Thông tư số 54/2026: Hành lang pháp lý mới cho mô hình đào tạo linh hoạt

Thông tư cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học (đã được sửa đổi, bổ sung), đồng thời thống nhất yêu cầu về mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, khối lượng học tập, cấu trúc chương trình, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Tòa nhà điều hành Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: VNU

Một trong những điểm mới đáng chú ý là chuẩn đầu ra của chương trình đại học phải bao gồm yêu cầu về năng lực số, nội dung trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và học tập suốt đời. Chuẩn đầu ra phải được cụ thể hóa thành các yêu cầu có thể quan sát, đánh giá và đo lường, làm căn cứ để thiết kế chương trình, đánh giá kết quả học tập và cấp văn bằng.

Đối với trình độ thạc sĩ, chuẩn đầu ra phải thể hiện năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, ứng dụng và phát triển tri thức; trong khi chương trình tiến sĩ phải hướng tới năng lực nghiên cứu độc lập, phát triển công nghệ hoặc giải pháp mới, có công bố khoa học hoặc sản phẩm ứng dụng, đồng thời có khả năng hướng dẫn nghiên cứu khoa học.

Thông tư cũng quy định khối lượng học tập tối thiểu đối với từng trình độ. Cụ thể, chương trình đào tạo đại học có tối thiểu 120 tín chỉ; chương trình đào tạo chuyên sâu đặc thù từ 150 tín chỉ trở lên; chương trình thạc sĩ từ 45 tín chỉ và chương trình tiến sĩ 90 tín chỉ.

Bên cạnh các khối kiến thức giáo dục đại cương, cơ sở ngành và chuyên ngành, chương trình đào tạo đại học phải bổ sung các nội dung về ngoại ngữ, năng lực số, trí tuệ nhân tạo cùng các kiến thức, kỹ năng cần thiết khác. Chương trình định hướng nghiên cứu phải tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, trong khi chương trình định hướng ứng dụng chú trọng thực hành, thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp.

Thông tư cũng mở rộng cơ sở pháp lý để các trường đại học phát triển các mô hình đào tạo linh hoạt như chương trình liên ngành, xuyên ngành, song ngành, ngành chính - ngành phụ, chương trình tích hợp, kỹ sư tài năng, cử nhân tài năng và các chương trình có định hướng đặc thù khác.

Thông tư quy định các trường được tự chủ xây dựng chương trình đào tạo nhưng phải bảo đảm chất lượng và chịu trách nhiệm giải trình. Đồng thời, giảng viên cơ hữu giữ vai trò nòng cốt, trong đó giảng viên có trình độ tiến sĩ phải đảm nhiệm tối thiểu 50% khối lượng giảng dạy ở bậc đại học, 75% ở chương trình chuyên sâu bậc 7 và thạc sĩ; chương trình tiến sĩ phải do đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, thường xuyên nghiên cứu và công bố khoa học đảm nhiệm.

Bình Nguyên