Quảng Ninh đầu tư cho giáo dục để tạo nền tảng phát triển bền vững

Trong hành trình hướng tới phát triển nhanh và bền vững, Quảng Ninh xác định giáo dục và đào tạo giữ vai trò nền tảng, là chìa khóa để xây dựng đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.

Từ nhận thức đó, tỉnh đã chủ động cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển giáo dục, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị, bằng việc ban hành Chương trình hành động số 03-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Với quan điểm lấy đầu tư cho giáo dục làm đầu tư chiến lược cho tương lai, Quảng Ninh đã và đang triển khai nhiều quyết sách quan trọng, tạo nền tảng nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy năng lực cạnh tranh của địa phương.

Trong bối cảnh nguồn lực phải được phân bổ cho nhiều nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, Quảng Ninh vẫn xác định giáo dục là lĩnh vực ưu tiên, dành sự đầu tư tương xứng để tạo nền tảng phát triển lâu dài. Tỉnh từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách giáo dục mang tính đồng bộ, toàn diện, với mức hỗ trợ phù hợp, phạm vi thụ hưởng rộng và hướng tới nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Quảng Ninh là các chính sách giáo dục được thiết kế theo một chuỗi liên kết xuyên suốt quá trình học tập và phát triển của người học. Từ trẻ em lứa tuổi mầm non đến học sinh phổ thông; từ khu vực đô thị, đồng bằng đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo; từ giáo dục đại trà đến giáo dục mũi nhọn; từ người học, đội ngũ nhà giáo đến các cơ sở giáo dục ngoài công lập, đều có những cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Mỗi chính sách được ban hành không chỉ nhằm tháo gỡ những khó khăn trước mắt mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn trong nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, qua đó xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

10 chính sách giáo dục tiêu biểu, đặc thù

Trên nền tảng đó, Quảng Ninh đã triển khai 10 chính sách giáo dục tiêu biểu, đặc thù của địa phương, được tổ chức thành bốn nhóm chính sách trọng tâm, tạo nên hệ thống trụ cột trong chiến lược phát triển giáo dục của tỉnh.

Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, 10 chính sách tiêu biểu có tổng kinh phí thực hiện tạm tính gần 800 tỷ đồng mỗi năm học, quy mô hỗ trợ trên 539.000 lượt người học và nhà giáo. Hệ thống chính sách được xây dựng theo hướng giảm chi phí học tập cho gia đình, ưu tiên vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và tạo động lực phát triển giáo dục mũi nhọn.

Trong số các chính sách, chính sách có kinh phí lớn nhất là hỗ trợ sữa uống miễn phí tại trường cho toàn bộ trẻ em mầm non và học sinh tiểu học tại cả cơ sở công lập và tư thục.

Theo đó, trẻ từ đủ 6 tháng tuổi tại các nhóm nhà trẻ được uống 110 ml sữa mỗi ngày; trẻ mẫu giáo và học sinh tiểu học được uống 180 ml sữa mỗi ngày. Thời gian hỗ trợ được tính theo số ngày học thực tế, tối đa 175 ngày trong một năm học.

Riêng năm 2026, dự kiến có 197.277 lượt trẻ em, học sinh được thụ hưởng, gồm hơn 18.200 trẻ nhà trẻ, gần 58.800 trẻ mẫu giáo và trên 120.300 học sinh tiểu học. Tổng kinh phí thực hiện chính sách này trên 290,1 tỷ đồng.

Quảng Ninh đánh giá, việc đầu tư dinh dưỡng học đường không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho gia đình mà còn góp phần cải thiện sức khỏe, thể chất và tầm vóc trẻ em, tạo nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.

Một chính sách đáng chú ý khác là cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên ngay từ năm học 2026-2027.

Sách được mua sắm, trang bị tại các cơ sở giáo dục để học sinh mượn và sử dụng trong năm học. Khoảng 290.000 học sinh, học viên dự kiến được hưởng lợi, với tổng kinh phí khoảng 147 tỷ đồng.

Tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan bảo đảm sách giáo khoa đến với học sinh và giáo viên trước ngày 15/8/2026, không để việc cung ứng sách ảnh hưởng tới công tác chuẩn bị năm học mới.

Ưu tiên vùng khó khăn, bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng

Đối với trẻ em mầm non và học sinh tiểu học tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, xã đảo và các nhóm yếu thế, Quảng Ninh dành khoảng 188,1 tỷ đồng mỗi năm học để hỗ trợ tiền ăn trưa và chi phí tổ chức bữa ăn.

Trẻ mầm non thuộc diện thụ hưởng được hỗ trợ 360.000 đồng mỗi tháng. Dự kiến khoảng 18.600 trẻ được nhận hỗ trợ, với kinh phí khoảng 74 tỷ đồng. Ngoài ra, 44 cơ sở giáo dục mầm non được hỗ trợ gần 24,7 tỷ đồng để chi trả nhân viên nấu ăn, tiền điện, nước và các chi phí liên quan.

Học sinh tiểu học thuộc nhóm đối tượng tương tự được hỗ trợ 400.000 đồng mỗi tháng. Khoảng 18.300 học sinh được thụ hưởng, với kinh phí gần 65,8 tỷ đồng. Tỉnh cũng dành khoảng 23,6 tỷ đồng cho 72 cơ sở giáo dục để tổ chức nấu ăn, quản lý học sinh và thanh toán điện, nước.

Theo UBND tỉnh, việc hỗ trợ đồng thời tiền ăn và điều kiện tổ chức bữa ăn giúp các trường duy trì việc dạy học hai buổi mỗi ngày, nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và thu hẹp chênh lệch về điều kiện giáo dục giữa các vùng.

Tại 24 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và xã đảo, các cơ sở giáo dục mầm non công lập còn được hỗ trợ tổ chức chăm sóc trẻ trong thời gian hè. Kinh phí thực hiện khoảng 33,1 tỷ đồng mỗi năm học, thời gian hỗ trợ không quá hai tháng mỗi năm.

Dành 92 tỷ đồng hỗ trợ học sinh ở xa trường

Đối với học sinh, học viên có nhà xa trường hoặc phải đi qua khu vực giao thông khó khăn, Quảng Ninh áp dụng hai hình thức hỗ trợ là tổ chức ăn, ở tập trung hoặc đưa đón hằng ngày.

Học sinh tiểu học có nhà cách trường từ 4 km, học sinh THCS từ 7 km và học sinh THPT từ 10 km trở lên có thể thuộc diện xem xét hỗ trợ. Trường hợp phải đi qua sông, suối, đèo dốc hoặc địa hình cách trở cũng được tính đến.

Người học ăn, ở tập trung được hỗ trợ 936.000 đồng mỗi tháng. Dự kiến có khoảng 7.100 học sinh, học viên được thụ hưởng, với kinh phí khoảng 60,1 tỷ đồng. Các cơ sở giáo dục tổ chức nấu ăn, quản lý học sinh và bố trí điện, nước được hỗ trợ thêm khoảng 24,1 tỷ đồng.

Tại nơi không đủ điều kiện bố trí ăn, ở tập trung, mức hỗ trợ đưa đón tối đa từ 510.000 đến 730.000 đồng mỗi tháng, tùy cấp học. Giáo viên, nhân viên trực tiếp tham gia đưa đón được hỗ trợ 2,34 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi nhóm 15 học sinh.

Tổng kinh phí của nhóm chính sách ăn, ở và đưa đón học sinh vào khoảng 92 tỷ đồng mỗi năm học. Quảng Ninh kỳ vọng chính sách sẽ hạn chế tình trạng nghỉ học, bỏ học do khoảng cách địa lý, đồng thời giúp các trường tại vùng khó khăn duy trì sĩ số ổn định.

Tạo động lực phát triển giáo dục mũi nhọn

Không chỉ chú trọng bảo đảm cơ hội học tập, Quảng Ninh còn dành nguồn lực lớn để phát triển giáo dục mũi nhọn, khuyến khích học sinh phát huy năng lực và vươn tới các sân chơi lớn.

Tỉnh tiếp tục duy trì mức thưởng cao cho học sinh đoạt giải tại các kỳ thi học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, Olympic khu vực và quốc tế.

Học sinh đoạt giải cấp tỉnh được thưởng từ 1-3,5 triệu đồng; cấp quốc gia từ 20-70 triệu đồng; cấp khu vực từ 100-500 triệu đồng và cấp quốc tế từ 200-700 triệu đồng. Giáo viên trực tiếp bồi dưỡng được thưởng bằng 50% mức thưởng của học sinh.

Đặc biệt, học sinh là người dân tộc thiểu số thường trú tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi hoặc xã đảo được nhận mức thưởng bằng 1,5 lần mức chung. Như vậy, học sinh thuộc nhóm này nếu đoạt giải cao nhất tại một kỳ thi quốc tế có thể được thưởng tới 1,05 tỷ đồng.

Mỗi năm học, khoảng 4.500 lượt học sinh, giáo viên dự kiến được thụ hưởng chính sách, tổng kinh phí khoảng 13,6 tỷ đồng.

Tỉnh cũng dành khoảng 6,5 tỷ đồng mỗi năm học để bồi dưỡng 11 đội tuyển học sinh giỏi; hỗ trợ thù lao giáo viên thỉnh giảng, giáo viên của tỉnh tham gia tập huấn, tiền ăn, đi lại và sinh hoạt cho học sinh.

Tại Trường THPT Chuyên Hạ Long, học sinh có kết quả tuyển sinh xuất sắc vào 11 lớp chuyên được thưởng 10 triệu đồng. Khoảng 50% học sinh của trường được cấp học bổng từ 570.000 đồng đến 3,8 triệu đồng mỗi tháng. Học sinh ở cách trường từ 15 km trở lên được hỗ trợ tiền ăn và bố trí chỗ ở miễn phí tại ký túc xá.

Ngoài ra, tỉnh tiếp tục hỗ trợ học phí cho học sinh THPT thuộc nhóm yếu thế học tại trường tư thục; đóng 100% bảo hiểm bắt buộc cho hơn 1.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên mầm non dân lập, tư thục; duy trì trợ giúp đối với trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng đến khi hoàn thành văn bằng đại học thứ nhất, nhưng không quá 22 tuổi.

Trong năm học 2026-2027, Quảng Ninh dự kiến thí điểm mô hình đưa đón học sinh tại một số địa bàn đặc thù và nghiên cứu lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các cơ sở giáo dục công lập đủ điều kiện.

Theo UBND tỉnh, các chính sách được thiết kế không chỉ để hỗ trợ trực tiếp người học mà còn bổ sung kinh phí cho các trường tổ chức bữa ăn, chăm sóc, quản lý, đưa đón và duy trì hoạt động. Qua đó, địa phương hướng tới bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, ổn định hệ thống trường lớp sau sắp xếp và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn phát triển mới.

Với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, Quảng Ninh đang cho thấy tầm nhìn dài hạn trong đầu tư cho giáo dục, coi đây không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn là chiến lược phát triển nguồn lực cho tương lai.

Những chính sách được triển khai đồng bộ, bao phủ nhiều nhóm đối tượng đang tạo nền tảng quan trọng để mỗi người dân có thêm cơ hội học tập, phát triển năng lực, đồng thời góp phần xây dựng một nền giáo dục chất lượng, công bằng và hiện đại, phục vụ mục tiêu đưa Quảng Ninh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Tống Thoan