Thị trường nông sản: Giá đậu tương tăng tuần thứ hai liên tiếp

Nông dân thu hoạch đậu tương tại một trang trại ở Scribber, bang Nebraska, Mỹ. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giá đậu tương kỳ hạn trên Sàn Giao dịch nông sản Chicago của Mỹ (CBOT) giảm trong phiên giao dịch cuối tuần ngày 26/6, do chịu áp lực từ giá dầu thô đi xuống và đồng USD mạnh lên.

Tuy nhiên, mặt hàng này vẫn hướng tới tuần tăng thứ hai liên tiếp khi thời tiết nắng nóng tại Mỹ làm dấy lên lo ngại về triển vọng mùa vụ, trong khi thị trường theo dõi sát nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc.

Cuối phiên này, hợp đồng đậu tương giao dịch nhiều nhất trên CBOT giảm 0,61% xuống 11,50 USD/bushel. Giá lúa mì giảm 0,87% xuống 5,96 USD/bushel và hướng tới một tuần giảm giá. Giá ngô giảm nhẹ 0,11% xuống 4,42 USD/bushel. (1 bushel lúa mì/đậu tương = 27,2 kg; 1 bushel ngô = 25,4 kg)

Giá dầu thô giảm khoảng 2% trong phiên 26/6 và ghi nhận tuần giảm mạnh do lo ngại về nguồn cung hạ nhiệt khi ngày càng nhiều tàu chở dầu mắc kẹt rời khỏi eo biển Hormuz.

Đà giảm của thị trường năng lượng đã tạo áp lực lên giá đậu tương và ngô, hai loại nông sản được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất nhiên liệu sinh học.

Bên cạnh đó, đồng USD tăng giá cũng gây sức ép lên thị trường ngũ cốc và hạt có dầu bởi nó khiến nguồn cung của Mỹ trở nên kém cạnh tranh hơn đối với các khách hàng nước ngoài.

Ở chiều ngược lại, yếu tố thời tiết tiếp tục hỗ trợ giá nông sản. Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ dự báo nhiệt độ cuối tuần này có thể tiến sát ngưỡng 38 độ C, ảnh hưởng tới khu vực Trung Tây phía Bắc và kéo dài đến các bang vùng duyên hải phía Đông nước Mỹ như Carolina.

Nhiệt độ cao hơn bình thường được dự báo sẽ kéo dài từ vùng Đồng bằng Trung tâm tới bờ biển Đại Tây Dương ít nhất đến ngày 4/7, làm gia tăng lo ngại năng suất cây trồng có thể bị ảnh hưởng do nắng nóng kéo dài.

Các nhà giao dịch cũng đang theo dõi chặt chẽ khả năng Trung Quốc nối lại các đơn hàng mua đậu tương quy mô lớn từ Mỹ, yếu tố có thể tiếp tục hỗ trợ giá trong thời gian tới.

Trong một báo cáo mới công bố, BMI- công ty con thuộc Fitch Solutions, cho biết giá lúa mì đã nhận được sự hỗ trợ đáng kể trong năm 2026 do chất lượng vụ lúa mì vụ Đông tại Mỹ suy giảm.

Tuy nhiên, đà hỗ trợ này đang dần yếu đi khi triển vọng nguồn cung trong ngắn hạn được cải thiện nhờ tiến độ thu hoạch tại Mỹ tiếp tục được đẩy nhanh.

BMI nhận định giá lúa mì vẫn được nâng đỡ bởi cán cân cung - cầu toàn cầu ngày càng thắt chặt. Ngoài ra, các rủi ro thời tiết liên quan đến hiện tượng El Ninõ có thể tiếp tục tạo áp lực tăng đối với sản lượng và giá cả trong thời gian tới.

Trên thị trường quốc tế, công ty tư vấn Agro Consult của Brazil ngày 26/6 đã nâng dự báo sản lượng vụ ngô thứ hai niên vụ 2025-2026 của nước này thêm 3,4%. Tuy nhiên, mức dự báo mới vẫn thấp hơn sản lượng kỷ lục của niên vụ trước do điều kiện thời tiết bất lợi.

Trong khi đó, Ủy ban châu Âu (EC) đã hạ dự báo sản lượng lúa mì của Liên minh châu Âu (EU) trong niên vụ 2026-2027 xuống còn 126,3 triệu tấn, thấp hơn mức 126,9 triệu tấn được đưa ra một tháng trước đó.

Theo giới giao dịch, nhiều quỹ đầu tư hàng hóa trong phiên 26/6 đã mua ròng các hợp đồng tương lai ngô, đậu tương và lúa mì trên sàn CBOT, cho thấy nhà đầu tư vẫn duy trì sự quan tâm đối với nhóm nông sản chủ chốt này.

Thu hoạch lúa gạo ở xã An Nhơn, huyện Đạ Tẻh (tỉnh Lâm Đồng). (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)

Giá gạo châu Á

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng nhẹ trong tuần qua, khi thị trường lo ngại hiện tượng El Ninõ có thể ảnh hưởng đến sản xuất lúa gạo tại nhiều quốc gia.

Trong bối cảnh đó, các nghiên cứu mới cũng cho thấy nhu cầu tiêu thụ gạo trên toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, đặc biệt tại châu Phi, tạo thêm động lực cho thị trường.

Phiên cuối tuần ngày 26/6, giá gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức 410-415 USD/tấn, nhỉnh hơn so với mức 405-415 USD/tấn của tuần trước. Một thương nhân tại thành phố Hồ Chí Minh cho biết những lo ngại về tác động của hiện tượng thời tiết El Ninõ đối với sản lượng lúa gạo có thể khiến các nước nhập khẩu tăng cường dự trữ.

Theo thông tin được truyền thông nhà nước dẫn từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường , xuất khẩu gạo của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 ước đạt 5 triệu tấn, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ Việt Nam, thị trường gạo khu vực cũng đang chịu tác động từ các yếu tố thời tiết. Tại Thái Lan, giá gạo 5% tấm phiên 26/6 đã tăng lên 480-500 USD/tấn, so với mức 460-480 USD/tấn của tuần trước.

Giá tăng cao khiến nhu cầu từ thị trường châu Phi giảm khoảng 30%, khi nhiều khách hàng chuyển sang mua gạo của Ấn Độ với giá cạnh tranh hơn.

Một thương nhân tại Bangkok cho biết thị trường đang theo dõi sát triển vọng vụ mùa mới sẽ được thu hoạch vào khoảng tháng 7 và tháng 8 tới, trong bối cảnh xuất hiện những lo ngại về khả năng xảy ra hiện tượng siêu El Ninõ.

Tại Ấn Độ, trong cùng ngày, giá gạo đồ 5% tấm duy trì ở mức 337-342 USD/tấn, không thay đổi so với tuần trước nhờ nguồn cung dồi dào bù đắp cho sự cải thiện nhẹ của nhu cầu. Trong khi đó, giá gạo trắng 5% tấm được chào bán ở mức 343-349 USD/tấn.

Dù lượng mưa thấp làm dấy lên lo ngại về sản lượng năm nay, một nhà kinh doanh tại Kolkata cho rằng thị trường hiện chưa quá chú ý đến yếu tố này bởi lượng tồn kho dồn từ hai niên vụ trước vẫn ở mức khá lớn.

Trong dài hạn, triển vọng tiêu thụ gạo toàn cầu được đánh giá vẫn tích cực. Báo cáo “Triển vọng gạo quốc tế giai đoạn 2025-2035” của Chương trình Kinh tế Gạo Toàn cầu Arkansas, thuộc Đại học Arkansas (Mỹ) dự báo sản lượng gạo thế giới sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.

Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ được cho là vẫn vượt sản lượng trong suốt giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2035. Theo các tác giả của báo cáo, phần thiếu hụt này sẽ được bù đắp bằng lượng gạo tồn kho được đưa ra thị trường.

Điều đó đồng nghĩa với việc tồn kho gạo toàn cầu có thể tiếp tục giảm dần trong những năm tới.

Tuy vậy, nhóm nghiên cứu lưu ý các dự báo được xây dựng dựa trên những xu hướng ghi nhận đến tháng 1/2026. Kể từ đó, nhiều yếu tố mới đã xuất hiện, trong đó có xung đột tại Iran làm gia tăng chi phí năng lượng, phân bón và các đầu vào sản xuất khác.

Bên cạnh đó, nguy cơ El Ninõ cũng đang gây thêm bất ổn cho sản xuất nông nghiệp ở nhiều khu vực trên thế giới. Theo đánh giá của các chuyên gia, hiện tượng này có thể mang đến mưa lớn tại Nam Mỹ nhưng lại làm gia tăng nguy cơ hạn hán ở châu Á, đặc biệt là tại Ấn Độ.

Báo cáo cũng cho thấy châu Phi sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trên thị trường gạo thế giới. Dù châu Á vẫn tiếp tục tăng cả sản lượng và tiêu thụ, châu Phi được dự báo sẽ trở thành khu vực tiêu thụ gạo lớn thứ hai thế giới trong giai đoạn 2033-2035.

Sau cuộc khủng hoảng lương thực giai đoạn 2007-2008, nhiều quốc gia châu Phi đã thúc đẩy phát triển sản xuất trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, phần lớn lượng gạo nhập khẩu của châu lục này hiện vẫn đến từ các nước châu Á như Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam và Pakistan, những nhà cung cấp có lợi thế lớn về giá.

Theo các chuyên gia, nhu cầu tiêu thụ gạo tại châu Phi đang được thúc đẩy mạnh bởi quá trình đô thị hóa. Tuy nhiên, giá gạo nhập khẩu thấp, đặc biệt là từ Ấn Độ, cũng khiến việc đầu tư vào hạ tầng sản xuất lúa gạo tại nhiều nước trong khu vực gặp không ít thách thức.

Nông dân thu hoạch hạt càphê. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Giá càphê thế giới

Trên thị trường thế giới, giá càphê diễn biến trái chiều nhưng xu hướng chung vẫn khá tích cực.

Tại sàn London, giá càphê robusta tiếp tục tăng mạnh. Giá càphê robusta giao tháng 7/2026 tăng thêm 49 USD/tấn, tương đương 1,32%, lên 3.756 USD/tấn, mức cao nhất trong khoảng 4 tháng trở lại đây. Trong khi đó, hợp đồng giao tháng 9/2026 cũng tăng 57 USD/tấn, tương đương 1,58%, lên 3.662 USD/tấn.

Ngược lại, giá càphê arabica trên sàn New York quay đầu giảm sau khi vừa chạm mức cao nhất trong khoảng 6 tuần. Cụ thể, giá càphê giao tháng 7/2026 giảm 2,75 xu Mỹ/lb, xuống còn 288,8 xu/lb. Hợp đồng giao tháng 9/2026 giảm nhẹ 0,8 xu Mỹ/lb, còn 276,4 xu/lb. (1 lb = 0,4535 kg)

Nguyên nhân chủ yếu giúp giá càphê robusta tiếp tục đi lên là thời tiết bất lợi tại Brazil. Những đợt mưa kéo dài đã ảnh hưởng đến chất lượng hạt càphê, đồng thời làm chậm tiến độ thu hoạch tại quốc gia sản xuất càphê lớn nhất thế giới.

Hợp tác xã Cooxupé của Brazil cho biết, đến ngày 19/6, các thành viên mới thu hoạch được khoảng 20,1% sản lượng niên vụ 2026, thấp hơn đáng kể so với mức 24,3% của cùng kỳ năm trước.

Hiện sản lượng đã thu hoạch đạt khoảng 1,37 triệu bao trong tổng kế hoạch khoảng 6,8 triệu bao. Dù vậy, Cooxupé vẫn kỳ vọng lượng càphê xuất khẩu trong năm nay sẽ tăng hơn 11% so với năm ngoái.

Theo đánh giá của Ngân hàng Rabobank (Hà Lan), thị trường càphê hiện chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố trái chiều. Trong ngắn hạn, nguồn cung vẫn khá hạn chế khi tiến độ thu hoạch tại Brazil chậm hơn dự kiến, trong khi lượng tồn kho trên các sàn giao dịch quốc tế tiếp tục ở mức thấp. Đây là những yếu tố đang hỗ trợ giá càphê robusta duy trì ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, triển vọng trung hạn được đánh giá bớt căng thẳng hơn khi Brazil vẫn được dự báo có một vụ mùa với sản lượng khá lớn. Khi lượng càphê từ vụ thu hoạch mới được đưa ra thị trường nhiều hơn, giá có thể chịu áp lực điều chỉnh.

Hiện lượng tồn kho càphê arabica được chứng nhận trên sàn ICE đã giảm xuống còn khoảng 385.191 bao, mức thấp nhất trong khoảng hơn 2 năm. Đối với càphê robusta, lượng tồn kho trên ICE tuy đã nhích lên so với giữa tháng 5/2026 nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mặt bằng nhiều năm, tiếp tục tạo lực đỡ cho giá trong ngắn hạn.

Ngoài Brazil, nguồn cung toàn cầu còn chịu thêm sức ép từ Costa Rica. Theo Viện càphê Costa Rica (ICAFE), sản lượng niên vụ 2025-2026 của nước này giảm khoảng 12%, xuống mức thấp nhất trong 55 năm.

Nguyên nhân chủ yếu là thời tiết bất lợi khiến quá trình ra hoa, kết trái bị ảnh hưởng, đồng thời làm gia tăng nguy cơ bệnh gỉ sắt lá.

Ngành càphê Costa Rica cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu lao động, chi phí sản xuất tăng và đồng nội tệ mạnh lên, làm giảm lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo ICAFE, khoảng 27% diện tích trồng càphê của Costa Rica đã biến mất kể từ năm 2000. Nếu không có các chính sách hỗ trợ kịp thời, nhiều hộ trồng càphê có thể sẽ phải rời bỏ ngành trong những năm tới.

Các chuyên gia nhận định, trong ngắn hạn, diễn biến thời tiết tại Brazil vẫn sẽ là yếu tố chi phối mạnh nhất đối với thị trường càphê toàn cầu.

Nếu mưa kéo dài tiếp tục làm chậm tiến độ thu hoạch, giá càphê robusta nhiều khả năng sẽ còn duy trì ở vùng cao. Trong khi đó, giá càphê arabica có thể xuất hiện thêm các nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau giai đoạn tăng mạnh vừa qua./.

(TTXVN/Vietnam+)