Thông tin thiên tai và câu chuyện giữ hình ảnh du lịch

Các góc nhìn này xuất phát từ những mối quan tâm chính đáng.

Ở góc nhìn thứ nhất, nhiều bạn đọc cho rằng truyền thông về thiên tai đôi khi dễ tạo ra cảm giác toàn bộ địa phương đều đang trong tình trạng nguy hiểm, trong khi thực tế mức độ ảnh hưởng giữa các khu vực có thể rất khác nhau. Chỉ một vài hình ảnh ngập lụt hoặc những dòng trạng thái mang tính khái quát cũng có thể khiến người xem ở xa hình dung rằng mọi hoạt động du lịch đều ngưng trệ.

Thác Bản Giốc sau những ngày mưa lớn, nước dâng cao và đổi màu do ảnh hưởng của lượng nước từ thượng nguồn.

Tâm lý thận trọng, lo ngại khiến không ít du khách lựa chọn hủy hoặc hoãn kế hoạch đã chuẩn bị từ trước. Điều này kéo theo tác động dây chuyền tới doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, nhà hàng, dịch vụ vận chuyển hay người dân làm du lịch cộng đồng. Với những địa phương mà du lịch đang trở thành nguồn thu quan trọng, việc lượng khách giảm mạnh trong thời gian ngắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của nhiều hộ dân.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, một bộ phận bạn đọc cũng cho rằng sẽ không công bằng nếu quy trách nhiệm cho truyền thông hay những người làm dịch vụ đang cập nhật tình hình thực tế. Bởi thiên tai vốn là yếu tố không thể dự báo tuyệt đối. Một tuyến đường hôm nay còn thông suốt nhưng chỉ sau một trận mưa lớn có thể xuất hiện sạt lở. Một điểm tham quan buổi sáng vẫn hoạt động bình thường nhưng đến chiều có thể tạm dừng để bảo đảm an toàn. Không ai có thể chắc chắn hoàn toàn về diễn biến của thời tiết.

Chị Thùy Dương, du khách Hà Nội, chia sẻ: Thiên tai xảy ra vào ngày 26/6/2026 và tôi có chuyến đi Cao Bằng vào những ngày sau đó. Sau khi theo dõi thông tin về sạt lở, mưa lũ trên các phương tiện truyền thông, tôi đã quyết định hủy chuyến dù khu vực dự định đến vẫn được thông tin là an toàn. Tuy nhiên, điều khiến tôi lo lắng không chỉ là điểm đến mà còn là cả quãng đường di chuyển và toàn bộ hành trình, bởi không ai có thể biết trước được nguy cơ sạt lở hay ngập úng sẽ xảy ra lúc nào. Với tôi, việc cập nhật và cảnh báo là cần thiết để du khách cân nhắc kỹ trước khi đi.

Đó cũng là lý do nhiều ý kiến cho rằng việc cảnh báo không phải để “đuổi khách” mà để du khách có đủ thông tin trước khi đưa ra quyết định. Đối với một chuyến đi, điều du khách cần không chỉ là biết điểm đến có đẹp hay không, mà còn cần biết giao thông thế nào, thời tiết ra sao, có rủi ro phát sinh hay không.

Thực tế, ngay cả khi đến nơi an toàn, mưa kéo dài cũng có thể khiến trải nghiệm không như mong đợi: không thể tham quan, chụp ảnh, tham gia hoạt động ngoài trời hoặc phải thay đổi lịch trình. Vì vậy, việc đơn vị lữ hành, người làm du lịch hay cơ quan truyền thông cập nhật đầy đủ tình hình thời tiết và ảnh hưởng thực tế cũng là cách thể hiện trách nhiệm với du khách.

Vấn đề nằm ở cách cảnh báo

Thông tin về thiên tai cần nhanh nhưng cũng cần chính xác; cần phản ánh đúng mức độ ảnh hưởng thay vì khái quát hóa. Thay vì những thông điệp dễ tạo cảm giác “đóng cửa toàn bộ”, người dân và du khách mong muốn có thêm những thông tin cụ thể hơn: khu vực nào bị ảnh hưởng, tuyến đường nào đang hạn chế lưu thông, điểm tham quan nào vẫn mở cửa, khu vực nào cần tránh và dự kiến thời gian khắc phục ra sao. Đồng thời, các đơn vị du lịch cũng cần chủ động cập nhật tình hình đến khách hàng, minh bạch về điều kiện thực tế thay vì chỉ quảng bá theo hướng tích cực.

Du khách cần theo dõi thông tin thời tiết, lựa chọn điểm đến an toàn và điều chỉnh lịch trình phù hợp trong thời điểm mưa lũ.

Bên cạnh đó, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội cũng cần trách nhiệm hơn trong việc đăng tải thông tin. Việc sử dụng hình ảnh cũ, video sai thời điểm, địa điểm hoặc nội dung chưa được kiểm chứng để thu hút tương tác có thể khiến công chúng hiểu sai về tình hình thực tế, gây hoang mang và ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến. Tại tỉnh, cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, yêu cầu các tổ chức, cá nhân, KOL và nhà sáng tạo nội dung kiểm chứng nguồn tin, không đưa thông tin sai lệch về tình hình mưa lũ hoặc du lịch địa phương; các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.

Ở góc độ người tiếp nhận thông tin, mỗi du khách cũng cần chọn lọc nguồn tin, tránh chỉ dựa vào một vài hình ảnh hoặc bài đăng lan truyền trên mạng xã hội để đánh giá toàn bộ tình hình. Những cập nhật từ cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và đơn vị tổ chức tour vẫn là cơ sở quan trọng để đưa ra quyết định.

Thiên tai là điều không ai mong muốn và cũng không thể kiểm soát hoàn toàn. Nhưng cách chúng ta truyền tải thông tin về thiên tai hoàn toàn có thể được điều chỉnh để vừa bảo đảm an toàn, vừa hạn chế những tác động không cần thiết tới đời sống và hoạt động du lịch. Du khách cần được cảnh báo nhưng là cảnh báo có trách nhiệm. Du lịch cần được bảo vệ nhưng không phải bằng việc né tránh thực tế. Chỉ khi thông tin đủ đúng, đủ cụ thể và đủ cập nhật, niềm tin mới được giữ lại; đồng thời góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, giữ gìn hình ảnh Cao Bằng là điểm đến an toàn, thân thiện, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển du lịch và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

P.V