Thiếu quân trầm trọng, Ukraine tung mức lương 'khủng' để hút lính ngoại

Binh sĩ Ukraine bắn pháo phản lực về phía các vị trí của Nga. Ảnh: Getty.

Ukraine đang đưa ra mức lương cao hơn cùng các hợp đồng phục vụ dài hạn dành cho binh sĩ nước ngoài nhằm bổ sung lực lượng bộ binh và xung kích ở những khu vực nguy hiểm nhất trên tiền tuyến. Theo nhiều quân nhân, đây có thể là giải pháp giúp Kiev xử lý một trong những bài toán nan giải nhất hiện nay: thiếu nhân lực chiến đấu.

Tuy nhiên, các binh sĩ nước ngoài cho rằng sự thành công của kế hoạch này sẽ phụ thuộc vào việc Ukraine có thể thuyết phục các tân binh ở lại lâu hơn hay không, thay vì rời đi ngay sau khi hoàn thành thời hạn tối thiểu 6 tháng.

"Nhiều người sẽ đến vì tiền, đó là điều hiển nhiên", ông Ryan O'Leary, chỉ huy đại đội của đơn vị tình nguyện Chosen tại Ukraine, nhận định. Tuy nhiên, ông cho rằng điều này sẽ không tự động giải quyết cuộc khủng hoảng nhân lực của Kiev, bởi Ukraine vẫn phải đối mặt với tình trạng "cửa xoay", khi nhiều binh sĩ nước ngoài rời đi sau những hợp đồng ngắn hạn.

Tháng trước, Ukraine công bố chương trình cải tổ lớn về chế độ đãi ngộ đối với quân nhân, với kế hoạch tăng lương, mở rộng các khoản thưởng chiến đấu và áp dụng các hợp đồng có thời hạn từ 6 - 14 tháng.

Theo chính sách mới, bộ binh và lực lượng xung kích có thể nhận mức lương trung bình khoảng 300.000 hryvnia/tháng (gần 7.000 USD), thậm chí lên tới 460.000 hryvnia/tháng (hơn 10.000 USD), tùy thuộc vào số ngày trực tiếp tham chiến ở tiền tuyến.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov gọi đây là "mức lương cao nhất thế giới dành cho bộ binh", đồng thời nhấn mạnh đây cũng là "công việc khó khăn và nguy hiểm nhất hiện nay". Ông cho biết mục tiêu của Kiev là để người nước ngoài đảm nhiệm từ 30-50% các vị trí này.

Đây cũng là những vị trí có tỷ lệ thương vong cao nhất. Tiền tuyến thường được mô tả là "vùng chết", nơi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái khiến việc sống sót, thậm chí chỉ tiếp cận chiến hào, cũng trở nên vô cùng khó khăn. Trong bối cảnh đó, tiền lương được xem là một động lực đáng kể.

"Hiện nay chúng tôi chứng kiến số lượng lớn người nước ngoài đến Ukraine chiến đấu vì mức thu nhập hiện tại đã đủ sức hấp dẫn. Nếu tiếp tục tăng lương, sẽ còn có nhiều người hơn nữa tham gia và giúp củng cố tiền tuyến", ông Fedorov nói hồi tháng trước.

Ông O'Leary cho rằng mức lương cao hơn cùng các hợp đồng dài hạn chỉ thực sự phát huy hiệu quả nếu khiến các binh sĩ nước ngoài sẵn sàng phục vụ ít nhất một năm. Theo ông, trong nhiều năm qua, không ít người coi 6 tháng là điểm kết thúc, khiến Ukraine thu được rất ít giá trị sau khi đã bỏ nhiều thời gian và chi phí để huấn luyện cũng như trang bị cho họ.

Ông cho biết, sau khi hoàn thành khóa huấn luyện cơ bản và được điều về đơn vị chiến đấu, nhiều người chỉ còn vài tuần phục vụ trên tiền tuyến trước khi hợp đồng sáu tháng kết thúc. Vì vậy, các lựa chọn hợp đồng dài hơn là rất cần thiết, nhưng chỉ có ý nghĩa nếu Kiev đủ sức thuyết phục họ ký kết.

Một binh sĩ Ukraine đang quan sát bầu trời để tìm kiếm máy bay không người lái. Ảnh: Reuters.

"Muốn có người thì phải trả tiền"

Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn vào tháng 2/2022, hàng nghìn tình nguyện viên nước ngoài đã tới Ukraine chiến đấu. Phần lớn trong số họ xuất phát từ lý tưởng hoặc động cơ chính trị, mong muốn bảo vệ một quốc gia bị nước láng giềng lớn hơn tấn công, chứ không phải vì tiền.

Tuy nhiên, khi cuộc xung đột kéo dài, tình hình đã thay đổi, theo một binh sĩ nước ngoài mang mật danh Kante.

Ông cho biết số lượng "những chiến binh nước ngoài giàu lý tưởng" ngày càng ít đi, bởi nhiều người đã hy sinh hoặc rời chiến trường, buộc Ukraine phải tìm nguồn thay thế. Hiện nay, ngày càng có nhiều người tham gia vì động cơ tài chính.

Theo ông, Ukraine không còn chỉ cạnh tranh để thu hút những người theo đuổi lý tưởng, mà còn phải cạnh tranh trên thị trường toàn cầu nhằm tuyển mộ các binh sĩ giàu kinh nghiệm.

"Nếu muốn có người thì phải trả tiền", ông nói.

Ông Kante, người từng phục vụ trong các đơn vị bộ binh và xung kích của Ukraine, cho rằng mức lương cần đủ sức cạnh tranh với những gì các cựu quân nhân giàu kinh nghiệm có thể kiếm được ở các cuộc xung đột khác, chẳng hạn như một cựu sĩ quan Nam Mỹ từng tham chiến chống phiến quân và đang cân nhắc ký hợp đồng chiến đấu tại Sudan.

Nhiều quân nhân Ukraine đánh giá tích cực về chính sách mới. Ông Yuriy, một sĩ quan thuộc đơn vị tác chiến điện tử, cho rằng việc tuyển thêm binh sĩ nước ngoài là "một trong những giải pháp tốt nhất" để giải quyết tình trạng thiếu quân.

Trong khi đó, trung sĩ Alex thuộc Lữ đoàn Hệ thống Không người lái số 412 "Nemesis" nhận định đây đơn giản là cách để "lấp đầy những khoảng trống".

Theo ông Alex, những người Ukraine đủ dũng cảm đã nhập ngũ từ giai đoạn đầu của cuộc chiến và hiện hoặc đã kiệt sức, hoặc bị thương. Những người mới được động viên hiện nay có xu hướng ít sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn.

Các binh sĩ Ukraine trong một cuộc tập trận năm ngoái. Ảnh: NurPhoto.

Tăng hiệu quả từ khoản đầu tư cho binh sĩ nước ngoài

Chiến dịch tuyển thêm binh sĩ nước ngoài diễn ra trong bối cảnh quân đội Ukraine phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân lực kéo dài hơn 4 năm kể từ khi xung đột bùng phát.

Lực lượng bộ binh và xung kích là những đơn vị chịu tổn thất nặng nề nhất trên chiến trường, trong khi Kiev gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì quân số tại các đơn vị tiền tuyến.

Các hợp đồng mới với mức đãi ngộ hấp dẫn hơn có thể giúp Ukraine vừa thu hút thêm binh sĩ nước ngoài, vừa giữ họ ở lại lâu hơn. Tuy nhiên, theo chính những người đang phục vụ, bài kiểm tra thực sự là liệu mức lương mới và các điều khoản rõ ràng hơn có đủ sức khiến họ ký hợp đồng dài hạn thay vì rời đi sau 6 tháng hay không.

Dù đang tích cực tuyển thêm người, nhiều binh sĩ nước ngoài cho rằng ưu tiên hàng đầu của Kiev vẫn nên là giữ chân lực lượng hiện có.

Ông O'Leary cho biết nhiều người ký hợp đồng 6 tháng rồi sau đó trở về quê hương, hoặc chuyển sang đơn vị khác, khiến Ukraine gần như không thu hồi được khoản đầu tư dành cho họ.

Ông mô tả tình trạng "cửa xoay" này là một bất lợi lớn đối với Ukraine và cho rằng Kiev cần chú trọng giữ chân binh sĩ song song với việc tuyển mộ.

Theo ông, nguyên nhân khiến nhiều binh sĩ nước ngoài rời đi sau 6 tháng không chỉ nằm ở tiền lương mà còn xuất phát từ việc họ bị hạn chế tiếp cận các hệ thống số của quân đội Ukraine cũng như hưởng ít quyền lợi hàng ngày hơn so với binh sĩ bản địa.

"Ukraine đã giải quyết được vấn đề thường trú và nhập quốc tịch, đó là một bước tiến. Bây giờ họ cần tạo ra một sân chơi bình đẳng hơn để người nước ngoài cảm thấy mình được đối xử như các binh sĩ Ukraine", ông nói.

Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết hiện chưa thể bình luận về những nỗ lực này.

Ông Charlie, cựu quân nhân Mỹ và hiện là ứng viên gia nhập Quân đoàn số 3 của Ukraine, đánh giá các hợp đồng mới và chế độ đãi ngộ mới là "những bước đi tích cực" nhằm khuyến khích binh sĩ nước ngoài ở lại lâu hơn.

"Tôi nghĩ họ đang làm đúng khi nhận ra rằng có rất nhiều người từ khắp nơi trên thế giới đến Ukraine để tăng cường sức mạnh cho quân đội. Họ đang tạo thêm động lực để mọi người không chỉ đến, mà còn ở lại, thay vì hoàn thành sáu tháng rồi rời đi", ông Charlie nói.

Theo ông, các hợp đồng dài hạn sẽ đặc biệt hấp dẫn với những người muốn tích lũy kinh nghiệm chiến đấu mà họ không thể tìm thấy ở bất kỳ chiến trường nào khác.

"Nếu nhìn vào thế giới hiện nay, thì đối với một người nước ngoài, Ukraine là nơi tốt nhất để có được kinh nghiệm chiến đấu đó", ông Charlie nhận định.

Theo BI

Huyền Chi