơn.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Canada Mark Carney tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: The Canadian Press

Trong chuyến công du từ ngày 14 đến 17-1, Thủ tướng Mark Carney đã có các cuộc tiếp xúc với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường và các quan chức hàng đầu của quốc gia đông dân nhất thế giới nhằm khôi phục lòng tin, mở rộng hợp tác.

Sau cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình ngày 16-1, Thủ tướng Mark Carney tuyên bố: "Chúng ta có thể dựa trên những thành tựu tốt đẹp nhất của mối quan hệ song phương trong quá khứ để tạo ra một mối quan hệ mới phù hợp với thực tế toàn cầu mới".

Tại cuộc hội đàm với người đồng cấp Lý Cường, các chủ đề về đa dạng hóa thương mại, hợp tác năng lượng, du lịch và an ninh toàn cầu đã được thảo luận.

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Mark Carney diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại Canada - Mỹ tiếp tục leo thang, buộc chính phủ Canada phải thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thương mại, với mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu tới các thị trường ngoài Mỹ.

Trưởng nhóm chuyên gia tại Hội đồng Kinh tế Canada Pedro Antunes cho biết: “Theo quy mô kinh tế hiện tại, Mỹ chiếm 26% nền kinh tế toàn cầu, nhưng Trung Quốc chỉ chiếm 17%. Tuy nhiên, đây vẫn là một thị trường rất lớn đối với Canada, một thị trường quan trọng, đặc biệt là đối với các sản phẩm nông nghiệp”.

Quan hệ ngoại giao giữa Ottawa và Bắc Kinh đã trở nên căng thẳng kể từ khi Canada bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu, Giám đốc tài chính của Tập đoàn Huawei vào năm 2018, theo lệnh dẫn độ của Mỹ. Năm 2024, Ottawa áp thuế 100% đối với xe điện nhập khẩu Trung Quốc, 25% đối với thép và nhôm. Bắc Kinh đáp trả bằng cách đánh thuế lên hạt cải dầu, thịt lợn và hải sản Canada.

Tuy nhiên, khi Tổng thống Donald Trump bước vào nhiệm kỳ thứ hai với các chính sách “Nước Mỹ trên hết”, cả Canada và Trung Quốc đều trở thành đối tượng tác động của hàng loạt rào cản thuế quan từ Washington. Bối cảnh này buộc hai nước xem lại mối quan hệ với Mỹ và tìm kiếm sự ổn định trong quan hệ song phương.

Thủ tướng Mark Carney kêu gọi Bắc Kinh dỡ bỏ thuế với cải dầu, thịt lợn và hải sản Canada, đồng thời tạo điều kiện cho nông sản của hai nước tiếp cận thị trường dễ dàng hơn.

Theo ông Stephen Olson - người từng đàm phán về thương mại Mỹ, việc Trung Quốc và Canada tìm cách ổn định quan hệ là “tất yếu”. Với tổng kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 82 tỷ USD trong 11 tháng của năm 2025, giảm 4,45% so với cùng kỳ, hai bên đều có lý do để hành động. Trung Quốc xuất khẩu chủ yếu là hàng điện tử tiêu dùng, xe cơ giới, trong khi Canada cung cấp dầu thô, đồng, quặng sắt. Bên cạnh đó, tiềm năng hợp tác của hai nước vẫn còn rất lớn.

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Canada là kết quả của cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) hồi cuối tháng 10-2025 ở Hàn Quốc.

Đối với giới doanh nghiệp, nhà đầu tư, sự "tan băng" trong quan hệ hai nước báo hiệu sự ổn định tiềm năng trong dòng chảy thương mại và những cơ hội hợp tác mới.

Việc mở rộng năng lực đường ống dẫn dầu cho phép Trung Quốc tăng đáng kể lượng nhập khẩu dầu thô từ Canada, mang lại cho các nhà sản xuất sự đa dạng và khả năng phục hồi trong bối cảnh bất ổn năng lượng toàn cầu.

Cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty hoạt động trong lĩnh vực pin xe điện, năng lượng, thương mại điện tử và công nghệ công nghiệp cũng sẽ được hưởng lợi từ việc tiếp cận thị trường tốt hơn.

Điều quan trọng là, các nhà lãnh đạo cấp tỉnh của Canada đã đi đầu trong việc ủng hộ sự thay đổi tích cực này. Thủ hiến Saskatchewan, Alberta và các khu vực khác đã công khai kêu gọi ổn định quan hệ với Trung Quốc khi nhấn mạnh đến sinh kế của nông dân, công nhân ngành năng lượng và các nhà sản xuất. Quan hệ Canada - Trung Quốc được tăng cường thể hiện chính sách đối ngoại độc lập của Ottawa trong khi vẫn duy trì các mối quan hệ kinh tế với Washington.

Các nhà phân tích nhận định, đây là thời điểm thích hợp để Canada khẳng định mong muốn thiết lập quan hệ tích cực, cùng có lợi với Trung Quốc. Chuyến thăm của Thủ tướng Mark Carney đã phá vỡ tảng băng ngoại giao. Từ góc độ chiến lược, cả hai quốc gia đã cam kết duy trì đà phát triển mối quan hệ đối tác lâu dài.

(Theo Tân Hoa xã, Globalnews, CGTN, New York Times)

Thùy Dương