Thứ trưởng Bộ Tư pháp nêu kết quả 15 ngày đêm 'thần tốc' tham mưu ban hành phương án cắt giảm thủ tục hành chính

Chiều 4/5, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong chủ trì họp báo.

Tại họp báo, phóng viên nêu vấn đề, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu quyết liệt cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh (ĐKKD) theo Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và đề nghị lãnh đạo Bộ Tư pháp thông tin về tình hình thực hiện cũng đánh giá tác động cụ thể của việc cắt giảm này.

Trả lời tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, triển khai Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” (Kết luận số 18-KL/TW), tại cuộc họp của Thường trực Chính phủ ngày đầu tháng 4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các Bộ, ngành với tinh thần quyết liệt, khẩn trương thực hiện rà soát, bảo đảm cấp Bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số TTHC thuộc lĩnh vực quản lý, còn lại phân cấp cho địa phương; cắt giảm 50% thời gian giải quyết TTHC, 50% chi phí tuân thủ TTHC của năm 2026 so với năm 2024; phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết).

Thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch và phối hợp với các Bộ, ngành triển khai rất quyết liệt theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Kết quả, đến ngày 26/4, báo cáo tổng hợp của Bộ Tư pháp đối với 14 Bộ, ngành cho thấy, các Bộ, ngành đã đề xuất các phương án cơ bản đạt chỉ tiêu theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, cũng là thực hiện yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW.

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp, với phương án đó, cần có giải pháp pháp lý để thực thi. Vì vậy, với sự thống nhất của các Bộ, ngành, Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ phương án, theo đó, để thực thi các phương án cần điều chỉnh các quy định thì áp dụng quy định tại điểm a khoản 2 Điều 14 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ sẽ ban hành các nghị quyết quy phạm để thực thi ngay.

Còn đối với các phương án mà để thực thi cần sửa các đạo luật thì áp dụng cơ chế đặc biệt theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội để ban hành các văn bản quy phạm pháp luật.

Chỉ trong thời gian rất ngắn, chỉ 15 ngày (từ ngày 14/4/2026 đến ngày 29/4/2026) với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ và sự hướng dẫn, đôn đốc của Bộ Tư pháp, các Bộ, cơ quan ngang Bộ đã khẩn trương rà soát và xây dựng trình Chính phủ ban hành 8 Nghị quyết của Chính phủ theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 14 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

8 Nghị quyết ban hành đã cắt giảm 184 TTHC, phân cấp từ Trung ương xuống địa phương 134 TTHC, đơn giản hóa 349 TTHC, cắt giảm 890 ĐKKD, đơn giản hóa 4 ĐKKD; theo đó, các Nghị quyết đã sửa đổi, bổ sung 163 VBQPPL (2 Nghị quyết của Chính phủ, 155 Nghị định của Chính phủ và 6 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ). Từ đó, giúp giảm thời gian, chi phí, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các TTHC.

Riêng Nghị quyết do Bộ Tư pháp trình Chính phủ (24/2026/NQ-CP) phân cấp với 5 TTHC; bãi bỏ 69 ĐKKD, đơn giản hóa 04 ĐKKD; bãi bỏ 26 TTHC, đơn giản hóa 175 TTHC, tương ứng cắt giảm 2.345 ngày và khoảng 2.900 tỷ đồng/năm.

Nhấn mạnh đây là một nội dung hết sức quan trọng, là một trong những giải pháp căn cơ thực hiện tăng trưởng kinh tế - xã hội, Lãnh đạo Bộ Tư pháp cũng khẳng định nỗ lực rất lớn của Chính phủ, các Bộ, ngành.

“Đây là kết quả của 15 ngày đêm “thần tốc” xây dựng phương án và tham mưu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để thực thi cắt giảm, đơn giản hóa TTHC đúng với tinh thần Kết luận số 18-KL/TW. Đây là nỗ lực, quyết tâm, hành động theo đúng tinh thần của Chính phủ mới”, Thứ trưởng nói.

Đến nay, Bộ Tư pháp cũng đã thẩm định 3 nghị quyết quy phạm theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 do Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo, đảm bảo yêu cầu báo cáo Chính phủ xem xét thông qua vào ngày 5/5/2026. 3 Nghị quyết này khi được ban hành sẽ cắt giảm (bãi bỏ) thêm 290 TTHC, đơn giản hóa 118 TTHC; cắt giảm (bãi bỏ) 691 ĐKKD; phân cấp, phân quyền 87 TTHC tại 55 Luật, 110 Nghị định, 38 Thông tư, 1 Thông tư liên tịch.

Thông tin về kết quả chung, Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, sau khi triển khai Kết luận 18-KL/TW ngày 02/4/2026 dự kiến vượt chỉ tiêu đề ra.

Cụ thể, về phân cấp việc thực hiện TTHC, tổng số TTHC do cấp Bộ thực hiện chỉ còn 1.570 TTHC, vượt chỉ tiêu đề ra. Về tổng số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Phụ lục IV Luật Đầu tư năm 2025 là 198 ngành nghề. Đến nay, các Bộ, cơ quan đã đề nghị cắt giảm 60 ngành nghề, đạt 30,3%, đáp ứng yêu cầu Thủ tướng đưa ra.

Đồng thời, các Bộ, cơ quan dự kiến đề xuất cắt giảm 1.723 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 TTHC, đơn giản hóa 521 TTHC và tiếp tục đề xuất cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết TTHC, nâng tổng số thời gian giải quyết được cắt giảm là 51.419 ngày/97.020 ngày, đạt 52,9%; tiếp tục đề xuất cắt giảm chi phí tuân thủ TTHC ước tính trên 23 nghìn tỷ đồng/năm. Đây là con số rất đáng kể, phục vụ cho sự phát triển.

“Điểm hết sức tích cực ở đây là chỉ trong vòng gần 1 tháng kể từ khi vận hành Chính phủ mới, chúng ta đã thực hiện được mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh theo Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định.

Về băn khoăn về việc bảo đảm việc cắt giảm được thực chất, Thứ trưởng khẳng định, đây là vấn đề được Thường trực Chính phủ chỉ đạo rất rõ. Căn cứ vào tinh thần của Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tư duy cắt giảm, đơn giản hóa TTHC ở dịp này hoàn toàn khác.

Trong đó, về phía Bộ Tư pháp, Bộ khi thẩm định các dự thảo nghị quyết quy phạm do các Bộ, ngành chủ trì soạn thảo đều yêu cầu các Bộ, ngành đồng thời với việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, TTHC phải có giải pháp thay thế để đảm bảo việc cắt giảm được khả thi, không phải chỉ trên số liệu, hình thức.

Cụ thể, các nghị quyết đã và sẽ ban hành đều được thực hiện với tư duy chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo đó, cùng với các quy định pháp luật để thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, các Bộ, ngành sẽ cần quy định cụ thể về quy chuẩn, tiêu chuẩn đầu tư kinh doanh để người dân và doanh nghiệp hội đủ tiêu chuẩn sẽ tự quyết định đầu tư kinh doanh và thông báo cho cơ quan nhà nước và căn cứ vào đó, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện hậu kiểm. Chức năng quản lý của Bộ, ngành và ở cấp tỉnh là Sở, ngành gắn liền với cấp xã.

Cùng với đó, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cũng nhấn mạnh việc tăng cường trách nhiệm thực thi pháp luật, thực hiện chế tài xử phạt. Bộ Tư pháp sẽ triển khai hệ thống thông tin kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực này. Với tinh thần đó, Lãnh đạo Bộ Tư pháp tin tưởng rằng, Chính phủ sẽ thực hiện tốt việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh, đảm bảo không để xảy ra tình trạng “mọc lại” các điều kiện kinh doanh dưới hình thức khác sau khi thực thi cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh.

Minh Khôi