Thu ngân sách tích cực nhưng chưa bền vững

- Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về kết quả thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh trong 5 tháng đầu năm 2026?

Ông Châu Vĩnh Thuận: 5 tháng đầu năm 2026, thu nội địa trên địa bàn tỉnh đạt 5.886 tỷ đồng, bằng 53% dự toán năm, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Nếu không kể tiền sử dụng đất, xổ số, cổ tức và lợi nhuận sau thuế, số thu đạt 2.909 tỷ đồng, bằng 51% dự toán, tăng 23% so với cùng kỳ.

Kết quả này có được nhờ nhiều yếu tố thuận lợi. Trong đó, nguồn thu từ hoạt động xổ số đạt 2.682 tỷ đồng, bằng 56% dự toán năm; riêng

Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Cà Mau

và

Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Bạc Liêu

nộp khoảng 1.100 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp và lợi nhuận sau thuế năm 2025. Việc tăng hạn mức phát hành vé số từ ngày 1/4/2026 cũng góp phần tăng nguồn thu.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thuộc Cụm Khí - Ðiện - Ðạm sản xuất kinh doanh thuận lợi, phát sinh khoảng 160 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp. Khu vực kinh tế ngoài quốc doanh cũng ghi nhận tín hiệu tích cực với số thu 987 tỷ đồng, nhờ sự phục hồi của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản và đóng góp từ các dự án điện gió vận hành ổn định.

Tuy nhiên, công tác thu ngân sách vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng dự kiến làm giảm thu khoảng 60 tỷ đồng. Cùng với đó, tác động từ tình hình kinh tế thế giới và các chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế như giảm thuế giá trị gia tăng, giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cũng ảnh hưởng nhất định đến nguồn thu ngân sách.

Dù đạt kết quả khả quan, quy mô thu ngân sách của tỉnh vẫn còn khiêm tốn so với các địa phương khác trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Ðây cũng là áp lực để ngành thuế tiếp tục triển khai các giải pháp quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn thu thời gian tới.

Từ năm 2026, tôm nguyên liệu thuộc nhóm không chịu thuế giá trị gia tăng, dự kiến làm giảm nguồn thu ngân sách khoảng 870 tỷ đồng.

- Thưa ông, cơ cấu các nguồn thu hiện nay có những chuyển biến ra sao? Những khoản thu nào đạt tiến độ tốt và những khoản thu nào còn khó khăn, cần có giải pháp để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2026?

Ông Châu Vĩnh Thuận: Qua phân tích cơ cấu nguồn thu cho thấy, kết quả thu ngân sách những tháng đầu năm tuy khả quan nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố chưa thực sự bền vững. Một số khoản thu tăng do yếu tố phát sinh theo thời điểm, trong khi nhiều nguồn thu nền tảng còn gặp khó khăn.

Các khoản thu đạt tiến độ tốt gồm thu từ hoạt động xổ số đạt 56% dự toán năm; thu từ khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 62% dự toán; thuế thu nhập cá nhân đạt 55% dự toán; thu khác ngân sách đạt 54% dự toán.

Ở chiều ngược lại, thu từ đất đai chưa đạt kỳ vọng, một số doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực thủy sản, xây dựng, thương mại vẫn gặp khó về thị trường, chi phí sản xuất và khả năng tiếp cận vốn. Ðặc biệt, việc mặt hàng tôm nguyên liệu được bổ sung vào nhóm không chịu thuế giá trị gia tăng từ đầu năm 2026 dự kiến làm giảm nguồn thu khoảng 870 tỷ đồng nguồn thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh so với dự toán.

Việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng dự kiến làm giảm thu khoảng 60 tỷ đồng.

- Thưa ông, bên cạnh các nguồn thu truyền thống, theo đánh giá của ngành Thuế, những lĩnh vực, nguồn thu nào còn nhiều dư địa để khai thác, nhằm tăng thu ngân sách trong những tháng cuối năm 2026?

Ông Châu Vĩnh Thuận: Ngành thuế xác định thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số là lĩnh vực còn nhiều dư địa tăng thu. Ðây là khu vực có tốc độ phát triển nhanh, quy mô ngày càng lớn, cần tiếp tục được quản lý hiệu quả thông qua ứng dụng công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu.

Ngành Thuế cũng phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành theo dõi tiến độ các dự án đầu tư, đô thị, bất động sản, năng lượng tái tạo, hạ tầng giao thông và các dự án trọng điểm có khả năng phát sinh nguồn thu lớn. Ðối với các công trình như: Cao tốc Cà Mau - Ðất Mũi, Cảng lưỡng dụng tổng hợp Hòn Khoai và đường kết nối, dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Cà Mau, ngành thuế tăng cường phối hợp với chủ đầu tư để quản lý việc kê khai, nộp thuế của các nhà thầu theo đúng quy định.

Ðáng chú ý, các quy định mới hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 dự kiến bổ sung cơ chế phân bổ thuế giá trị gia tăng cho địa phương nơi phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp tăng thu ngân sách địa phương trên 100 tỷ đồng trong những tháng cuối năm.

Ðể hoàn thành và vượt dự toán năm 2026, ngành thuế sẽ tiếp tục bám sát tiến độ thu theo từng địa bàn, từng sắc thuế; tăng cường quản lý hộ kinh doanh, chống thất thu, thu hồi nợ thuế; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao. Với sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, ngành thuế quyết tâm hoàn thành ở mức cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026.

- Xin cảm ơn ông!.

Hồng Phượng thực hiện