Thủ khoa, á khoa Nghệ An tranh thủ làm thêm kiếm tiền học đại học

Thầy cô giáo Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách (Xuân Lâm, Nghệ An) và các học trò đạt kết quả xuất sắc tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Hồ Lài

Làm thêm khi vừa kết thúc kỳ thi

Khi kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được công bố, Bạch Sỹ Duy, học sinh Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách (Xuân Lâm, Nghệ An), vẫn đang làm thêm tại một quán bánh mì ở phường Trường Vinh, cách nhà gần 40km. Giữa ca làm, em nhận tin từ cô giáo chủ nhiệm báo tổng điểm thi đạt 37,75 điểm, một trong ba thủ khoa của Nghệ An. Riêng tổ hợp A00, Duy đạt 29,25 điểm.

Gia đình khó khăn, bố làm thợ mộc, mẹ làm nông nên nhiều năm nay, cứ nghỉ hè là Duy đi làm thêm để phụ giúp bố mẹ và dành dụm tiền học. Mùa hè này cũng vậy, ngay sau khi hoàn thành kỳ thi, em tiếp tục xin làm tại quán bánh mì quen. Mỗi ngày thu nhập chỉ hơn 100.000 đồng nhưng với Duy, đó là khoản tiền cần thiết để trang trải những ngày đầu nhập học.

Em Bạch Sỹ Duy - 1 trong 3 thủ khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Nghệ An với 37,75 điểm. Ảnh: Hồ Lài

Sau kỳ thi, Duy tự chấm các môn trắc nghiệm và khá tự tin sẽ đỗ đại học. Tuy nhiên, việc trở thành thủ khoa toàn tỉnh là điều em chưa từng nghĩ tới.

"Em rất hạnh phúc và biết ơn thầy cô, gia đình. Những lúc em áp lực hay mất tự tin, thầy cô luôn động viên, còn bố mẹ dù vất vả vẫn cố gắng để các con được học hành", Duy chia sẻ.

Ngay từ khi vào lớp 10, Duy đã là học sinh có học lực nổi bật. Trong quá trình ôn thi, em ưu tiên nắm chắc kiến thức trong sách giáo khoa trước khi luyện các dạng bài nâng cao.

Theo Duy, điều quan trọng nhất là hiểu bản chất kiến thức. Khi đã hiểu, dù đề thi thay đổi cách hỏi hay lồng ghép nhiều dữ liệu, học sinh vẫn có thể phân tích và giải quyết vấn đề.

Em Bạch Sỹ Duy - lớp 12A, Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách cùng cô giáo chủ nhiệm. Ảnh: Hồ Lài

Do điều kiện gia đình, Duy hầu như không học thêm bên ngoài mà chủ yếu học trên lớp và tự ôn ở nhà. Em thường luyện đề theo đúng thời gian thi thật, sau đó dành nhiều thời gian phân tích lỗi sai thay vì làm thật nhiều đề mới. “Em nghĩ học đủ nhưng chắc chắn sẽ hiệu quả hơn học nhiều mà không rút ra được điều gì", Duy cho biết.

Với kết quả đạt được, Bạch Sỹ Duy quyết định theo học ngành Công nghệ thông tin của Đại học Bách khoa Hà Nội. Em cho rằng, trong thời đại chuyển đổi số đang diễn ra ở mọi ngành nghề, thì lĩnh vực công nghệ thông tin đang có nhu cầu nhân lực lớn, cơ hội việc làm cao sau khi tốt nghiệp đại học.

Cùng Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách, Nguyễn Thị Duyên cũng đang làm công nhân thời vụ tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Khu công nghiệp VSIP, cách nhà hơn 35km.

Ngày công bố điểm thi, do quy định không được sử dụng điện thoại trong giờ làm việc, đến giờ nghỉ giữa ca, Duyên mới mở máy và bất ngờ khi nhận hàng loạt cuộc gọi, tin nhắn chúc mừng từ thầy cô, bạn bè. Lúc đó em mới biết mình là á khoa toàn tỉnh với 37,5 điểm.

Gia đình đông con, bố mẹ đều là công nhân nên từ nhiều năm nay, mỗi dịp nghỉ hè Duyên đều đi làm thêm. Hiện em làm cùng khu vực với mẹ, hai mẹ con mỗi ngày đi làm từ sáng sớm đến tối muộn. “Nếu tăng ca, thu nhập của em có thể đạt khoảng 300.000 đồng mỗi ngày”, Duyên cho biết.

Em Nguyễn Thị Duyên (lớp 12C, Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách) - á khoa Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Nghệ An và thầy giáo chủ nhiệm. Ảnh: Hồ Lài

Chia sẻ về quá trình ôn thi tốt nghiệp THPT, Duyên nhớ lại “cú sốc” ở lần thi thử đầu tiên do Sở GD&ĐT Nghệ An tổ chức. Lần đó, em chỉ đạt 5,25 điểm môn Toán, lúc nhìn kết quả, em đã òa khóc vì thấy mình kém cỏi, dù ở trường em luôn nằm trong tốp học sinh đứng đầu khối A (Toán, Lí, Hóa). Trước đó, em từng giành giải Nhì học sinh giỏi tỉnh môn Hóa học. Vẫn còn gần 3 tháng ôn tập, Duyên dốc sức học tập, bù đắp thiếu hụt kiến thức và kỹ năng. Sự nỗ lực được đền đáp khi Duyên đạt điểm 10 ở cả môn Toán và Vật lí; hai môn Ngữ văn và Hóa học cùng đạt 8,75 điểm.

Dù có thể lựa chọn nhiều ngành học có điểm chuẩn cao, Duyên quyết định đăng ký nguyện vọng một vào ngành Sư phạm Toán. "Trong suốt những năm học phổ thông, em gặp nhiều thầy cô tận tâm, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn động viên em vượt qua khó khăn. Em mong sau này cũng có thể trở thành giáo viên để truyền cảm hứng cho học sinh", Duyên chia sẻ.

Những học trò vượt khó của trường vùng khó

Nguyễn Trí Dũng (lớp 12A) cũng là thí sinh đặc biệt của ngôi trường vùng khó THPT Nguyễn Sỹ Sách. Cách đây 3 năm, em từng trúng tuyển vào lớp 10 chuyên Vật lí của Trường THPT chuyên Phan Bội Châu. Thế nhưng hoàn cảnh gia đình lúc đó ngặt nghèo, mẹ mất sớm, bố cũng vừa qua đời vì bạo bệnh, một mình bà nội nuôi hai chị em Dũng. Chị gái đang học Đại học Kinh tế quốc dân tại Hà Nội, Dũng vừa lên cấp 3. “Bản thân em không muốn vì mình mà tạo thêm gánh nặng cho bà, nên quyết định học ở trường gần nhà, không đi học chuyên nữa”, Trí Dũng chia sẻ.

Em Nguyễn Trí Dũng (lớp 12A) vượt qua nghịch cảnh đạt ước mơ vào đại học. Ảnh: Hồ Lài

Chọn ở lại Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách, Dũng luôn nhận được sự quan tâm của thầy cô và bạn bè. Do cuộc sống gia đình phải chắt chiu, nên ngoài học ở trường, Dũng không tham gia học thêm ngoài. Em tự tìm tài liệu trên mạng, thỉnh thoảng mua những khóa học trực tuyến giá rẻ chủ yếu để lấy thêm nguồn đề thi thử. Ba năm học phổ thông, Dũng luôn duy trì thành tích học tập tốt và đến lớp 12 đã giành giải Ba học sinh giỏi cấp tỉnh môn Vật lí.

Ngoài các môn tự nhiên, Dũng là một trong ít học sinh ở Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách đạt kết quả IELTS 7.5 cũng chủ yếu nhờ tự học. Em thường xuyên xem các video, phim bằng tiếng Anh để luyện nghe, luyện phát âm. Đặc biệt, chị gái là “cô giáo online” đặc biệt, thường gọi video trò chuyện để luyện tiếng Anh cho Dũng. Trước kỳ thi IELTS, Dũng chỉ đăng ký một khóa ôn thi ngắn hạn để tiếp cận nguồn đề các năm, rèn luyện cách thức làm bài thi ở 4 kỹ năng. Với nền tảng học đều các môn, tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Dũng đạt tổng điểm khối A 28,25.

Trước đó, Dũng còn tham gia kỳ thi đánh giá tư duy và đạt 77,73/100 điểm. Với kết quả này cùng chứng chỉ IELTS 7.5, Trí Dũng đã đăng ký vào ngành Công nghệ thông tin của Đại học Bách khoa Hà Nội.

Ban giám hiệu, thầy cô giáo Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách luôn đồng hành với học sinh trong học tập và rèn luyện. Ảnh: Hồ Lài

Ông Trần Đình Hiền - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách cho biết, học sinh của trường hầu hết là con em gia đình nông nghiệp. Nhiều em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không có điều kiện học thêm ở các trung tâm ngoài, mà chủ yếu ôn tập với sự hướng dẫn của thầy cô ở trường. Đổi lại, những thử thách trong cuộc sống càng khiến các em nghị lực hơn, ý thức tự học, tự lập cao.

Về phía nhà nhà trường, bên cạnh dạy học kiến thức cũng luôn đồng hành về mọi mặt, tạo điều kiện tốt nhất để các em phát huy năng lực. Bên cạnh đó, kêu gọi các nguồn quỹ khuyến học, học bổng để kịp thời tiếp sức, động viên học sinh khó khăn. "Chúng tôi mong muốn tiếp thêm niềm tin để các em vượt qua hoàn cảnh, tiếp tục chinh phục những mục tiêu lớn hơn trên con đường học tập", ông Trần Đình Hiền chia sẻ.

Hồ Lài