Bắc Mỹ oằn mình dưới 'vòm nhiệt', Tây Phi chìm trong lũ lụt

Các em nhỏ chơi đùa bên đài phun nước để tránh nóng tại Toronto, Canada. Ảnh: THX/TTXVN

Tại Canada, hiện tượng "vòm nhiệt" tiếp tục bao trùm nhiều khu vực rộng lớn, khiến hàng triệu người phải sống trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao hơn nhiều so với mức trung bình theo mùa. Cơ quan Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada đã ban hành cảnh báo nắng nóng đối với nhiều khu vực thuộc các tỉnh bang Ontario, Quebec, khu vực Prairies và Các vùng lãnh thổ Tây Bắc.

Tỉnh bang Ontario là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi nền nhiệt cao kéo dài cả ngày lẫn đêm. Ở phía Đông Ontario, người dân được khuyến cáo hạn chế các hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng nóng gay gắt. Nhà chức trách kêu gọi người dân uống đủ nước, tránh vận động mạnh ngoài trời và đặc biệt quan tâm tới các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người có bệnh nền.

Bên cạnh nắng nóng, điều kiện thời tiết bất ổn cũng làm gia tăng nguy cơ dông mạnh và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác. Tại thủ đô Ottawa, mưa lớn và ngập lụt cục bộ đã buộc ban tổ chức phải hủy nhiều hoạt động trong lễ kỷ niệm Quốc khánh Canada, trong đó có màn trình diễn của đội máy bay biểu diễn Snowbirds.

Trong khi đó, khu vực Parkland thuộc tỉnh bang Manitoba hứng chịu mưa như trút nước gây lũ lụt nghiêm trọng. Thành phố Dauphin đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại địa phương để ứng phó với tình hình.

Ở Mỹ, khoảng 46 triệu người đang nằm trong vùng cảnh báo nắng nóng khi hiện tượng "vòm nhiệt" từ khu vực Trung Tây và miền Nam dịch chuyển về Bờ Đông.

Thị trưởng thành phố New York, ông Zohran Mamdani, cảnh báo đây có thể là đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất mà thành phố phải đối mặt trong hơn 1 thập niên. Chính quyền đã mở hàng trăm điểm tránh nóng tại các công trình công cộng, kéo dài thời gian hoạt động của các bể bơi, triển khai lực lượng tình nguyện hỗ trợ người dân và lắp đặt các trạm làm mát lưu động.

Thủ đô Washington được dự báo sẽ ghi nhận 3 ngày liên tiếp có nhiệt độ vượt 38 độ C, với mức cao nhất có thể đạt 40 độ C vào ngày 3/7, đe dọa phá vỡ các kỷ lục nhiệt độ trong ngày.

Đợt nắng nóng diễn ra đúng thời điểm nước Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc (4/7) và đang đồng đăng cai World Cup 2026 cùng Canada và Mexico. Giới chức y tế cảnh báo thời tiết nắng nóng kết hợp với khói từ các màn bắn pháo hoa có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp. Trong khi đó, các trận đấu tại World Cup cũng chịu ảnh hưởng đáng kể khi nhiệt độ ngoài trời có nơi vượt 39 độ C. Ban tổ chức đã áp dụng quy định cho phép các đội có thời gian nghỉ giữa mỗi hiệp để cầu thủ bổ sung nước, nhằm giảm nguy cơ sốc nhiệt.

Trong khi Bắc Mỹ đang đối mặt với đợt nắng nóng kỷ lục cùng mưa lớn, lũ lụt, nhiều quốc gia tại Tây Phi cũng hứng chịu những trận mưa cực đoan gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Một xe ô tô bị nước lũ cuốn trôi tại Bingerville, gần Abidjan, Cote d'Ivoire. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Tây Phi, Chính phủ Côte d'Ivoire (Bờ Biển Ngà) ngày 1/7 cho biết các trận lũ lụt xảy ra trong mùa mưa năm nay đã khiến 59 người thiệt mạng, đồng thời gây thiệt hại nặng nề về nhà cửa và cơ sở hạ tầng trên khắp quốc gia Tây Phi này.

Bộ trưởng Nội vụ và An ninh Côte d'Ivoire, ông Vagondo Diomandé, cho biết tính đến thời điểm hiện tại, lũ lụt cũng đã làm hàng chục người bị thương, buộc nhiều gia đình phải sơ tán khỏi các khu vực bị ngập.

Theo giới chức, mưa lớn kéo dài trong nhiều tuần qua đã làm nước sông dâng cao, gây ngập lụt tại nhiều địa phương, đặc biệt là ở thủ đô kinh tế Abidjan và các khu vực lân cận. Nhiều tuyến đường bị chia cắt, nhà cửa bị hư hại, trong khi hoạt động giao thông và sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Chính phủ Côte d'Ivoire đã triển khai lực lượng cứu hộ, hỗ trợ sơ tán người dân khỏi các khu vực nguy hiểm và cung cấp nhu yếu phẩm cho những hộ bị ảnh hưởng. Đồng thời, chính quyền cũng kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác do mùa mưa vẫn đang tiếp diễn và nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất còn ở mức cao.

Trong khi đó, lực lượng cứu hỏa quốc gia Ghana cùng ngày cho biết ít nhất 12 người đã thiệt mạng sau những trận mưa lớn gây ngập lụt trên diện rộng tại nhiều khu vực của nước này trong vài ngày qua, trong đó có thủ đô Accra. Lực lượng cứu hộ đang tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân và hỗ trợ sơ tán người dân khỏi những khu vực nguy hiểm.

Giới chức cho biết tình trạng đô thị hóa nhanh, hệ thống thoát nước còn hạn chế cùng tác động của biến đổi khí hậu khiến ngập lụt xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn tại nhiều khu vực của hai quốc gia Tây Phi trên.

Phương Oanh - Mạnh Hùng (TTXVN)