Thu hồi 291 mỹ phẩm chứa chất bị cấm: Biết trước 2 năm nhưng im lặng đến phút chót, trách nhiệm của các nhãn hàng ở đâu?

Theo quyết định mới đây của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), 291 sản phẩm mỹ phẩm có chứa Cyclotetrasiloxane (D4) và Octamethylcyclotetrasiloxane (chất có nguy cơ rối loạn nội tiết) đã bị yêu cầu thu hồi.

Đây là các hợp chất silicone dạng vòng, thường được sử dụng trong sản phẩm chăm sóc da và trang điểm nhờ đặc tính tạo độ mịn, bay hơi nhanh.

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu độc chất học quốc tế đã chỉ ra rằng D4 có khả năng gây rối loạn nội tiết.

Trước đó, Liên minh Châu Âu đã xếp chất này vào nhóm có thể ảnh hưởng bất lợi đến khả năng sinh sản và sự phát triển của thai nhi nếu phơi nhiễm kéo dài.

Danh sách các sản phẩm của Lemonade buộc thu hồi do Cục Quản lý Dược cung cấp.

Đáng chú ý, việc cấm sử dụng D4 trong mỹ phẩm tại Việt Nam không phải quyết định đột ngột. Theo Công văn số 817/QLD-MP, lộ trình loại bỏ thành phần này đã được thông báo từ ngày 19/1/2023 và chính thức có hiệu lực từ 21/11/2024.

Như vậy, các doanh nghiệp có gần 2 năm để điều chỉnh công thức, hoàn tất thủ tục và xử lý hàng tồn.

Tuy nhiên, ngay sau khi danh sách sản phẩm bị thu hồi được công bố, một số thương hiệu có tên trong danh mục mới phát đi thông báo chính thức, liên quan.

Danh sách các sản phẩm thương hiệu Merzy buộc thu hồi do Cục Quản lý Dược cung cấp.

Đơn cử, thương hiệu MERZY cho biết, các sản phẩm bị nhắc tới thuộc số tiếp nhận phiếu công bố cũ và doanh nghiệp đã ngừng nhập khẩu trước thời điểm quy định có hiệu lực.

Mới cách đây vài ngày, Paula's Choice Việt Nam thông tin sản phẩm liên quan đã dừng kinh doanh từ tháng 5/2025.

Trong khi đó, Lemonade cho rằng các mặt hàng nằm trong danh sách là phiên bản giới hạn đã ngừng bán, việc xuất hiện trong quyết định thu hồi chủ yếu liên quan đến thủ tục hành chính chưa hoàn tất.

Trong thông cáo phát đi, Lemonade cho rằng các mặt hàng nằm trong danh sách là phiên bản giới hạn đã ngừng bán, việc xuất hiện trong quyết định thu hồi chủ yếu liên quan đến thủ tục hành chính chưa hoàn tất.

Dù vậy, dưới góc độ sức khỏe cộng đồng, vấn đề được đặt ra không chỉ là việc đã dừng bán hay chưa, mà là liệu người tiêu dùng có được thông tin đầy đủ, kịp thời về nguy cơ tiềm ẩn và sự thay đổi công thức sản phẩm hay không.

Từ góc nhìn bảo vệ sức khỏe, việc xử lý nội bộ trong hệ thống phân phối nếu không đi kèm thông báo rộng rãi có thể khiến một số sản phẩm vẫn lưu thông trên thị trường thứ cấp hoặc qua kênh bán lẻ không chính thức. Điều này tiềm ẩn nguy cơ người dùng tiếp tục sử dụng sản phẩm chứa thành phần đã bị cấm mà không hay biết.

Trong bối cảnh đó, một số câu hỏi được đặt ra: Doanh nghiệp đã thực hiện quy trình thu hồi nội bộ như thế nào?; Có cơ chế thông báo, khuyến cáo tới khách hàng đã mua sản phẩm trước đó hay không?; Chính sách đổi trả, hoàn tiền hoặc hỗ trợ theo dõi sức khỏe (nếu cần) được triển khai ra sao?

Nếu Paula's Choice Việt Nam thông tin sản phẩm liên quan đã dừng kinh doanh từ tháng 5/2025, thì thương hiệu MERZY lại cho rằng các sản phẩm bị nhắc tới thuộc số tiếp nhận phiếu công bố cũ và doanh nghiệp đã ngừng nhập khẩu trước thời điểm quy định có hiệu lực.

Về nguyên tắc, khi có thay đổi liên quan đến thành phần có thể ảnh hưởng tới mức độ an toàn của sản phẩm, việc truyền thông minh bạch không chỉ góp phần giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe người tiêu dùng mà còn là cách để doanh nghiệp bảo vệ uy tín và củng cố niềm tin thị trường.

Thế nhưng, điều đáng nói là cho đến thời điểm này, gần như chưa có nhãn hàng nào chủ động phát đi thông báo chính thức hay đưa ra khuyến cáo rõ ràng tới khách hàng về vấn đề này.

Sự im lặng ấy khiến dư luận đặt câu hỏi về trách nhiệm giải trình và cam kết minh bạch của các thương hiệu đối với người tiêu dùng.

Việc thu hồi gần 300 sản phẩm mỹ phẩm lần này không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật theo quy định pháp lý, mà còn là phép thử về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và làm đẹp – nơi sản phẩm được sử dụng trực tiếp, lâu dài trên cơ thể – yếu tố minh bạch và chủ động thông tin càng trở nên quan trọng.

Đặc biệt, khi thị trường mỹ phẩm ngày càng cạnh tranh, uy tín thương hiệu không chỉ được xây dựng bằng chiến lược marketing mà còn bằng cam kết đặt an toàn sức khỏe người tiêu dùng lên hàng đầu.