Thủ tướng Ba Lan cảnh báo NATO 'đang tan rã' khi liên minh rạn nứt vì chiến tranh Iran

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong cuộc họp báo tại Vácsava (Warsaw), ngày 16/2/2024. Ảnh: PAP/TTXVN

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ hôm nay, chỉ vài giờ sau khi Washington thông báo quyết định rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã đưa ra cảnh báo nêu trên vào ngày 2/5 trên nền tảng mạng xã hội X.

Thủ tướng Tusk gọi rạn nứt liên minh là “xu hướng thảm họa”

Người đứng đầu chính phủ Ba Lan viết: “Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là các kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã đang diễn ra của chính liên minh của chúng ta”.

Thủ tướng Tusk kêu gọi: “Chúng ta phải làm mọi thứ có thể để đảo ngược xu hướng thảm họa này”.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh rạn nứt ngày càng sâu sắc trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về cuộc chiến Iran và việc triển khai lực lượng quân sự Mỹ tại châu Âu.

Mỹ rút quân khỏi Đức

Theo các báo cáo truyền thông, quân đội Mỹ cho biết sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong bối cảnh căng thẳng leo thang với đồng minh chủ chốt của châu Âu liên quan đến cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran.

Hãng tin Reuters đưa tin rằng Lầu Năm Góc đã đưa ra quyết định này hôm 1/5, vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng Iran đang "làm bẽ mặt" Mỹ trong các cuộc đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh.

Tờ New York Times cho hay, theo kế hoạch, một đơn vị pháo binh dã chiến khác được trang bị tên lửa – vốn được chính quyền trước công bố vào năm 2024 để triển khai tới châu Âu – sẽ không được điều động.

Trước đó trong tuần, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chính quyền của ông đang xem xét khả năng cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức.

Những phát biểu này được đưa ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích Mỹ thiếu “chiến lược rút lui” trong cuộc chiến Iran và cho rằng người Mỹ đang bị “làm bẽ mặt” trong các cuộc đàm phán với Tehran.

Sau đó, ông Trump đã lên mạng xã hội Truth Social để phản ứng.

“Mỹ đang nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân tại Đức, quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian ngắn", nhà lãnh đạo Mỹ viết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) trong cuộc họp báo sau khi dự Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Lahay, Hà Lan. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống Trump chỉ trích Italy và Tây Ban Nha

Tổng thống Trump cũng bày tỏ sự không hài lòng với Italy và Tây Ban Nha đồng thời nói rằng ông “có thể sẽ” rút lực lượng Mỹ khỏi các quốc gia này.

Trong một phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục vào hôm 30/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: “Italy đã không giúp ích gì cho chúng tôi và Tây Ban Nha thì thật tệ, hoàn toàn tệ hại”, đồng thời xác nhận ông có khả năng sẽ giảm quân số tại cả hai quốc gia này khi nói thêm rằng: “Đúng vậy, có lẽ tôi sẽ làm. Tại sao lại không chứ?”

Những lời đe dọa này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump liên tục chỉ trích các đồng minh trong NATO vì không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hoặc không hỗ trợ duy trì an ninh cho tàu thuyền tự do qua lại eo biển Hormuz – một tuyến đường chiến lược quan trọng, nơi một phần lớn nguồn cung năng lượng toàn cầu đi qua.

Sự không hài lòng của ông Trump với Rome đặc biệt gay gắt. Đầu tháng này, ông nói với báo Corriere della Sera của Italy rằng Thủ tướng Giorgia Meloni thiếu “dũng khí” trong vấn đề Iran.

Đây là một chỉ trích đáng chú ý đối với một nhà lãnh đạo mà trước đây ông từng coi là đồng minh cánh hữu.

Tây Ban Nha còn chịu áp lực mạnh hơn.

Vào tuần trước, xuất hiện các báo cáo cho thấy Mỹ đang xem xét khả năng đình chỉ tư cách thành viên NATO của Madrid do nước này từ chối ủng hộ hành động quân sự chống Iran.

Ông Trump cũng nhiều lần chỉ trích Tây Ban Nha vì không đạt các mục tiêu chi tiêu quốc phòng.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump liên tục gây sức ép buộc các thành viên NATO tăng đóng góp quốc phòng và điều chỉnh lập trường phù hợp hơn với các mục tiêu chính sách đối ngoại của Mỹ, đặc biệt tại Trung Đông.

Italy và Tây Ban Nha đều là các thành viên lâu năm của NATO với những thỏa thuận cho phép Mỹ đặt căn cứ sâu rộng, đóng vai trò nền tảng cho việc triển khai lực lượng của Mỹ tại Nam Âu và trên khắp khu vực Địa Trung Hải trong nhiều thập kỷ.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc