Thời tiết cực đoan làm nóng tranh luận về biến đổi khí hậu tại Pháp

Người dân tránh nóng tại đài phun nước ở Paris, Pháp. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, tại nhiều thành phố như Paris, Lyon hay Dijon, nhiệt độ liên tục vượt ngưỡng 35°C trong nhiều ngày liên tiếp. Các chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp khẩn cấp như mở điểm tránh nóng, lắp hệ thống phun sương công cộng, hỗ trợ người cao tuổi và khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời vào giờ cao điểm nắng nóng.

Dữ liệu khí tượng cho thấy nhiệt độ trung bình tại Pháp đã tăng đáng kể trong vài thập niên gần đây. Nếu giai đoạn 1976–2005, nhiệt độ trung bình của nước này ở mức khoảng 12,4°C thì trong giai đoạn 2015–2024, con số này đã tăng lên khoảng 13,7°C. Các dự báo cho thấy nhiệt độ trung bình có thể đạt khoảng 14,3°C vào năm 2050.

Ở lĩnh vực giao thông, nắng nóng cũng đang gây áp lực lớn lên hệ thống đường sắt. Trong tuần này, Công ty Đường sắt quốc gia Pháp (SNCF) buộc phải cắt giảm khoảng 10% số chuyến tàu, đặc biệt tại vùng Île-de-France quanh Paris, để đảm bảo an toàn vận hành.

Theo SNCF, trong những ngày nắng nóng gay gắt, nhiệt độ bên trong thanh ray có thể vượt quá 60°C. Khi kim loại giãn nở quá mức, đường ray có nguy cơ bị biến dạng, làm tăng rủi ro trật bánh. Bên cạnh đó, hệ thống dây điện trên cao cung cấp điện cho tàu cũng bị chùng xuống do nhiệt độ cao và có thể bị hư hỏng khi tàu chạy qua.

Trước tình hình này, SNCF đang từng bước thay thế các dây điện truyền thống bằng hệ thống catenary cứng trên những tuyến có mật độ giao thông cao. Tuy nhiên, chi phí đầu tư rất lớn khiến giải pháp này khó được triển khai trên quy mô toàn quốc trong ngắn hạn.

Các chuyên gia dự báo tần suất và cường độ các đợt nắng nóng tại Pháp sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai, phản ánh tác động ngày càng rõ rệt của hiện tượng nóng lên toàn cầu tại châu Âu. Tuy nhiên, bên cạnh sự đồng thuận về thực tế biến đổi khí hậu, tranh luận tại Pháp tập trung vào cách thức ứng phó. Một số ý kiến cho rằng chính quyền đang ngày càng mở rộng các biện pháp phòng ngừa theo nguyên tắc thận trọng, trong khi nhiều chuyên gia y tế và khí hậu nhấn mạnh nắng nóng hiện nay đã trở thành nguy cơ đe dọa sức khỏe cộng đồng, từng gây ra hàng chục nghìn ca tử vong trong 2 thập niên qua.

Một chủ đề khác cũng gây nhiều tranh cãi là chiến lược thích ứng với nhiệt độ ngày càng cao. Trong khi một bộ phận dư luận cho rằng Pháp cần đầu tư mạnh hơn vào các giải pháp làm mát như điều hòa không khí trong trường học, bệnh viện và các công trình công cộng, nhiều tổ chức môi trường lại nhấn mạnh tới các giải pháp dài hạn như cải tạo đô thị, tăng diện tích cây xanh, nâng cao hiệu quả năng lượng của các tòa nhà và giảm phát thải khí nhà kính.

Vấn đề năng lượng cũng trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận. Một số nhà bình luận cho rằng điện hạt nhân – nguồn điện chiếm tỷ trọng lớn trong hệ thống năng lượng Pháp – cần tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi xanh. Theo họ, điện hạt nhân có lượng phát thải carbon thấp và có thể góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Trong khi đó, các tổ chức môi trường nhấn mạnh rằng việc phát triển năng lượng tái tạo như điện gió và điện Mặt Trời cần được đẩy nhanh song song với các nỗ lực tiết kiệm năng lượng.

Pháp cũng đẩy mạnh các chiến lược thích ứng dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng. Ngành thủy điện đang chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi Quốc hội thông qua dự luật cải cách hôm 17/6. Dự luật nhằm tháo gỡ những vướng mắc pháp lý kéo dài giữa Pháp và Liên minh châu Âu (EU) liên quan đến hoạt động khai thác các đập thủy điện. Các doanh nghiệp trong ngành nhận định đây là bước ngoặt lịch sử có thể mở đường cho một làn sóng đầu tư lớn chưa từng có trong nhiều năm qua.

Hiện nay, thủy điện là nguồn sản xuất điện lớn thứ hai của Pháp, sau điện hạt nhân, và là nguồn năng lượng tái tạo lớn nhất của nước này, vượt xa điện gió và điện Mặt trời. Ngoài vai trò sản xuất điện, thủy điện còn là công cụ lưu trữ năng lượng quy mô lớn hiệu quả nhất hiện nay thông qua các nhà máy thủy điện tích năng (STEP), vốn được xem là yếu tố then chốt để cân bằng hệ thống điện khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo việc thông qua luật mới mới chỉ là bước khởi đầu, trong khi Pháp vẫn phải đối mặt với thách thức về thủ tục hành chính, vốn đầu tư và thiếu hụt nhân lực kỹ thuật.

Đào Dũng (TTXVN )