Hàng hải kích hoạt báo động toàn hệ thống khi rủi ro thiên tai đạt cấp 4 - 5

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam vừa ban hành Phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 nhằm chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong bối cảnh thời tiết được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp.

Trong các phương án ứng phó thời tiết cực đoan như lũ lụt, bão, siêu bão... phương châm "4 tại chỗ" luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động (Ảnh minh họa).

Phương án lấy phương châm "4 tại chỗ" làm nguyên tắc xuyên suốt, yêu cầu các đơn vị phân công nhiệm vụ cụ thể, chủ động ứng phó và bảo đảm khôi phục hoạt động nhanh sau thiên tai.

Các công trình được ưu tiên bảo vệ gồm cảng biển quốc gia, khu neo đậu tránh trú bão, các tuyến luồng hàng hải, luồng đường thủy nội địa trọng yếu, đê biển, kè chống sạt lở, hệ thống đèn biển, phao báo hiệu, cảng, bến và các trạm điều tiết giao thông đường thủy. Trước mùa mưa bão, các đơn vị phải rà soát, đánh giá an toàn công trình, khẩn trương sửa chữa các hạng mục xuống cấp và triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn giao thông.

Phương án cũng đặt nhiệm vụ bảo vệ tính mạng người dân lên hàng đầu. Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người khuyết tật là các nhóm được ưu tiên sơ tán. Doanh nghiệp vận tải, chủ tàu và thuyền trưởng phải chủ động xây dựng phương án đưa tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn trước khi thiên tai xảy ra.

Đáng chú ý, phương án phân loại rủi ro thiên tai từ cấp 1 đến cấp 5, kèm các kịch bản ứng phó tương ứng đối với sương mù, áp thấp nhiệt đới, bão, siêu bão, mưa lớn và lũ lụt.

Đối với bão và áp thấp nhiệt đới, các Cảng vụ phải hoàn tất thống kê tàu thuyền, bố trí vị trí neo đậu và duy trì liên lạc 24/24h từ 60 giờ trước khi bão dự kiến đổ bộ. Trước 24 giờ, công tác kiểm tra, đôn đốc doanh nghiệp cảng, cơ sở đóng mới, sửa chữa, phá dỡ tàu biển và các công trình thi công phải hoàn tất.

Khi rủi ro thiên tai đạt cấp 4 - 5, tương ứng với bão rất mạnh hoặc siêu bão, Cục sẽ kích hoạt trạng thái báo động toàn hệ thống, thành lập Ban Chỉ huy tiền phương để trực tiếp chỉ đạo ứng phó theo phương châm "3 sẵn sàng": sẵn sàng phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó và sẵn sàng khắc phục hậu quả.

Các địa phương cũng phải chuẩn bị phương án sơ tán người và phương tiện; trường hợp tàu thuyền không thể di chuyển, thuyền trưởng phải triển khai các biện pháp giảm thiểu thiệt hại theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Trong công tác tìm kiếm cứu nạn, phương án yêu cầu huy động tối đa lực lượng, phương tiện hiện có. Hệ thống Đài Thông tin duyên hải Việt Nam sẽ phát thông tin cấp cứu và kêu gọi các tàu hoạt động gần khu vực xảy ra sự cố tham gia hỗ trợ.

Đồng thời, phương án quy định rõ quy trình xử lý các vụ tai nạn đường thủy đặc biệt nghiêm trọng, nhất là tại khu vực giáp ranh nhiều địa phương, từ tiếp nhận thông tin, tổ chức cứu nạn đến bảo đảm an toàn giao thông và khắc phục hậu quả.

Để sẵn sàng ứng phó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đã xây dựng phương án dự trữ vật tư, thiết bị thiết yếu như phao cứu sinh, nhà bạt, thiết bị liên lạc vệ tinh, máy phát điện dự phòng, tàu tìm kiếm cứu nạn, tàu lai dắt... Đồng thời, các đơn vị sẽ thường xuyên tổ chức huấn luyện, diễn tập nhằm nâng cao năng lực ứng phó của lực lượng tại chỗ.

Hồ An